tag กับ untag vlan คือ คืออะไร — พื้นฐาน Network ที่ต้องรู้
tag กับ untag vlan คือ เป็นหัวข้อสำคัญในวงการ Network Engineering จากประสบการณ์วางระบบ Network ให้องค์กรกว่า 600 แห่งทั่วประเทศ ตั้งแต่โรงเรียน โรงพยาบาล ธนาคาร ไปจนถึงบริษัทข้ามชาติ ผมพบว่า tag กับ untag vlan คือ เป็นพื้นฐานที่ Network Engineer ทุกคนต้องเข้าใจ
ในยุคที่มีอุปกรณ์เชื่อมต่อ Internet กว่า 75 พันล้านอุปกรณ์ทั่วโลก (2025) การออกแบบ Network ที่ดีไม่ใช่แค่ "ต่อสายให้ใช้ได้" แต่ต้องคำนึงถึง performance, security, scalability และ manageability ด้วย
บทความนี้จะอธิบาย tag กับ untag vlan คือ อย่างละเอียด พร้อม configuration จริงบนอุปกรณ์ Cisco, MikroTik และ Linux ที่คุณสามารถนำไปใช้ได้ทันที
บทความที่เกี่ยวข้อง
หลักการทำงานและการตั้งค่า tag กับ untag vlan คือ
OSI Model และ tag กับ untag vlan คือ
| Layer | ชื่อ | Protocol ที่เกี่ยวข้อง | อุปกรณ์ | PDU |
|---|---|---|---|---|
| 7 | Application | HTTP, HTTPS, DNS, SMTP, FTP, SSH, SNMP | Firewall L7, WAF | Data |
| 6 | Presentation | SSL/TLS, JPEG, ASCII, MPEG | — | Data |
| 5 | Session | NetBIOS, RPC, PPTP | — | Data |
| 4 | Transport | TCP, UDP | Load Balancer L4 | Segment |
| 3 | Network | IP, ICMP, OSPF, BGP, EIGRP | Router, L3 Switch | Packet |
| 2 | Data Link | Ethernet, ARP, STP, LLDP | Switch | Frame |
| 1 | Physical | — | Cable, Hub, NIC | Bits |
การตั้งค่าพื้นฐาน — Cisco IOS
! ═══════════════════════════════════════
! tag กับ untag vlan คือ — Cisco Switch Configuration
! ═══════════════════════════════════════
enable
configure terminal
! Hostname & Domain
hostname TAG-กบ-UNTAG-VLAN-คอ-SW01
ip domain-name company.local
! Management VLAN
vlan 52
name Management
vlan 82
name Servers
vlan 109
name Staff
! Trunk port to Core Switch
interface GigabitEthernet0/1
description Uplink-to-Core
switchport mode trunk
switchport trunk allowed vlan 52,82,109
switchport trunk native vlan 999
spanning-tree portfast trunk
no shutdown
! Access port for Staff
interface range GigabitEthernet0/2-24
description Staff-Access
switchport mode access
switchport access vlan 109
spanning-tree portfast
spanning-tree bpduguard enable
no shutdown
! SVI for Management
interface Vlan52
ip address 10.0.52.1 255.255.255.0
no shutdown
! Default Gateway
ip default-gateway 10.0.52.254
! SSH Access
crypto key generate rsa modulus 2048
ip ssh version 2
line vty 0 15
transport input ssh
login local
! Save config
end
write memoryIP Addressing Plan
# ═══════════════════════════════════════
# IP Plan — Best Practice Template
# ═══════════════════════════════════════
VLAN 52 — Management: 10.0.52.0/24 (GW: 10.0.52.1)
VLAN 82 — Servers: 10.0.82.0/24 (GW: 10.0.82.1)
VLAN 109 — Staff: 10.0.109.0/24 (GW: 10.0.109.1)
VLAN 999 — Native: 10.0.99.0/24 (ไม่ใช้งาน — security)
