Network
Wifi Site Survey Planning Guide
Wifi Site Survey Planning Guide คืออะไร / ทำไมถึงสำคัญ
น้องๆ เคยเจอปัญหา Wifi ในบ้านหรือออฟฟิศไม่แรง สัญญาณขาดๆ หายๆ มั้ย? นั่นแหละ! Wifi Site Survey Planning Guide คือตัวช่วยแก้ปัญหานี้เลย สมัยผมทำร้านเน็ต SiamCafe.net เมื่อ 20 กว่าปีก่อน เรื่อง Wifi นี่สำคัญมาก เพราะลูกค้าต้องเล่นเกม ดูหนัง ถ้าเน็ตไม่ดีก็จบเห่
พูดง่ายๆ มันคือการสำรวจพื้นที่ วางแผน ออกแบบระบบ Wifi ให้ครอบคลุมและมีประสิทธิภาพที่สุด คิดซะว่าเหมือนเราไปดูที่ดินก่อนสร้างบ้าน ต้องดูทิศทางลม แสงแดด พื้นที่รอบๆ เพื่อให้บ้านอยู่สบาย Wifi ก็เหมือนกัน ต้องดูสภาพแวดล้อม กำแพง สิ่งกีดขวาง เพื่อให้สัญญาณแรง ครอบคลุม เล่นเกมลื่นหัวแตก
ทำไมถึงสำคัญ?
สำคัญมากกกกก! เพราะถ้าเราติดตั้ง Wifi แบบมั่วๆ ซั่วๆ สัญญาณก็จะไม่ดี ครอบคลุมไม่ทั่วถึง ทำให้เกิดปัญหาต่างๆ ตามมามากมาย เช่น:
- สัญญาณอ่อน: เล่นเกมกระตุก ดูหนังสะดุด
- สัญญาณขาดหาย: อยู่ดีๆ เน็ตก็หลุด ต้องต่อใหม่
- ความเร็วตก: เน็ตช้ากว่าที่ควรจะเป็น
- สัญญาณรบกวน: มีสัญญาณอื่นมารบกวน ทำให้ Wifi ทำงานได้ไม่เต็มที่
ลองคิดดูนะ ถ้าเป็นสมัยผมทำร้านเน็ต ลูกค้าเจอแบบนี้คงบ่นกันระงม แถมเสียลูกค้าอีกต่างหาก ดังนั้น การทำ Wifi Site Survey Planning Guide จึงเป็นเรื่องจำเป็นมากๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับองค์กรใหญ่ๆ ที่มีผู้ใช้งานจำนวนมาก
พื้นฐานที่ต้องรู้
ก่อนจะไปลงมือทำ Wifi Site Survey Planning Guide เราต้องมีพื้นฐานความรู้เกี่ยวกับ Wifi สักหน่อย ไม่ต้องถึงกับเป็น Network Engineer หรอก แค่รู้หลักการทำงานเบื้องต้นก็พอแล้ว
มาตรฐาน Wifi (802.11)
Wifi มีหลายมาตรฐานนะน้องๆ แต่ละมาตรฐานก็มีความเร็วและเทคโนโลยีที่แตกต่างกัน ที่เราคุ้นเคยกันดีก็คือ 802.11a/b/g/n/ac/ax แต่ละตัวก็มีความเร็วและช่วงความถี่ที่ต่างกัน
สมัยก่อนตอนผมทำร้านเน็ต 802.11g นี่ถือว่าเร็วสุดๆ แล้ว แต่สมัยนี้ต้อง 802.11ax (Wifi 6) หรือ 802.11be (Wifi 7) ถึงจะทันสมัย SiamCafe Blog มีบทความเรื่อง Wifi อยู่เยอะ ลองไปอ่านดูนะ
ความถี่ (Frequency)
Wifi ใช้ความถี่ 2.4 GHz และ 5 GHz แต่ละความถี่ก็มีข้อดีข้อเสียต่างกัน 2.4 GHz ไปได้ไกลกว่า แต่มีสัญญาณรบกวนเยอะ ส่วน 5 GHz เร็วกว่า แต่ไปได้ไม่ไกลเท่า
