Determinants of Demand and Supply —

อุปสงค์ (Demand) คืออะไร

อุปสงค์ (Demand) คือปริมาณสินค้าหรือบริการที่ผู้บริโภคต้องการซื้อ ณ ระดับราคาต่างๆ ในช่วงเวลาหนึ่ง โดยมีเงื่อนไขว่าผู้บริโภคมีความสามารถในการซื้อ (Ability to Pay) และมีความเต็มใจที่จะซื้อ (Willingness to Buy)

Law of Demand ระบุว่า เมื่อปัจจัยอื่นคงที่ (Ceteris Paribus) ถ้าราคาสินค้าสูงขึ้น ปริมาณความต้องการซื้อจะลดลง และถ้าราคาสินค้าลดลง ปริมาณความต้องการซื้อจะเพิ่มขึ้น เป็นความสัมพันธ์แบบผกผัน (Inverse Relationship)

ปัจจัยกำหนดอุปสงค์ (Determinants of Demand)

ปัจจัย	ผลกระทบ	ตัวอย่าง
ราคาสินค้า (Price)	ราคาสูง → Demand ลด (Movement along curve)	น้ำมันแพงขึ้น คนขับรถน้อยลง
รายได้ (Income)	รายได้เพิ่ม → Demand สินค้าปกติเพิ่ม	เงินเดือนขึ้น ซื้อของดีขึ้น
สินค้าทดแทน (Substitutes)	ราคา Substitute สูงขึ้น → Demand เพิ่ม	Pepsi แพงขึ้น คนซื้อ Coke มากขึ้น
สินค้าเกื้อกูล (Complements)	ราคา Complement สูงขึ้น → Demand ลด	เครื่องพิมพ์แพง คนซื้อหมึกน้อยลง
รสนิยม (Tastes)	เทรนด์เปลี่ยน → Demand เปลี่ยน	เทรนด์สุขภาพ Demand อาหารออร์แกนิกเพิ่ม
จำนวนผู้ซื้อ (Population)	ประชากรเพิ่ม → Demand เพิ่ม	เมืองขยาย Demand ที่อยู่อาศัยเพิ่ม
ความคาดหวัง (Expectations)	คาดว่าราคาจะขึ้น → ซื้อตอนนี้มากขึ้น	ข่าวน้ำมันจะขึ้นราคา คนแห่เติมน้ำมัน

ปัจจัยกำหนดอุปทาน (Determinants of Supply)

ปัจจัย	ผลกระทบ	ตัวอย่าง
ราคาสินค้า (Price)	ราคาสูง → Supply เพิ่ม (Movement along curve)	ข้าวแพง ชาวนาปลูกข้าวมากขึ้น
ต้นทุน (Input Costs)	ต้นทุนสูง → Supply ลด	ค่าแรงขึ้น ต้นทุนผลิตสูง ผลิตน้อยลง
เทคโนโลยี (Technology)	เทคโนโลยีดีขึ้น → Supply เพิ่ม	เครื่องจักรใหม่ผลิตได้เร็วขึ้น ต้นทุนลด
นโยบายรัฐ (Government)	ภาษีสูง → Supply ลด, Subsidy → Supply เพิ่ม	ภาษีนำเข้าสูง สินค้าน้อยลง
จำนวนผู้ขาย (Sellers)	ผู้ขายมากขึ้น → Supply เพิ่ม	ร้านกาแฟเปิดใหม่มาก Supply เพิ่ม
ความคาดหวัง (Expectations)	คาดว่าราคาจะขึ้น → กักตุนสินค้า Supply ลด	ผู้ผลิตชะลอขาย รอราคาดีกว่า

Demand Shifters — สิ่งที่ทำให้เส้น Demand เลื่อน

# สรุปปัจจัยที่ทำให้เส้น Demand Shift



Demand Shift ขวา (เพิ่มขึ้น):

  + รายได้ผู้บริโภคเพิ่ม (สินค้าปกติ)

  + ราคาสินค้าทดแทนสูงขึ้น

  + ราคาสินค้าเกื้อกูลลดลง

  + รสนิยมเปลี่ยนไปชอบสินค้ามากขึ้น

  + จำนวนผู้บริโภคเพิ่มขึ้น

  + คาดว่าราคาจะสูงขึ้นในอนาคต



Demand Shift ซ้าย (ลดลง):

  - รายได้ผู้บริโภคลดลง (สินค้าปกติ)

  - ราคาสินค้าทดแทนลดลง

  - ราคาสินค้าเกื้อกูลสูงขึ้น

  - รสนิยมเปลี่ยนไปไม่ชอบสินค้า

  - จำนวนผู้บริโภคลดลง

  - คาดว่าราคาจะลดลงในอนาคต



Supply Shift ขวา (เพิ่มขึ้น):

  + ต้นทุนปัจจัยการผลิตลดลง

  + เทคโนโลยีดีขึ้น

  + จำนวนผู้ผลิตเพิ่มขึ้น

  + รัฐบาลให้ Subsidy

  + สภาพอากาศดี (สินค้าเกษตร)



Supply Shift ซ้าย (ลดลง):

  - ต้นทุนปัจจัยการผลิตสูงขึ้น

  - ภัยธรรมชาติ

  - จำนวนผู้ผลิตลดลง

  - รัฐบาลเก็บภาษี/กฎระเบียบเพิ่ม

  - สภาพอากาศไม่ดี



ตัวอย่างเหตุการณ์จริง:

  COVID-19 → Demand มาสก์ Shift ขวา + Supply ลด = ราคาพุ่ง

  EV Technology → Supply รถ EV เพิ่ม + Demand เพิ่ม = ปริมาณเพิ่มมาก

  ค่าแรงขั้นต่ำขึ้น → Supply Shift ซ้าย = ราคาสินค้าสูงขึ้น

Elasticity — ความยืดหยุ่นของอุปสงค์และอุปทาน

Determinants of Demand คืออะไร

ปัจจัยกำหนดอุปสงค์ ได้แก่ ราคาสินค้า รายได้ผู้บริโภค ราคาสินค้าทดแทน ราคาสินค้าเกื้อกูล รสนิยมผู้บริโภค จำนวนผู้บริโภค และความคาดหวังในอนาคต การเปลี่ยนแปลงปัจจัยเหล่านี้ทำให้เส้น Demand Shift