GitHub Actions — คู่มือ CI/CD Pipeline ฉบับสมบูรณ์สำหรับ Production 2026

ถ้าคุณยัง deploy ด้วยการ SSH เข้า server แล้ว git pull ด้วยมือ หรือ copy ไฟล์ผ่าน FTP — คุณกำลังเสี่ยงกับ human error ที่อาจทำให้ production ล่มได้ทุกเมื่อ GitHub Actions คือ CI/CD platform ที่ built-in มากับ GitHub ใช้ฟรีสำหรับ public repos และมี free tier 2,000 minutes/month สำหรับ private repos ไม่ต้องติดตั้งอะไรเพิ่ม ไม่ต้อง manage Jenkins server แค่สร้างไฟล์ YAML ก็มี CI/CD pipeline ที่ทำงานอัตโนมัติทันที

ผมย้ายจาก Jenkins มาใช้ GitHub Actions ตั้งแต่ปี 2020 ตอนนี้ดูแล workflows กว่า 50 repositories ทั้ง build, test, deploy, infrastructure provisioning และ scheduled tasks บทความนี้จะแชร์ทุกอย่างตั้งแต่พื้นฐานจนถึงเทคนิคขั้นสูงที่ใช้ใน production จริง

สิ่งที่จะได้เรียนรู้:

• GitHub Actions Architecture — Workflows, Jobs, Steps
• Triggers — เมื่อไหร่ควรรัน CI/CD
• Build + Test Pipeline สำหรับทุกภาษา
• Docker Build + Push to Registry
• Deploy to Kubernetes, AWS, VPS
• Secrets Management
• Matrix Strategy — Test หลาย versions พร้อมกัน
• Reusable Workflows
• Self-hosted Runners
• Security Best Practices

GitHub Actions Architecture

GitHub Actions มี 3 ระดับ:

• Workflow — ไฟล์ YAML ที่กำหนดว่าจะทำอะไร เมื่อไหร่ อยู่ใน .github/workflows/
• Job — กลุ่มของ steps ที่รันบน runner เดียวกัน jobs สามารถรัน parallel หรือ sequential ได้
• Step — คำสั่งเดียว เช่น checkout code, run tests, deploy

# .github/workflows/ci.yml
name: CI Pipeline          # ← Workflow name

on:                         # ← Trigger
  push:
    branches: [main, develop]
  pull_request:
    branches: [main]

jobs:                       # ← Jobs
  test:                     # ← Job name
    runs-on: ubuntu-latest  # ← Runner
    steps:                  # ← Steps
    - uses: actions/checkout@v4
    - name: Run tests
      run: npm test

Triggers — เมื่อไหร่ควรรัน

# Push to specific branches
on:
  push:
    branches: [main, develop, 'release/**']
    paths:
    - 'src/**'
    - 'package.json'
    paths-ignore:
    - '**.md'
    - 'docs/**'

# Pull Request
on:
  pull_request:
    types: [opened, synchronize, reopened]

# Schedule (cron)
on:
  schedule:
  - cron: '0 2 * * 1'  # ทุกวันจันทร์ตี 2

# Manual trigger
on:
  workflow_dispatch:
    inputs:
      environment:
        description: 'Deploy to environment'
        required: true
        type: choice
        options: [staging, production]
      version:
        description: 'Version to deploy'
        required: true
        type: string

# Tag/Release
on:
  push:
    tags: ['v*']
  release:
    types: [published]

Complete CI/CD Pipeline — Node.js

# .github/workflows/ci-cd.yml
name: CI/CD Pipeline

on:
  push:
    branches: [main]
  pull_request:
    branches: [main]

env:
  NODE_VERSION: '20'
  REGISTRY: ghcr.io
  IMAGE_NAME: ${{ github.repository }}

jobs:
  # ═══════════════════════════════════
  # Job 1: Lint + Type Check
  # ═══════════════════════════════════
  lint:
    runs-on: ubuntu-latest
    steps:
    - uses: actions/checkout@v4

