Linux
Ubuntu Server 2026 Setup
Ubuntu Server 2026 Setup คืออะไร / ทำไมถึงสำคัญ
เฮ้ น้องๆ! อ.บอมเองนะ สมัยผมทำร้านเน็ต SiamCafe (ตั้งแต่ปี 1997 โน่น!) Ubuntu Server เนี่ยสำคัญมากๆ เลยนะ เพราะมันคือระบบปฏิบัติการที่เอาไว้ใช้สำหรับเซิร์ฟเวอร์โดยเฉพาะ คิดง่ายๆ มันคือหัวใจของระบบหลังบ้านที่เรามองไม่เห็น แต่สำคัญสุดๆ ในการให้บริการต่างๆ บนอินเทอร์เน็ต ไม่ว่าจะเป็นเว็บไซต์, อีเมล, ฐานข้อมูล หรือแม้แต่เกมออนไลน์ที่เราเล่นกัน
Ubuntu Server 2026 ก็คือเวอร์ชันล่าสุดที่จะออกมาในปี 2026 ซึ่งแน่นอนว่ามันจะต้องมีอะไรใหม่ๆ และดีกว่าเดิมเยอะแยะมากมาย ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของความปลอดภัย, ประสิทธิภาพ หรือฟีเจอร์ใหม่ๆ ที่จะช่วยให้เราจัดการเซิร์ฟเวอร์ได้ง่ายขึ้น ดังนั้นการเรียนรู้และทำความเข้าใจ Ubuntu Server 2026 Setup จึงสำคัญมากๆ สำหรับคนที่อยากทำงานด้าน IT หรืออยากมีเซิร์ฟเวอร์ส่วนตัวไว้ใช้งาน
พื้นฐานที่ต้องรู้
ก่อนที่เราจะไปเริ่ม Setup Ubuntu Server 2026 กัน สิ่งที่เราต้องรู้พื้นฐานมีอยู่ 2-3 อย่าง หลักๆ นะ:
Linux คืออะไร
Linux ก็คือ Kernel หรือแกนกลางของระบบปฏิบัติการ ซึ่ง Ubuntu ก็เป็นหนึ่งใน Distribution (Distro) ของ Linux นั่นเอง คิดง่ายๆ เหมือนรถยนต์ Linux คือเครื่องยนต์ ส่วน Ubuntu คือยี่ห้อรถที่เราเลือกใช้ Linux เนี่ย Open Source นะ คือใครๆ ก็สามารถเอาไปพัฒนาต่อได้ Ubuntu ก็เป็นหนึ่งในนั้น
Command Line Interface (CLI)
CLI หรือ Command Line Interface คือการสั่งงานคอมพิวเตอร์ผ่านตัวอักษร หรือที่เราเรียกกันติดปากว่า "Command Prompt" หรือ "Terminal" สมัยผมทำร้านเน็ตนี่ใช้บ่อยมาก! เพราะมันเร็วกว่าการคลิกๆๆ เยอะเลย หลายๆ อย่างใน Ubuntu Server ต้องจัดการผ่าน CLI นะ ดังนั้นต้องฝึกใช้ให้คล่อง
sudo apt update # อัปเดต Package Lists
sudo apt upgrade # อัปเกรด Package ที่ติดตั้ง
Code ด้านบนคือตัวอย่างคำสั่งพื้นฐานที่ใช้บ่อยในการจัดการ Package ใน Ubuntu
Networking พื้นฐาน
เรื่อง Network ก็สำคัญนะ เพราะ Server มันต้องคุยกับคนอื่นได้ เช่น IP Address, Subnet Mask, Gateway, DNS Server อะไรพวกนี้ต้องเข้าใจ ถ้าไม่เข้าใจ Server เราก็จะไม่สามารถเชื่อมต่อกับโลกภายนอกได้
วิธีใช้งาน / เริ่มต้นยังไง
เอาล่ะ! มาถึงส่วนที่สำคัญที่สุด นั่นก็คือวิธีการ Setup Ubuntu Server 2026 กัน วิธีการก็ไม่ได้ยากอย่างที่คิดนะ แต่ต้องทำตามขั้นตอนอย่างละเอียด
ขั้นตอนปฏิบัติจริง
ผมจะยกตัวอย่างขั้นตอนคร่าวๆ นะ เพราะ Ubuntu Server 2026 ยังไม่ออก แต่หลักการมันคล้ายๆ กันกับเวอร์ชันก่อนหน้า
