osi model กับ tcp ip model ต่างกันอย่างไร — คู่มือฉบับสมบูรณ์ 2026

osi model กับ tcp ip model ต่างกันอย่างไร คืออะไร — พื้นฐาน Network ที่ต้องรู้

osi model กับ tcp ip model ต่างกันอย่างไร เป็นหัวข้อสำคัญในวงการ Network Engineering จากประสบการณ์วางระบบ Network ให้องค์กรกว่า 600 แห่งทั่วประเทศ ตั้งแต่โรงเรียน โรงพยาบาล ธนาคาร ไปจนถึงบริษัทข้ามชาติ ผมพบว่า osi model กับ tcp ip model ต่างกันอย่างไร เป็นพื้นฐานที่ Network Engineer ทุกคนต้องเข้าใจ

ในยุคที่มีอุปกรณ์เชื่อมต่อ Internet กว่า 75 พันล้านอุปกรณ์ทั่วโลก (2025) การออกแบบ Network ที่ดีไม่ใช่แค่ "ต่อสายให้ใช้ได้" แต่ต้องคำนึงถึง performance, security, scalability และ manageability ด้วย

บทความนี้จะอธิบาย osi model กับ tcp ip model ต่างกันอย่างไร อย่างละเอียด พร้อม configuration จริงบนอุปกรณ์ Cisco, MikroTik และ Linux ที่คุณสามารถนำไปใช้ได้ทันที

หลักการทำงานและการตั้งค่า osi model กับ tcp ip model ต่างกันอย่างไร

OSI Model และ osi model กับ tcp ip model ต่างกันอย่างไร

การตั้งค่าพื้นฐาน — Cisco IOS

! ═══════════════════════════════════════
! osi model กับ tcp ip model ต่างกันอย่างไร — Cisco Switch Configuration
! ═══════════════════════════════════════
enable
configure terminal

! Hostname & Domain
hostname OSI-MODEL-กบ-TCP-IP-MODEL-ตางกนอยางไร-SW01
ip domain-name company.local

! Management VLAN
vlan 16
 name Management
vlan 37
 name Servers
vlan 66
 name Staff

! Trunk port to Core Switch
interface GigabitEthernet0/1
 description Uplink-to-Core
 switchport mode trunk
 switchport trunk allowed vlan 16,37,66
 switchport trunk native vlan 999
 spanning-tree portfast trunk
 no shutdown

! Access port for Staff
interface range GigabitEthernet0/2-24
 description Staff-Access
 switchport mode access
 switchport access vlan 66
 spanning-tree portfast
 spanning-tree bpduguard enable
 no shutdown

! SVI for Management
interface Vlan16
 ip address 10.0.16.1 255.255.255.0
 no shutdown

! Default Gateway
ip default-gateway 10.0.16.254

! SSH Access
crypto key generate rsa modulus 2048
ip ssh version 2
line vty 0 15
 transport input ssh
 login local

! Save config
end
write memory

IP Addressing Plan

# ═══════════════════════════════════════
# IP Plan — Best Practice Template
# ═══════════════════════════════════════
VLAN 16  — Management:   10.0.16.0/24   (GW: 10.0.16.1)
VLAN 37 — Servers:     10.0.37.0/24  (GW: 10.0.37.1)
VLAN 66  — Staff:       10.0.66.0/24   (GW: 10.0.66.1)
VLAN 999 — Native:      10.0.99.0/24    (ไม่ใช้งาน — security)

# DHCP Scope
Staff:   10.0.66.100 - 10.0.66.250 (151 hosts)
Server:  10.0.37.10 - 10.0.37.50  (Static IP)
Mgmt:    10.0.16.10 - 10.0.16.50   (Static IP)

Troubleshooting osi model กับ tcp ip model ต่างกันอย่างไร — วิธีวินิจฉัยและแก้ปัญหา

Network Troubleshooting — คำสั่งที่ใช้บ่อย

# ═══════════════════════════════════════
# Linux Network Troubleshooting Toolkit
# ═══════════════════════════════════════

# Layer 1-2: Physical & Data Link
ip link show                    # ดูสถานะ NIC
ethtool eth0                    # ดู speed, duplex, link status
ip neighbor show                # ดู ARP table (MAC addresses)

# Layer 3: Network
ip addr show                    # ดู IP address ทุก interface
ip route show                   # ดู routing table
ping -c 5 8.8.8.8              # ทดสอบ connectivity
traceroute -n 8.8.8.8          # ดู path ไป destination
mtr 8.8.8.8                    # ping + traceroute แบบ real-time

# Layer 4: Transport
ss -tlnp                       # ดู listening TCP ports
ss -ulnp                       # ดู listening UDP ports
ss -s                          # สรุปสถิติ connections

# Layer 7: Application
nslookup google.com            # ทดสอบ DNS resolution
dig +short google.com          # DNS query (detailed)
curl -I https://google.com     # ทดสอบ HTTP response headers
wget --spider https://google.com  # ทดสอบ URL accessibility

# Advanced
tcpdump -i eth0 -n port 80     # Capture HTTP packets
tcpdump -i eth0 -n host 10.0.16.1  # Capture specific host
iperf3 -c server-ip            # ทดสอบ bandwidth
nmap -sV -p 1-1000 target-ip   # Port scan + service detection

Troubleshooting Flowchart

สรุป osi model กับ tcp ip model ต่างกันอย่างไร — Action Plan สำหรับ Network Engineer

osi model กับ tcp ip model ต่างกันอย่างไร เป็นพื้นฐานสำคัญของ Network Engineering ที่ทุกคนในสาย IT ควรเข้าใจ ไม่ว่าคุณจะเป็น Network Engineer, System Admin หรือ DevOps Engineer

Action Plan

1. ศึกษา OSI Model และ TCP/IP — เข้าใจว่าแต่ละ layer ทำอะไร
2. ฝึกตั้งค่าอุปกรณ์ — ใช้ GNS3, Packet Tracer, EVE-NG สำหรับ lab
3. เรียนรู้ troubleshooting — ฝึกใช้คำสั่ง ping, traceroute, tcpdump, wireshark
4. สอบ certification — CCNA, CompTIA Network+, JNCIA
5. ฝึกออกแบบ network จริง — ลองออกแบบ network สำหรับ office 50-100 คน

"Simplicity is the soul of efficiency." — Austin Freeman