    - uses: actions/setup-node@v4
      with:
        node-version: ${{ env.NODE_VERSION }}
        cache: 'npm'

    - run: npm ci
    - run: npm run lint
    - run: npm run type-check

  # ═══════════════════════════════════
  # Job 2: Unit Tests (Matrix)
  # ═══════════════════════════════════
  test:
    runs-on: ubuntu-latest
    strategy:
      matrix:
        node-version: [18, 20, 22]
      fail-fast: false

    services:
      postgres:
        image: postgres:16-alpine
        env:
          POSTGRES_USER: test
          POSTGRES_PASSWORD: test
          POSTGRES_DB: testdb
        ports: ['5432:5432']
        options: >-
          --health-cmd pg_isready
          --health-interval 10s
          --health-timeout 5s
          --health-retries 5

      redis:
        image: redis:7-alpine
        ports: ['6379:6379']

    steps:
    - uses: actions/checkout@v4

    - uses: actions/setup-node@v4
      with:
        node-version: ${{ matrix.node-version }}
        cache: 'npm'

    - run: npm ci
    - run: npm test -- --coverage
      env:
        DATABASE_URL: postgresql://test:test@localhost:5432/testdb
        REDIS_URL: redis://localhost:6379

    - name: Upload coverage
      if: matrix.node-version == 20
      uses: codecov/codecov-action@v4
      with:
        token: ${{ secrets.CODECOV_TOKEN }}

  # ═══════════════════════════════════
  # Job 3: Build Docker Image
  # ═══════════════════════════════════
  build:
    needs: [lint, test]
    runs-on: ubuntu-latest
    permissions:
      contents: read
      packages: write

    outputs:
      image-tag: ${{ steps.meta.outputs.tags }}

    steps:
    - uses: actions/checkout@v4

    - uses: docker/setup-buildx-action@v3

    - uses: docker/login-action@v3
      with:
        registry: ${{ env.REGISTRY }}
        username: ${{ github.actor }}
        password: ${{ secrets.GITHUB_TOKEN }}

    - id: meta
      uses: docker/metadata-action@v5
      with:
        images: ${{ env.REGISTRY }}/${{ env.IMAGE_NAME }}
        tags: |
          type=sha,prefix=
          type=ref,event=branch
          type=semver,pattern={{version}}

    - uses: docker/build-push-action@v5
      with:
        context: .
        push: true
        tags: ${{ steps.meta.outputs.tags }}
        labels: ${{ steps.meta.outputs.labels }}
        cache-from: type=gha
        cache-to: type=gha,mode=max

  # ═══════════════════════════════════
  # Job 4: Deploy to Staging (auto)
  # ═══════════════════════════════════
  deploy-staging:
    needs: build
    if: github.ref == 'refs/heads/main'
    runs-on: ubuntu-latest
    environment: staging

    steps:
    - uses: actions/checkout@v4

    - name: Deploy to Kubernetes
      uses: azure/k8s-deploy@v5
      with:
        manifests: k8s/staging/
        images: ${{ needs.build.outputs.image-tag }}
        namespace: staging

    - name: Smoke Test
      run: |
        sleep 30
        curl -f https://staging.example.com/health || exit 1

  # ═══════════════════════════════════
  # Job 5: Deploy to Production (manual approval)
  # ═══════════════════════════════════
  deploy-production:
    needs: deploy-staging
    runs-on: ubuntu-latest
    environment: production  # ← ต้อง approve ใน GitHub

    steps:
    - uses: actions/checkout@v4

    - name: Deploy to Kubernetes
      uses: azure/k8s-deploy@v5
      with:
        manifests: k8s/production/
        images: ${{ needs.build.outputs.image-tag }}
        namespace: production
        strategy: canary
        percentage: 20