1. ดาวน์โหลด Image ของ Ubuntu Server 2026
เมื่อ Ubuntu Server 2026 ออกมาแล้ว ให้เข้าไปที่เว็บไซต์หลักของ Ubuntu แล้วดาวน์โหลด Image (ไฟล์ .iso) ของ Ubuntu Server 2026 มาเก็บไว้ในเครื่องก่อน
2. สร้าง Bootable Media
หลังจากที่เราได้ Image มาแล้ว เราต้องสร้าง Bootable Media ขึ้นมา Bootable Media ก็คือ USB Drive หรือ DVD ที่เราสามารถใช้ Boot เครื่องคอมพิวเตอร์ของเราได้ โดยใช้โปรแกรมอย่าง Rufus หรือ Etcher ในการสร้าง
3. Boot เครื่องคอมพิวเตอร์จาก Bootable Media
เสียบ USB Drive หรือใส่ DVD ที่เราสร้างไว้ แล้ว Boot เครื่องคอมพิวเตอร์ของเราจาก Media นั้นๆ โดยปกติเราต้องเข้าไปตั้งค่าใน BIOS หรือ UEFI ของเครื่องก่อน เพื่อให้เครื่อง Boot จาก USB หรือ DVD เป็นอันดับแรก
4. ติดตั้ง Ubuntu Server 2026
เมื่อเครื่อง Boot จาก Bootable Media แล้ว เราก็จะเข้าสู่หน้าจอติดตั้งของ Ubuntu Server 2026 ให้ทำตามขั้นตอนที่ปรากฏบนหน้าจอ เลือกภาษา, Time Zone, Keyboard Layout และที่สำคัญคือต้องตั้งค่า Network ให้ถูกต้อง
5. ตั้งค่า Security
หลังจากติดตั้งเสร็จแล้ว สิ่งที่ต้องทำเป็นอันดับแรกคือการตั้งค่า Security ให้กับ Server ของเรา เปลี่ยน Password ของ User ที่สร้างตอนติดตั้ง, ติดตั้ง Firewall (เช่น UFW), และอัปเดต Software ให้เป็นเวอร์ชันล่าสุดอยู่เสมอ
sudo apt update
sudo apt upgrade
sudo ufw enable
sudo ufw allow ssh
Code ด้านบนคือตัวอย่างการเปิด Firewall และอนุญาตให้ SSH เข้ามาใน Server ได้
เปรียบเทียบกับทางเลือกอื่น
แน่นอนว่า Ubuntu Server ไม่ใช่ตัวเลือกเดียวที่เรามี ยังมีระบบปฏิบัติการอื่นๆ ที่ใช้สำหรับ Server ได้เหมือนกัน เช่น CentOS, Debian, Windows Server แต่ละตัวก็มีข้อดีข้อเสียแตกต่างกันไป
| ระบบปฏิบัติการ | ข้อดี | ข้อเสีย |
|---|---|---|
| Ubuntu Server | ใช้งานง่าย, มี Community ใหญ่, มี Software ให้เลือกใช้เยอะ | อาจจะกิน Resource มากกว่าตัวอื่น |
| CentOS | เสถียร, ปลอดภัย, เหมาะสำหรับ Production Server | อาจจะไม่ค่อยมี Software ใหม่ๆ ให้ใช้ |
| Debian | เสถียรมาก, มีความเป็น Open Source สูง | อาจจะ Setup ยากกว่าตัวอื่น |
| Windows Server | ใช้งานง่ายสำหรับคนที่คุ้นเคยกับ Windows, มี Software เฉพาะทาง | มีค่าใช้จ่าย, อาจจะไม่ปลอดภัยเท่าตัวอื่น |
เลือกตัวไหนก็ขึ้นอยู่กับความถนัดและความต้องการของเราเลยครับ ลองศึกษาดู SiamCafe Blog มีบทความเปรียบเทียบเยอะเลย
หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์กับน้องๆ นะครับ ถ้ามีคำถามอะไรก็ถามมาได้เลย SiamCafe Blog ยินดีต้อนรับเสมอ!