การเลือกใช้ความถี่ให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมจึงเป็นสิ่งสำคัญ สมัยผมทำร้านเน็ต ต้องคอยสลับความถี่ไปมา เพื่อให้ลูกค้าใช้งานได้ดีที่สุด
วิธีใช้งาน / เริ่มต้นยังไง
การเริ่มต้นทำ Wifi Site Survey Planning Guide ไม่ยากอย่างที่คิด สิ่งที่เราต้องมีคือ:
- แผนผัง (Floor Plan): แผนผังของพื้นที่ที่เราต้องการติดตั้ง Wifi
- เครื่องมือวัดสัญญาณ Wifi: เช่น Laptop, Smartphone ที่มี App สำหรับวัดสัญญาณ Wifi
- Software สำหรับทำ Site Survey: มีทั้งแบบฟรีและเสียเงิน เช่น Ekahau HeatMapper, VisiWave Site Survey
- ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับ Wifi: อย่างที่บอกไปข้างต้น
เมื่อมีอุปกรณ์พร้อมแล้ว เราก็มาเริ่มกันเลย!
ขั้นตอนปฏิบัติจริง
ขั้นตอนการทำ Wifi Site Survey Planning Guide มีดังนี้:
1. กำหนดเป้าหมาย
ก่อนอื่นเราต้องกำหนดเป้าหมายก่อนว่า เราต้องการอะไรจาก Wifi? ต้องการให้ครอบคลุมพื้นที่ไหนบ้าง? ต้องการความเร็วเท่าไหร่? มีผู้ใช้งานจำนวนเท่าไหร่? กำหนดเป้าหมายให้ชัดเจน จะช่วยให้เราวางแผนได้ง่ายขึ้น
สมัยผมทำร้านเน็ต เป้าหมายหลักคือ "ต้องเล่นเกมลื่น ดูหนังไม่สะดุด" ดังนั้นผมจึงต้องวางแผนให้ Wifi ครอบคลุมทุกโต๊ะ และมีความเร็วเพียงพอ
2. สำรวจพื้นที่
เดินสำรวจพื้นที่จริง พร้อมกับแผนผังในมือ สังเกตสิ่งกีดขวางต่างๆ เช่น กำแพง เสา เฟอร์นิเจอร์ กระจก สิ่งเหล่านี้มีผลต่อสัญญาณ Wifi ทั้งสิ้น
จดบันทึกตำแหน่งของสิ่งกีดขวางต่างๆ ในแผนผัง เพื่อนำไปใช้ในการวางแผนต่อไป
3. วัดสัญญาณ Wifi
ใช้เครื่องมือวัดสัญญาณ Wifi เดินสำรวจพื้นที่ วัดสัญญาณตามจุดต่างๆ บันทึกค่าสัญญาณที่ได้ เช่น RSSI (Received Signal Strength Indicator), SNR (Signal-to-Noise Ratio)
App สำหรับวัดสัญญาณ Wifi สมัยนี้มีเยอะแยะ ลองโหลดมาใช้ดูนะ SiamCafe Blog มีรีวิว App พวกนี้อยู่
ตัวอย่าง code snippet การวัดสัญญาณ Wifi ด้วย Python (ต้องมี Module wifi):
import wifi
def get_wifi_signal_strength():
try:
interface = wifi.get_wifi_interface()
if interface:
ssid = interface.ssid()
signal_strength = interface.quality()
print(f"SSID: {ssid}, Signal Strength: {signal_strength}%")
else:
print("No Wifi interface found.")
