1. ls — List files # Basic ls -la # list all + details ls -lah # human-readable sizes ls -lt # sort by time (newest first) ls -lS # sort by size (largest first) ls -R # recursive ls -la --color=auto # colorized output # ดูเฉพาะ directories ls -d */ # ดูเฉพาะ hidden files ls -la .??* 2. cd — Change directory cd /var/log # absolute path cd ../ # parent directory cd ~ # home directory cd - # previous directory (toggle) cd # home directory (shortcut) 3. find — ค้นหาไฟล์ # หาไฟล์ตามชื่อ find / -name "nginx.conf" 2>/dev/null find /var/log -name "*.log" -mtime -7 # modified ภายใน 7 วัน # หาไฟล์ขนาดใหญ่ find / -type f -size +100M -exec ls -lh {} \; 2>/dev/null # หาและลบไฟล์เก่า find /tmp -type f -mtime +30 -delete # หาไฟล์ที่มี permission ผิด find /var/www -type f ! -perm 644 -ls find /var/www -type d ! -perm 755 -ls # หาไฟล์ที่ถูกแก้ไขใน 24 ชั่วโมงที่ผ่านมา find /etc -type f -mtime -1 -ls 4. cp, mv, rm — Copy, Move, Remove # Copy cp -r /source/dir /dest/dir # recursive copy cp -a /source /dest # archive (preserve permissions, timestamps) cp -v file1 file2 # verbose # Move/Rename mv oldname.txt newname.txt mv /tmp/file /opt/app/ # Remove rm -rf /tmp/old-data/ # recursive force (ระวัง!) rm -i important-file.txt # interactive (ถามก่อนลบ) 5. mkdir, rmdir — Create/Remove directories mkdir -p /opt/app/{config,data,logs,tmp} # สร้างหลาย dirs พร้อมกัน mkdir -m 750 /opt/secure-dir # สร้างพร้อมตั้ง permission 6. ln — Symbolic links ln -s /etc/nginx/sites-available/mysite /etc/nginx/sites-enabled/mysite ln -sf /opt/app/v2 /opt/app/current # force overwrite existing link 📄 Section 2: Text Processing 7. grep — ค้นหาข้อความ # Basic search grep "error" /var/log/syslog grep -i "error" /var/log/syslog # case-insensitive grep -r "password" /etc/ # recursive grep -rn "TODO" /opt/app/src/ # with line numbers grep -c "404" /var/log/nginx/access.log # count matches grep -v "DEBUG" app.log # exclude (invert) # Regex grep -E "^[0-9]{1,3}\.[0-9]{1,3}" access.log # IP addresses grep -P "\d{4}-\d{2}-\d{2}" app.log # dates (Perl regex) # Context grep -A 3 "ERROR" app.log # 3 lines After grep -B 3 "ERROR" app.log # 3 lines Before grep -C 3 "ERROR" app.log # 3 lines Context (before + after) 8. awk — Text processing powerhouse # Print specific columns awk '{print $1, $4}' access.log # IP and timestamp # Filter + calculate awk '$9 == 500 {count++} END {print count}' access.log # count 500 errors # Sum values awk '{sum += $10} END {print sum/1024/1024 " MB"}' access.log # total bytes # Top 10 IPs awk '{print $1}' access.log | sort | uniq -c | sort -rn | head -10 # Custom delimiter awk -F: '{print $1, $3}' /etc/passwd # username and UID 9. sed — Stream editor # Replace text sed -i 's/old/new/g' file.txt # in-place replace sed -i 's|http://|https://|g' config.yml # use | as delimiter # Delete lines sed -i '/^#/d' config.conf # delete comment lines sed -i '/^$/d' config.conf # delete empty lines # Insert/Append sed -i '1i\# This is a header' file.txt # insert at line 1 sed -i '$a\# This is a