    - name: Health Check
      run: |
        for i in {1..10}; do
          curl -f https://app.example.com/health && break
          sleep 10
        done

Deploy to VPS via SSH

  deploy-vps:
    needs: build
    runs-on: ubuntu-latest
    steps:
    - name: Deploy via SSH
      uses: appleboy/ssh-action@v1
      with:
        host: ${{ secrets.SERVER_HOST }}
        username: ${{ secrets.SERVER_USER }}
        key: ${{ secrets.SSH_PRIVATE_KEY }}
        script: |
          cd /opt/myapp
          docker compose pull
          docker compose up -d --remove-orphans
          docker image prune -f
          echo "✅ Deployed at $(date)"

(อ้างอิง: go fiber ci cd automation pipeline)

Deploy to AWS (ECS/Lambda)

  deploy-aws:
    needs: build
    runs-on: ubuntu-latest
    permissions:
      id-token: write
      contents: read

    steps:
    - uses: aws-actions/configure-aws-credentials@v4
      with:
        role-to-assume: arn:aws:iam::123456789012:role/github-actions
        aws-region: ap-southeast-1

    # ECS
    - name: Deploy to ECS
      run: |
        aws ecs update-service \
          --cluster production \
          --service myapp \
          --force-new-deployment

    # Lambda
    - name: Deploy Lambda
      run: |
        aws lambda update-function-code \
          --function-name myfunction \
          --image-uri ${{ needs.build.outputs.image-tag }}

Secrets Management

# ❌ ห้ามทำ — hardcode secrets
env:
  API_KEY: sk-1234567890

# ✅ ใช้ GitHub Secrets
env:
  API_KEY: ${{ secrets.API_KEY }}

# ✅ ใช้ OIDC สำหรับ AWS (ไม่ต้องเก็บ access keys)
- uses: aws-actions/configure-aws-credentials@v4
  with:
    role-to-assume: ${{ secrets.AWS_ROLE_ARN }}
    aws-region: ap-southeast-1

# ✅ ใช้ Environment secrets (แยกตาม environment)
# Settings → Environments → production → Add secret

Reusable Workflows

# .github/workflows/reusable-deploy.yml
name: Reusable Deploy
on:
  workflow_call:
    inputs:
      environment:
        required: true
        type: string
      image-tag:
        required: true
        type: string
    secrets:
      KUBE_CONFIG:
        required: true

jobs:
  deploy:
    runs-on: ubuntu-latest
    environment: ${{ inputs.environment }}
    steps:
    - uses: actions/checkout@v4
    - name: Deploy
      run: |
        echo "${{ secrets.KUBE_CONFIG }}" | base64 -d > kubeconfig
        kubectl --kubeconfig=kubeconfig set image deployment/app \
          app=${{ inputs.image-tag }} -n ${{ inputs.environment }}

# เรียกใช้จาก workflow อื่น
jobs:
  deploy-staging:
    uses: ./.github/workflows/reusable-deploy.yml
    with:
      environment: staging
      image-tag: ghcr.io/myorg/myapp:abc123
    secrets:
      KUBE_CONFIG: ${{ secrets.KUBE_CONFIG_STAGING }}

Self-hosted Runners

# ติดตั้ง self-hosted runner (Linux)
mkdir actions-runner && cd actions-runner
curl -o actions-runner-linux-x64-2.314.1.tar.gz -L \
  https://github.com/actions/runner/releases/download/v2.314.1/actions-runner-linux-x64-2.314.1.tar.gz
tar xzf ./actions-runner-linux-x64-2.314.1.tar.gz
./config.sh --url https://github.com/myorg/myrepo --token YOUR_TOKEN
sudo ./svc.sh install
sudo ./svc.sh start

# ใช้ self-hosted runner
jobs:
  build:
    runs-on: self-hosted  # ← ใช้ runner ของเรา
    steps:
    - uses: actions/checkout@v4
    - run: make build