except Exception as e:
print(f"Error: {e}")
get_wifi_signal_strength()
เปรียบเทียบกับทางเลือกอื่น + ตาราง
หลายคนอาจจะสงสัยว่า ทำไมต้องทำ Wifi Site Survey Planning Guide? มีทางเลือกอื่นที่ดีกว่าไหม? มาดูกัน
จริงๆ แล้วมีทางเลือกอื่นอยู่บ้าง เช่น การใช้ Mesh Wifi หรือการเดินสาย LAN แต่ละทางเลือกก็มีข้อดีข้อเสียต่างกัน
| ทางเลือก | ข้อดี | ข้อเสีย | เหมาะสำหรับ |
|---|---|---|---|
| Wifi Site Survey Planning Guide | ครอบคลุมพื้นที่ได้ดี, ปรับแต่งได้หลากหลาย, คุ้มค่าในระยะยาว | ต้องใช้ความรู้และเวลาในการวางแผน, อาจมีค่าใช้จ่ายในการสำรวจ | องค์กรขนาดใหญ่, พื้นที่ที่ต้องการความครอบคลุมสูง |
| Mesh Wifi | ติดตั้งง่าย, ขยายสัญญาณได้ง่าย, ราคาไม่แพง | ความเร็วอาจไม่คงที่, เหมาะกับพื้นที่ขนาดเล็กถึงกลาง | บ้านพักอาศัย, ออฟฟิศขนาดเล็ก |
| เดินสาย LAN | ความเร็วสูง, สัญญาณเสถียร, ปลอดภัย | ติดตั้งยาก, ไม่สะดวกในการเคลื่อนย้าย, มีค่าใช้จ่ายในการเดินสาย | เครื่องคอมพิวเตอร์ที่ต้องการความเร็วสูง, Server |
จากตารางจะเห็นว่าแต่ละทางเลือกก็มีข้อดีข้อเสียต่างกัน การเลือกทางเลือกที่เหมาะสม ขึ้นอยู่กับความต้องการและงบประมาณของเรา
Best Practices / เคล็ดลับจากประสบการณ์
เอาล่ะน้องๆ หลังจากวางแผน Site Survey กันไปแล้ว คราวนี้มาดูเคล็ดลับที่พี่ใช้จริงสมัยเปิดร้านเน็ต SiamCafe ดีกว่า บอกเลยว่าช่วยประหยัดเวลา แถมได้ผลลัพธ์ที่แม่นยำขึ้นเยอะ
สมัยก่อนเครื่องมือมันไม่ได้ advance เท่าสมัยนี้ เราก็ต้องพลิกแพลงกันไป แต่หลักการมันยังใช้ได้อยู่จนถึงทุกวันนี้แหละ
1. กำหนด Use Case ให้ชัด
อันนี้สำคัญมาก! ถามตัวเองก่อนเลยว่า Wifi จะเอาไปใช้ทำอะไร? แค่เล่นเน็ตทั่วไป ดู Youtube หรือต้องรองรับพวกเกมออนไลน์ที่ต้องการความเสถียรสูง? หรือต้องใช้กับระบบ POS (Point of Sale) ของร้าน? แต่ละ Use Case มันมี Requirement ต่างกันนะ
เคยเจอเคสลูกค้าบอก "ขอ Wifi แรงๆ" พอถามไปถามมา อ้าว...จะเอาไปสตรีมเกม! อย่างนี้ต้องวางแผนอีกแบบเลย
2. Channel Planning สำคัญกว่าที่คิด
อย่าปล่อยให้ Router เลือก Channel เองตามใจชอบ! เพราะมันอาจจะไปชนกับ Wifi ข้างๆ ทำให้สัญญาณกวนกันมั่วไปหมด ลองใช้พวก Wifi Analyzer ดูว่า Channel ไหนว่าง แล้ว Fix Channel ให้ Router แต่ละตัวไปเลย
// ตัวอย่างการ Fix Channel ใน Router (อาจต่างกันไปตามยี่ห้อ)
Wireless
Channel: 11 (หรือ 1, 6 แล้วแต่สถานการณ์)
สมัยก่อนพี่ใช้โปรแกรม NetStumbler ใน Windows XP สแกน Wifi รอบๆ ร้าน แล้วจดใส่กระดาษเอาเลย! ตอนนี้มี App บนมือถือให้ใช้เยอะแยะ สบายกว่าเดิมเยอะ
3. อย่าลืมเรื่อง Interference!