footer' file.txt # append at end # Replace in specific line range sed -i '10,20s/foo/bar/g' file.txt 10. cat, head, tail, less — View files cat -n file.txt # with line numbers head -50 file.txt # first 50 lines tail -100 file.txt # last 100 lines tail -f /var/log/syslog # follow (real-time) tail -f /var/log/syslog | grep --line-buffered "error" less +F /var/log/syslog # like tail -f but scrollable 11. sort, uniq, wc — Data processing # Sort sort -n file.txt # numeric sort sort -k2 -t: /etc/passwd # sort by field 2 sort -rn -k5 ls-output.txt # reverse numeric sort by field 5 # Unique sort file.txt | uniq # remove duplicates sort file.txt | uniq -c | sort -rn # count + sort by frequency # Word/Line count wc -l file.txt # line count wc -w file.txt # word count find /opt/app/src -name "*.py" | xargs wc -l | tail -1 # total lines of code ผู้เชี่ยวชาญแนะนำ - siamlancardแนะนำ: EA Semi-Auto | VPS สำหรับ EA Forex | siamlancard.com → 🖥 Section 3: System Monitoring 12. top / htop — Process monitoring top -bn1 | head -20 # batch mode (for scripts) htop # interactive (install: apt install htop) # top shortcuts: # P = sort by CPU # M = sort by Memory # k = kill process # 1 = show per-CPU 13. ps — Process status ps aux # all processes ps aux | grep nginx # find specific process ps -eo pid,ppid,cmd,%mem,%cpu --sort=-%mem | head -20 # top memory users ps -eo pid,ppid,cmd,%cpu --sort=-%cpu | head -20 # top CPU users ps -ef --forest # process tree 14. free — Memory usage free -h # human-readable free -h -s 5 # refresh every 5 seconds # Output: # total used free shared buff/cache available # Mem: 31Gi 12Gi 2.1Gi 256Mi 17Gi 18Gi # Swap: 4.0Gi 0B 4.0Gi # "available" คือ memory ที่ใช้ได้จริง (free + reclaimable cache) 15. df, du — Disk usage df -h # filesystem usage df -h / # specific mount df -i # inode usage (สำคัญ!) du -sh /var/log/* # size of each item du -sh /var/log/ --max-depth=1 | sort -rh # sorted by size du -sh /opt/app/ # total size of directory # หา directories ที่ใหญ่ที่สุด du -h / --max-depth=2 2>/dev/null | sort -rh | head -20 16. iostat — Disk I/O iostat -x 1 5 # extended stats, every 1s, 5 times # ดู: %util (ถ้าเกิน 80% = disk bottleneck) # ดู: await (ถ้าเกิน 10ms = disk ช้า) 17. vmstat — Virtual memory stats vmstat 1 10 # every 1s, 10 times # ดู: si/so (swap in/out — ถ้ามีค่า = RAM ไม่พอ!) # ดู: wa (I/O wait — ถ้าสูง = disk bottleneck) 18. dmesg — Kernel messages dmesg | tail -50 # recent kernel messages dmesg -T | grep -i error # errors with timestamps dmesg | grep -i "out of memory" # OOM killer events 🌐 Section 4: Networking 19. ss — Socket statistics (แทน netstat) ss -tlnp # TCP listening ports + process ss -ulnp # UDP listening ports ss -s # summary statistics ss -tnp state established # established connections ss -tnp | grep :443 | wc -l # count HTTPS connections 20. ip — Network interface management ip addr show # show all interfaces ip addr show eth0 # specific interface ip route show # routing table ip route get 8.8.8.8 # which route to use ip link set eth0 