ใช้ self-hosted runners เมื่อ:

• ต้องการ hardware พิเศษ (GPU, ARM)
• ต้อง access internal network
• ต้องการ build เร็วขึ้น (SSD, more CPU)
• ใช้ minutes เกิน free tier

สำหรับรายละเอียดเพิ่มเติม ดู python httpx ci cd automation pipeline

Security Best Practices

• Pin action versions ด้วย SHA — ไม่ใช่ tag ที่อาจถูกเปลี่ยน
• ใช้ least privilege permissions
• ใช้ OIDC แทน long-lived credentials
• Review third-party actions ก่อนใช้
• ใช้ Environment protection rules สำหรับ production
• Enable branch protection — require PR review + status checks

# Pin ด้วย SHA (ปลอดภัยกว่า tag)
- uses: actions/checkout@b4ffde65f46336ab88eb53be808477a3936bae11  # v4.1.1

# Least privilege permissions
permissions:
  contents: read
  packages: write
  # ไม่ให้ permissions อื่นที่ไม่จำเป็น

หากสนใจเพิ่มเติม อ่านได้ที่ typescript trpc ci cd automation pipeline

Troubleshooting

ปัญหา 1: Workflow ไม่ trigger

# ตรวจสอบ:
# 1. ไฟล์อยู่ใน .github/workflows/ ไหม
# 2. YAML syntax ถูกต้องไหม (ใช้ actionlint ตรวจ)
# 3. Branch/path filter ตรงไหม
# 4. Workflow ถูก disable ไหม (Actions tab → Enable)

ปัญหา 2: Cache ไม่ทำงาน

# ใช้ actions/cache อย่างถูกต้อง
- uses: actions/cache@v4
  with:
    path: ~/.npm
    key: ${{ runner.os }}-npm-${{ hashFiles('**/package-lock.json') }}
    restore-keys: |
      ${{ runner.os }}-npm-

ปัญหา 3: Timeout

# ตั้ง timeout สำหรับ job
jobs:
  test:
    timeout-minutes: 30  # default 360 minutes!
    runs-on: ubuntu-latest

ผมเคยเขียนเรื่องที่เกี่ยวข้องไว้ใน aws step functions ci cd automation pipeline

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q: GitHub Actions ฟรีไหม?

A: Public repos ฟรีไม่จำกัด Private repos ได้ 2,000 minutes/month (free plan) ถ้าเกินจ่าย $0.008/minute

Q: GitHub Actions กับ GitLab CI ต่างกันอย่างไร?

A: คล้ายกันมาก GitHub Actions มี marketplace ของ actions ที่ใหญ่กว่า GitLab CI มี built-in container registry และ DevOps features มากกว่า เลือกตามที่ใช้ Git hosting

Q: ใช้กับ monorepo ได้ไหม?

A: ได้ ใช้ paths filter เพื่อ trigger เฉพาะ package ที่เปลี่ยน หรือใช้ tools เช่น Turborepo, Nx

Q: ทำ rollback ยังไง?

A: ใช้ workflow_dispatch trigger ให้ deploy version เก่า หรือ revert commit แล้ว push

Q: Artifacts เก็บได้นานแค่ไหน?

A: Default 90 วัน ปรับได้ใน Settings → Actions → General

สรุป — เริ่มใช้ GitHub Actions วันนี้

GitHub Actions เป็น CI/CD platform ที่ง่ายที่สุดในการเริ่มต้น ไม่ต้องติดตั้งอะไร ไม่ต้อง manage server แค่สร้างไฟล์ YAML ก็มี pipeline ที่ build, test, deploy อัตโนมัติ เริ่มจาก lint + test ก่อน จากนั้นเพิ่ม Docker build + deploy ภายใน 1 ชั่วโมงคุณจะมี CI/CD pipeline ที่ทำงานจริง

ถ้ามีคำถาม สอบถามได้ที่ SiamCafe Forum ครับ