Wifi มันไม่ได้มีแค่สัญญาณ Wifi อย่างเดียวนะที่กวนได้ Microwave, Bluetooth, หรือแม้แต่กำแพงหนาๆ ก็มีผลหมด ลองเดินสำรวจดูว่ามีอะไรที่น่าจะกวนสัญญาณได้บ้าง แล้วเผื่อ Factor นี้ไว้ในการวางแผนด้วย
จำไว้ว่าคลื่น 2.4GHz ทะลุทะลวงได้ดีกว่า แต่ก็มีโอกาสโดนกวนมากกว่าคลื่น 5GHz นะ เลือกใช้ให้เหมาะกับสถานการณ์
4. Test, Test, Test!
หลังติดตั้งเสร็จ อย่าเพิ่งมั่นใจว่าทุกอย่างจะ Work! ลอง Test Speed, Ping, และ Stability ในจุดต่างๆ ของพื้นที่ดู ถ้าเจอปัญหา ค่อยๆ แก้ไปทีละจุด เริ่มจากจุดที่แย่ที่สุดก่อน
สมัยก่อนพี่จะให้เด็กในร้านช่วย Test โดยการเดินเล่นเกมออนไลน์ไปทั่วร้าน แล้วคอยรายงานว่าตรงไหน Lag ตรงไหนหลุด! ได้ Feedback แบบ Real-Time เลย
FAQ คำถามที่พบบ่อย
ทำไม Site Survey ต้องทำหลายรอบ?
สภาพแวดล้อมมันเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลาน้อง! วันนี้คนน้อย สัญญาณดี พรุ่งนี้คนเยอะๆ Wifi ก็อาจจะอืดได้ ลองทำ Site Survey ในช่วงเวลาที่คนใช้งานเยอะๆ ด้วย จะได้เห็นปัญหาจริงๆ
ใช้ Software สำเร็จรูปดีกว่าทำเองไหม?
Software มันช่วยให้ชีวิตง่ายขึ้นเยอะ แต่ก็อย่าไปเชื่อมัน 100% นะน้อง! เพราะ Software มันแค่คำนวณจากข้อมูลที่เราใส่เข้าไป สุดท้ายแล้วประสบการณ์ของเราเองสำคัญที่สุด
ต้องใช้ Tool ราคาแพงๆ ไหม?
ไม่จำเป็นเสมอไป! Tool ฟรีๆ ก็มีให้ใช้เยอะแยะ แต่ที่สำคัญกว่าคือความเข้าใจในหลักการของ Wifi และการวางแผนที่ดีมากกว่า ถ้าเข้าใจหลักการแล้ว Tool อะไรก็ใช้ได้
ทำไม Wifi แรง แต่เน็ตยังช้า?
Wifi แรงแค่ไหน ถ้า Internet Line ที่บ้าน/ร้านมันช้า ทุกอย่างก็จบ! อย่าลืมเช็ค Speed Internet ด้วยนะน้อง
สรุป
การทำ Wifi Site Survey มันเหมือนกับการ "จับชีพจร" ระบบ Network ของเรานั่นแหละ ถ้าวางแผนดี ทำละเอียด Test ให้ครบ ก็จะช่วยให้เราแก้ปัญหาได้ตรงจุด แถมยังประหยัดค่าใช้จ่ายในระยะยาวอีกด้วย ลองเอาเคล็ดลับที่พี่บอกไปปรับใช้ดูนะน้อง
อย่าลืมว่า iCafeForex ก็มีบริการดูแลระบบ Network ด้วยนะ ถ้าขี้เกียจทำเองก็เรียกใช้บริการได้เลย
และเข้าไปอ่านบทความอื่นๆ ที่เป็นประโยชน์ได้ที่ SiamCafe Blog