up/down # enable/disable interface ip neigh show # ARP table 21. curl — HTTP client curl -I https://example.com # headers only curl -s https://api.example.com/health # silent mode curl -o file.zip https://example.com/file # download curl -X POST -H "Content-Type: application/json" \ -d '{"key":"value"}' https://api.example.com/data # Timing curl -w "DNS: %{time_namelookup}s\nConnect: %{time_connect}s\nTTFB: %{time_starttransfer}s\nTotal: %{time_total}s\n" \ -o /dev/null -s https://example.com # Follow redirects curl -L -o page.html https://example.com 22. dig / nslookup — DNS lookup dig example.com # A record dig example.com MX # MX records dig example.com +short # short output dig @8.8.8.8 example.com # use specific DNS server dig -x 1.2.3.4 # reverse DNS 23. ping, traceroute, mtr ping -c 5 google.com # 5 pings traceroute google.com # trace route mtr google.com # combined ping + traceroute (interactive) 24. tcpdump — Packet capture sudo tcpdump -i eth0 port 80 -n # HTTP traffic sudo tcpdump -i eth0 host 10.0.1.10 -n # traffic to/from specific host sudo tcpdump -i eth0 -w capture.pcap # save to file (open in Wireshark) sudo tcpdump -i eth0 'tcp[tcpflags] & tcp-syn != 0' -n # SYN packets only 🔐 Section 5: Security & Permissions 25. chmod — Change permissions chmod 755 script.sh # rwxr-xr-x chmod 644 config.yml # rw-r--r-- chmod 600 id_rsa # rw------- (SSH key) chmod -R 750 /opt/app/ # recursive chmod +x script.sh # add execute permission 26. chown — Change ownership chown www-data:www-data /var/www/ -R # change owner + group chown -R appuser:appgroup /opt/app/ 27. ufw — Firewall sudo ufw status verbose sudo ufw allow 22/tcp comment "SSH" sudo ufw allow from 10.0.0.0/8 to any port 5432 comment "PostgreSQL internal" sudo ufw deny from 203.0.113.0/24 # block IP range sudo ufw enable 28. ssh — Secure Shell ssh user@server # basic ssh -i ~/.ssh/mykey.pem user@server # specific key ssh -L 5432:db-server:5432 bastion # local port forwarding ssh -D 1080 user@server # SOCKS proxy ssh -J bastion user@internal-server # jump host # SSH config (~/.ssh/config) # Host prod # HostName 10.0.1.10 # User deploy # IdentityFile ~/.ssh/prod.pem # ProxyJump bastion ⚙️ Section 6: System Administration 29. systemctl — Service management systemctl status nginx systemctl start/stop/restart nginx systemctl enable/disable nginx # auto-start on boot systemctl list-units --type=service --state=running systemctl list-timers # scheduled tasks journalctl -u nginx -f # follow logs journalctl -u nginx --since "1 hour ago" 30. crontab — Scheduled tasks crontab -e # edit crontab -l # list # Format: minute hour day month weekday command # ทุกวัน ตี 2 0 2 * * * /opt/scripts/backup.sh >> /var/log/backup.log 2>&1 # ทุก 5 นาที */5 * * * * /opt/scripts/health-check.sh # ทุกวันจันทร์ 9:00 0 9 * * 1 /opt/scripts/weekly-report.sh 31-35: tar, gzip, rsync, scp, wget # tar — Archive tar czf backup.tar.gz /opt/app/ # create compressed tar xzf backup.tar.gz # extract tar xzf backup.tar.gz -C /opt/restore/ # extract