Best Practices / เคล็ดลับจากประสบการณ์
เอาล่ะน้องๆ หลังจาก setup Ubuntu Server 20.04 กันไปแล้ว คราวนี้มาดูเรื่อง Best Practices หรือเคล็ดลับที่พี่บอมสั่งสมมาตลอด 20 กว่าปีในวงการ IT กันดีกว่า สมัยผมทำร้านเน็ต SiamCafe เนี่ย เจอปัญหามาสารพัดรูปแบบ ตั้งแต่ไวรัสกินเครื่องยันฮาร์ดแวร์พัง ดังนั้นสิ่งที่พี่จะบอกต่อไปนี้คือ "ของจริง" ที่เอาไปใช้ได้เลย
จำไว้ว่า Server ไม่ใช่ Desktop! อย่าลงโปรแกรมมั่วซั่ว อย่าเปิด GUI ทิ้งไว้ ถ้าไม่จำเป็นจริงๆ ปิดมันซะ! เพราะมันกิน resource โดยใช่เหตุ แถมยังเป็นช่องโหว่ให้ Hacker เข้ามาเจาะระบบได้ง่ายๆ อีกด้วย
3-4 เทคนิคที่ใช้ได้จริง
1. Firewall Management: UFW (Uncomplicated Firewall) คือเพื่อนแท้
Ubuntu มาพร้อมกับ UFW ซึ่งใช้งานง่ายสุดๆ พี่แนะนำให้เปิดใช้งานทันทีหลังติดตั้งเสร็จ และตั้งค่าให้ block ทุก connection ขาเข้า (incoming) แล้วค่อยๆ เปิด port ที่จำเป็นเท่านั้น เช่น port 22 สำหรับ SSH, port 80 และ 443 สำหรับ Web Server
sudo ufw enable
sudo ufw default deny incoming
sudo ufw allow 22/tcp
sudo ufw allow 80/tcp
sudo ufw allow 443/tcp
sudo ufw status
2. SSH Hardening: เปลี่ยน Port, Disable Password Authentication
อย่าใช้ SSH port 22 ตามค่า default! Hacker มันรู้หมดแล้ว เปลี่ยนไปเป็น port อื่นที่คนเดายากๆ เช่น 2222, 3000, หรืออะไรก็ได้ที่เกิน 1024 ขึ้นไป นอกจากนี้ให้ disable password authentication แล้วใช้ SSH Key แทน มันปลอดภัยกว่าเยอะมากๆ
sudo nano /etc/ssh/sshd_config
# เปลี่ยน Port 22 เป็น Port อื่น เช่น Port 2222
Port 2222
# Disable Password Authentication
PasswordAuthentication no
# Enable Public Key Authentication
PubkeyAuthentication yes
sudo systemctl restart sshd
3. Automatic Security Updates: ให้ระบบจัดการตัวเอง
ขี้เกียจ update เองใช่มั้ย? ไม่เป็นไร Ubuntu มีระบบ unattended-upgrades ที่จะคอย update security patches ให้เราอัตโนมัติ เราแค่ตั้งค่าให้มันทำงานก็พอ
sudo apt install unattended-upgrades
sudo dpkg-reconfigure unattended-upgrades
# เลือก Yes เพื่อเปิดใช้งาน Automatic Security Updates
4. Monitoring and Logging: จับตาดูทุกความเคลื่อนไหว
ติดตั้งเครื่องมือ monitoring เช่น `htop` เพื่อดู resource usage หรือ `fail2ban` เพื่อ block IP ที่พยายาม brute-force เข้ามาในระบบ และอย่าลืมดู log file เป็นประจำ เพื่อหาความผิดปกติ
sudo apt install htop fail2ban
sudo systemctl enable fail2ban
FAQ คำถามที่พบบ่อย
ทำไมต้องใช้ Ubuntu Server แทนที่จะเป็น Desktop Version?
เพราะ Ubuntu Server มัน optimized มาสำหรับงาน server โดยเฉพาะ มันกิน resource น้อยกว่า มี security features ที่จำเป็น และไม่มี GUI ที่กิน resource โดยไม่จำเป็น สมัยผมทำร้านเน็ต ผมใช้ Ubuntu Server เป็นหลักเลย
จะ backup ข้อมูลยังไงดี?
มีหลายวิธีมากๆ ตั้งแต่ใช้ `rsync` ในการ copy ไฟล์ ไปจนถึงใช้ backup solution อย่าง `Bacula` หรือ `Amanda` เลือกวิธีที่เหมาะกับความต้องการของเรา แต่ที่สำคัญคือต้อง backup อย่างสม่ำเสมอ
ถ้า Server โดน Hack จะทำยังไง?
อันดับแรก disconnect Server ออกจาก network ทันที! จากนั้นให้ตรวจสอบ log file อย่างละเอียดเพื่อหาสาเหตุของการ Hack และทำการ restore ข้อมูลจาก backup ที่มี แล้วค่อย re-install ระบบใหม่ทั้งหมด
มีแหล่งเรียนรู้เพิ่มเติมแนะนำไหม?
นอกจาก SiamCafe Blog แล้ว ลองดู Ubuntu official documentation, Stack Overflow, หรือ YouTube ก็ได้ มี content ดีๆ เยอะแยะ
สรุป
การ setup Ubuntu Server 20.04 ไม่ใช่เรื่องยาก แต่การทำให้มันปลอดภัยและ maintainable ต่างหากคือความท้าทาย หวังว่าเคล็ดลับที่พี่บอมแชร์ไปในวันนี้ จะเป็นประโยชน์กับน้องๆ นะครับ อย่าลืมนำไปปรับใช้ให้เข้ากับ environment ของตัวเอง และที่สำคัญที่สุดคือ "หมั่นศึกษาและเรียนรู้ตลอดเวลา"
ใครสนใจเรื่อง Forex ลองแวะไปดู iCafeForex ได้นะ