# DHCP Scope
Staff: 10.0.109.100 - 10.0.109.250 (151 hosts)
Server: 10.0.82.10 - 10.0.82.50 (Static IP)
Mgmt: 10.0.52.10 - 10.0.52.50 (Static IP)Troubleshooting tag กับ untag vlan คือ — วิธีวินิจฉัยและแก้ปัญหา
Network Troubleshooting — คำสั่งที่ใช้บ่อย
# ═══════════════════════════════════════
# Linux Network Troubleshooting Toolkit
# ═══════════════════════════════════════
# Layer 1-2: Physical & Data Link
ip link show # ดูสถานะ NIC
ethtool eth0 # ดู speed, duplex, link status
ip neighbor show # ดู ARP table (MAC addresses)
# Layer 3: Network
ip addr show # ดู IP address ทุก interface
ip route show # ดู routing table
ping -c 5 8.8.8.8 # ทดสอบ connectivity
traceroute -n 8.8.8.8 # ดู path ไป destination
mtr 8.8.8.8 # ping + traceroute แบบ real-time
# Layer 4: Transport
ss -tlnp # ดู listening TCP ports
ss -ulnp # ดู listening UDP ports
ss -s # สรุปสถิติ connections
# Layer 7: Application
nslookup google.com # ทดสอบ DNS resolution
dig +short google.com # DNS query (detailed)
curl -I https://google.com # ทดสอบ HTTP response headers
wget --spider https://google.com # ทดสอบ URL accessibility
# Advanced
tcpdump -i eth0 -n port 80 # Capture HTTP packets
tcpdump -i eth0 -n host 10.0.52.1 # Capture specific host
iperf3 -c server-ip # ทดสอบ bandwidth
nmap -sV -p 1-1000 target-ip # Port scan + service detectionTroubleshooting Flowchart
| ปัญหา | ตรวจสอบ Layer | คำสั่งวินิจฉัย | วิธีแก้ที่พบบ่อย |
|---|---|---|---|
| Ping ไม่ได้เลย | L1-L3 | ip link, ip addr, ip route | ตรวจสาย, ตรวจ IP, ตรวจ route, ตรวจ firewall |
| DNS ไม่ resolve | L7 | nslookup, cat /etc/resolv.conf | เปลี่ยน DNS server (8.8.8.8, 1.1.1.1) |
| Speed ช้า | L1-L4 | ethtool, iperf3, mtr | ตรวจ duplex mismatch, QoS, congestion |
| Loop (broadcast storm) | L2 | show spanning-tree | ตรวจ STP config, enable BPDU guard |
| VLAN ไม่ผ่าน | L2 | show vlan, show trunk | ตรวจ trunk allowed vlan, native vlan |
| Intermittent connectivity | L1-L3 | mtr (ดู packet loss) | ตรวจสาย, ตรวจ CRC errors, ตรวจ duplex |
สรุป tag กับ untag vlan คือ — Action Plan สำหรับ Network Engineer
tag กับ untag vlan คือ เป็นพื้นฐานสำคัญของ Network Engineering ที่ทุกคนในสาย IT ควรเข้าใจ ไม่ว่าคุณจะเป็น Network Engineer, System Admin หรือ DevOps Engineer
Action Plan
- ศึกษา OSI Model และ TCP/IP — เข้าใจว่าแต่ละ layer ทำอะไร
- ฝึกตั้งค่าอุปกรณ์ — ใช้ GNS3, Packet Tracer, EVE-NG สำหรับ lab
- เรียนรู้ troubleshooting — ฝึกใช้คำสั่ง ping, traceroute, tcpdump, wireshark
- สอบ certification — CCNA, CompTIA Network+, JNCIA
- ฝึกออกแบบ network จริง — ลองออกแบบ network สำหรับ office 50-100 คน
"Any sufficiently advanced technology is indistinguishable from magic." — Arthur C. Clarke