to specific dir tar tzf backup.tar.gz # list contents # rsync — Sync files (better than scp) rsync -avz --progress /local/dir/ user@server:/remote/dir/ rsync -avz --delete /source/ /dest/ # mirror (delete extra files) rsync -avz --exclude='*.log' /source/ /dest/ # scp — Secure copy scp file.txt user@server:/tmp/ scp -r /local/dir user@server:/remote/ # wget — Download wget -c https://example.com/large-file.zip # resume download wget -r -l 2 https://example.com/docs/ # recursive download 36-40: User & Process management # useradd sudo useradd -m -s /bin/bash -G sudo newuser sudo passwd newuser # kill kill -15 PID # graceful (SIGTERM) kill -9 PID # force (SIGKILL) pkill -f "python app.py" # kill by name killall nginx # kill all nginx processes # nohup — Run in background nohup python long-task.py > output.log 2>&1 & # screen / tmux — Terminal multiplexer tmux new -s mysession tmux attach -t mysession tmux ls 📌 บทความแนะนำจาก siamlancard: Smart Money Concept | Fair Value Gap FVG | ICT Trading 🔧 Section 7: Advanced Commands 41. xargs — Build commands from input # ลบไฟล์ .log ทั้งหมดที่เก่ากว่า 30 วัน find /var/log -name "*.log" -mtime +30 | xargs rm -f # Parallel execution cat urls.txt | xargs -P 10 -I {} curl -s {} -o /dev/null -w "%{url}: %{http_code}\n" 42. jq — JSON processor curl -s https://api.example.com/data | jq . curl -s https://api.example.com/users | jq '.[0].name' curl -s https://api.example.com/users | jq '.[] | select(.age > 30)' cat config.json | jq '.database.host' 43. watch — Repeat command watch -n 2 'df -h' # disk usage every 2s watch -n 1 'ss -s' # connection stats every 1s watch -d 'free -h' # highlight changes 44. lsof — List open files lsof -i :80 # who's using port 80 lsof -u www-data # files opened by user lsof +D /var/log/ # files opened in directory lsof -p 12345 # files opened by PID 45. strace — System call tracer strace -p 12345 # attach to running process strace -c -p 12345 # summary of syscalls strace -e trace=network -p 12345 # network calls only 46-50: One-liners ที่ใช้บ่อย # 46. หา process ที่ใช้ port sudo lsof -i :8080 -P -n | grep LISTEN # 47. ดู disk I/O per process sudo iotop -o # 48. Generate random password openssl rand -base64 32 # 49. ดู SSL certificate expiry echo | openssl s_client -connect example.com:443 2>/dev/null | openssl x509 -noout -dates # 50. Quick HTTP server python3 -m http.server 8000 # serve current directory 🎯 Bonus: Useful Aliases # เพิ่มใน ~/.bashrc หรือ ~/.zshrc alias ll='ls -lah' alias la='ls -A' alias ..='cd ..' alias ...='cd ../..' alias ports='ss -tlnp' alias myip='curl -s ifconfig.me' alias duh='du -sh * | sort -rh | head -20' alias psg='ps aux | grep -v grep | grep' alias reload='source ~/.bashrc' alias update='sudo apt update && sudo apt upgrade -y' alias logs='sudo journalctl -f' # Docker aliases alias d='docker' alias dc='docker compose' alias dps='docker ps --format "table {{.Names}}\t{{.Status}}\t{{.Ports}}"' alias dlog='docker logs -f' คำถามที่พบบ่อย (FAQ) Q: ควรเรียน Bash หรือ Zsh?

A: เรียน Bash ก่อนเพราะเป็น default shell บน Linux servers ทุกตัว Zsh ใช้สำหรับ local development (มี Oh My Zsh ที่สะดวก) แต่ scripts ควรเขียนด้วย Bash เพื่อ portability

Q: man page อ่านยังไง?

A: man command เช่น man grep ใช้ /keyword เพื่อค้นหา q เพื่อออก หรือใช้ tldr command สำหรับ cheat sheet แบบสั้น

Q: Pipe (|) กับ Redirect (>, >>) ต่างกันอย่างไร?

A: Pipe ส่ง output ของ command หนึ่งเป็น input ของอีก command > เขียนทับไฟล์ >> append ต่อท้ายไฟล์

Q: ทำไมต้องใช้ 2>/dev/null?

A: 2 คือ stderr (error output) /dev/null คือ black hole ดังนั้น 2>/dev/null = ซ่อน error messages

Q: $? คืออะไร?

A: Exit code ของ command ก่อนหน้า 0 = สำเร็จ, อื่นๆ = error ใช้ใน scripts: if [ $? -eq 0 ]; then echo "success"; fi

Linux Command Line 50

ทำไม Linux Command Line ถึงสำคัญในปี 2026?

Linux เป็นระบบปฏิบัติการที่ขับเคลื่อน server มากกว่า 96% ของ top 1 ล้านเว็บไซต์ในโลกทั้ง AWS, Azure, GCP ใช้ Linux เป็นหลัก Docker, Kubernetes ทำงานบน Linux ดังนั้น ทักษะ Linux Command Line คือพื้นฐานที่คน IT ทุกู้คืนต้องมี

บทความนี้รวบรวม 50 commands ที่ใช้บ่อยที่สุดในงาน IT จริงพร้อมตัวอย่างและคำอธิบาย

คำสั่งจัดการไฟล์และไดเรกทอรี (File Management)

#	Command	หน้าที่	ตัวอย่าง
1	ls	แสดงรายการไฟล์	`ls -lah` แสดงทั้งหมดพร้อมขนาด
2	cd	เปลี่ยน directory	`cd /var/log`
3	pwd	แสดง directory ปัจจุบัน	`pwd` → /home/user
4	mkdir	สร้าง directory	`mkdir -p app/{src, config, logs}`
5	rm	ลบไฟล์/directory	`rm -rf old_backup/` (ระวัง!)
6	cp	คัดลอกไฟล์	`cp -r src/ dest/`
7	mv	ย้าย/เปลี่ยนชื่อ	`mv old.txt new.txt`
8	find	ค้นหาไฟล์	`find / -name "*.log" -mtime +30`
9	tree	แสดง directory tree	`tree -L 2 /etc`
10	du	ดูขนาด directory	`du -sh /var/log/*`

คำสั่งดูและแก้ไขไฟล์ (File Viewing & Editing)

#	Command	หน้าที่	ตัวอย่าง
11	cat	แสดงเนื้อหาไฟล์	`cat /etc/hostname`
12	less	อ่านไฟล์แบบ scroll	`less /var/log/syslog`
13	head	ดู 10 บรรทัดแรก	`head -20 access.log`
14	tail	ดู 10 บรรทัดท้าย	`tail -f /var/log/nginx/error.log`
15	grep	ค้นหาข้อความ	`grep -r "error" /var/log/ --include="*.log"`
16	awk	ประมวลผลข้อความ	`awk '{print $1}' access.log \| sort \| uniq -c \| sort -rn`
17	sed	แก้ไขข้อความ	`sed -i 's/old/new/g' config.txt`
18	nano	text editor ง่ายๆ	`nano /etc/nginx/nginx.conf`
19	vim	text editor ขั้นสูง	`vim /etc/ssh/sshd_config`
20	wc	นับบรรทัด/คำ	`wc -l access.log`

คำสั่ง Network (Networking)

#	Command	หน้าที่	ตัวอย่าง
21	ip addr	ดู IP address	`ip addr show eth0`
22	ping	ทดสอบเชื่อมต่อ	`ping -c 4 google.com`
23	curl	HTTP request	`curl -I https://example.com`
24	wget	ดาวน์โหลดไฟล์	`wget https://example.com/file.tar.gz`
25	ss	ดู open ports	`ss -tulnp` (แทน netstat)
26	dig	ตรวจ DNS	`dig +short A example.com`
27	traceroute	ดูเส้นทาง network	`traceroute google.com`
28	nmap	scan ports	`nmap -sV 192.168.1.0/24`
29	scp	คัดลอกไฟล์ผ่าน SSH	`scp file.tar.gz user@server:/tmp/`
30	rsync	sync ไฟล์	`rsync -avz /data/ user@backup:/data/`

คำสั่ง System & Process (System Management)

#	Command	หน้าที่	ตัวอย่าง
31	top/htop	ดู process แบบ real-time	`htop` (สวยกว่า top)
32	ps	แสดง process	`ps aux \| grep nginx`
33	kill	หยุด process	`kill -9 PID`
34	systemctl	จัดการ service	`systemctl restart nginx`
35	journalctl	ดู systemd logs	`journalctl -u nginx -f`
36	df	ดู disk space	`df -h`
37	free	ดู RAM usage	`free -h`
38	uptime	ดู load average	`uptime`
39	crontab	ตั้ง scheduled task	`crontab -e`
40	uname	ดูข้อมูล OS	`uname -a`

คำสั่งขั้นสูง (Advanced)

#	Command	หน้าที่	ตัวอย่าง
41	tar	บีบอัด/แตกไฟล์	`tar czf backup.tar.gz /data`
42	chmod	เปลี่ยน permission	`chmod 755 script.sh`
43	chown	เปลี่ยนเจ้าของ	`chown -R www-data:www-data /var/www`
44	ln	สร้าง symlink	`ln -s /opt/app/current /opt/app/latest`
45	xargs	ส่ง output เป็น argument	`find . -name "*.tmp" \| xargs rm`
46	tee	เขียน output ทั้งหน้าจอ+ไฟล์	`echo "test" \| tee log.txt`
47	screen/tmux	terminal multiplexer	`tmux new -s deploy`
48	ssh-keygen	สร้าง SSH key	`ssh-keygen -t ed25519`
49	iptables	firewall rules	`iptables -L -n`
50	docker	จัดการ containers	`docker ps -a`

เทคนิค Command Line ที่ช่วยประหยัดเวลา

Pipe ( | ) — ส่ง output ของคำสั่งหนึ่งไปเป็น input ของอีกคำสั่งเช่น cat log | grep error | wc -l
Redirect ( >, >> ) — เขียน output ลงไฟล์ > ทับ >> ต่อท้าย
Ctrl+R — ค้นหาคำสั่งที่เคยพิมพ์ประหยัดเวลามาก
!! และ !$ — !! รันคำสั่งล่าสุดซ้ำ sudo !! รันคำสั่งล่าสุดด้วย sudo
alias — สร้างคำสั่งลัดเช่น alias ll='ls -lah' ใส่ใน .bashrc
{} — Brace expansion เช่น mkdir -p project/{src, test, docs}

Q: ควรเรียน Bash หรือ Zsh?

เริ่มจาก Bash ก่อนครับเพราะเป็น default shell ของ server ส่วนใหญ่เมื่อคล่องแล้วค่อยเปลี่ยนเป็น Zsh + Oh My Zsh ที่มี plugin และ theme สวยๆช่วยเพิ่ม productivity

Linux Command Line 50 คำสั่งที่ต้องรู้คู่มือสมบูรณ์ 2026

ทำไม Linux Command Line ถึงสำคัญในปี 2026?

คำสั่งจัดการไฟล์และไดเรกทอรี (File Management)

คำสั่งดูและแก้ไขไฟล์ (File Viewing & Editing)

คำสั่ง Network (Networking)

คำสั่ง System & Process (System Management)

คำสั่งขั้นสูง (Advanced)

เทคนิค Command Line ที่ช่วยประหยัดเวลา

Q: ควรเรียน Bash หรือ Zsh?

Q: เรียน Linux command line จากไหนดี?

Linux Command Line สำหรับ DevOps ในปี 2026

เจาะลึก Linux Command Line 50 คำสั่งที่ต้องรู้คู่มือสมบูรณ์

วิธีเริ่มต้นใช้งาน Linux Command Line 50 คำสั่งที่ต้องรู้คู่มือสมบูรณ์

ขั้นตอนที่ 1: การเตรียมความพร้อม

ขั้นตอนที่ 2: การติดตั้งและตั้งค่า

ขั้นตอนที่ 3: การทดสอบและปรับแต่ง

แนวทางปฏิบัติที่ดีที่สุดสำหรับ Linux Command Line 50 คำสั่งที่ต้องรู้คู่มือสมบูรณ์

📖 บทความที่เกี่ยวข้อง

📰 บทความล่าสุด