Hardware
Task Manager อ่านค่ายังไง สำหรับมือใหม่
Task Manager อ่านค่ายังไง? มือใหม่ต้องรู้!
Task Manager เนี่ย เหมือนเป็นหมอตรวจสุขภาพคอมพิวเตอร์ของเราเลย สมัยผมทำร้านเน็ตฯ เจอลูกค้าเครื่องอืด เครื่องค้างบ่อยมาก Task Manager ช่วยชีวิตไว้เยอะ! มันบอกหมดว่าโปรแกรมไหนกินแรงเครื่องเราอยู่ ทำให้เราแก้ปัญหาได้ตรงจุด
ทำไมต้องอ่าน Task Manager เป็น? ง่ายๆ เลยนะ ถ้าคอมฯ เริ่มช้า เริ่มหน่วง สิ่งแรกที่ต้องทำคือเปิด Task Manager ดูว่าอะไรมันฉุดรั้งคอมฯ ของเราอยู่ จะได้จัดการมันซะ! ปิดโปรแกรมที่ไม่จำเป็น ปิด Startup ที่มันรกเครื่อง หรือถ้าหนักข้อก็ต้องดูว่ามีไวรัสแอบทำงานอยู่รึเปล่า SiamCafe Blog มีบทความเรื่องไวรัสเยอะแยะ ลองไปอ่านดู
เปิด Task Manager ยังไง?
วิธีเปิด Task Manager มีหลายแบบนะ ง่ายสุดก็:
- Ctrl + Shift + Esc อันนี้กดทีเดียวติดเลย
- Ctrl + Alt + Delete แล้วเลือก Task Manager
- คลิกขวาที่ Taskbar แล้วเลือก Task Manager
สมัยผมเปิดร้านเน็ตฯ นี่ จำ shortcut Ctrl + Shift + Esc ขึ้นใจเลย ลูกค้าเรียกทีไร กดปุ๊บติดปั๊บ ดูอาการเครื่องได้ทันที
ทำความเข้าใจหน้าตา Task Manager
พอเปิด Task Manager ขึ้นมา หน้าตามันอาจจะดูงงๆ หน่อยสำหรับมือใหม่ แต่ไม่ต้องกลัว! เดี๋ยวผมจะค่อยๆ อธิบายให้ฟัง
แท็บ Processes: ใครกินแรงเครื่องเราอยู่?
แท็บ Processes นี่แหละคือพระเอกของเรา! มันแสดงรายการทุกโปรแกรมและ process ที่กำลังทำงานอยู่ พร้อมทั้งบอกว่าแต่ละอันกิน CPU, Memory, Disk, Network มากน้อยแค่ไหน
CPU (Central Processing Unit): หัวใจหลักในการประมวลผล ถ้าค่า CPU สูง แสดงว่าโปรแกรมนั้นกำลังทำงานหนัก อาจจะเป็นโปรแกรมที่เราใช้งานอยู่ หรืออาจจะเป็นโปรแกรมที่แอบทำงานอยู่เบื้องหลังก็ได้
Memory (RAM): หน่วยความจำหลักที่โปรแกรมใช้ในการทำงาน ถ้า Memory ถูกใช้งานจนเต็ม คอมฯ ก็จะเริ่มช้า เพราะต้องสลับข้อมูลไปมากับ Hard Disk
Disk: การอ่านเขียนข้อมูลบน Hard Disk/SSD ถ้า Disk ถูกใช้งาน 100% แสดงว่าคอมฯ กำลังอ่านเขียนข้อมูลเยอะมาก อาจจะเกิดจากการ copy file, install program หรือทำงานอื่นๆ ที่ต้องใช้ Disk เยอะๆ
Network: การรับส่งข้อมูลผ่านเครือข่าย ถ้า Network ถูกใช้งานเยอะ แสดงว่าคอมฯ กำลังดาวน์โหลดหรืออัพโหลดข้อมูลอยู่
วิธีดูง่ายๆ คือให้เรียงลำดับตาม Column ที่ต้องการดู เช่น ถ้าอยากรู้ว่าโปรแกรมไหนกิน CPU เยอะสุด ก็คลิกที่ Column "CPU" มันจะเรียงจากมากไปน้อยให้เอง
ถ้าเจอโปรแกรมแปลกๆ ที่กินทรัพยากรเยอะๆ ให้ลอง Google ดูว่าเป็นโปรแกรมอะไร ถ้าไม่รู้จักก็อาจจะเป็นไวรัสหรือ Malware ก็ได้นะ
แท็บ Performance: ดูภาพรวมการทำงานของเครื่อง
แท็บ Performance จะแสดงกราฟและข้อมูลสรุปเกี่ยวกับการทำงานของ CPU, Memory, Disk, Network และ GPU (ถ้ามี)
กราฟ CPU จะแสดงการใช้งาน CPU ในช่วงเวลาต่างๆ ถ้ากราฟขึ้นไปแตะ 100% บ่อยๆ แสดงว่า CPU กำลังทำงานหนัก อาจจะต้องอัพเกรด CPU หรือลดการใช้งานโปรแกรมที่กิน CPU เยอะๆ
กราฟ Memory จะแสดงปริมาณ Memory ที่ถูกใช้งาน ถ้า Memory ถูกใช้งานเกือบเต็มตลอดเวลา แสดงว่า RAM ไม่พอ อาจจะต้องเพิ่ม RAM
กราฟ Disk จะแสดงการอ่านเขียนข้อมูลบน Disk ถ้า Disk ถูกใช้งาน 100% บ่อยๆ อาจจะต้องเปลี่ยนไปใช้ SSD แทน Hard Disk เพราะ SSD เร็วกว่าเยอะ
กราฟ Network จะแสดงปริมาณข้อมูลที่รับส่งผ่านเครือข่าย
แท็บ Performance ช่วยให้เราเห็นภาพรวมการทำงานของเครื่องได้ชัดเจน ว่าส่วนไหนที่เป็นคอขวด ทำให้เครื่องช้า
จัดการปัญหาคอมฯ อืดด้วย Task Manager
พอเรารู้แล้วว่าอะไรมันกินแรงเครื่องเราอยู่ ทีนี้ก็มาถึงขั้นตอนการจัดการ
ปิดโปรแกรมที่ไม่จำเป็น
ถ้าเจอโปรแกรมที่เราไม่ได้ใช้งาน แต่ยังทำงานอยู่และกินทรัพยากรเครื่อง ก็ให้ปิดมันซะ วิธีปิดก็ง่ายๆ คลิกขวาที่โปรแกรมนั้น แล้วเลือก "End task"
สมัยผมทำร้านเน็ตฯ ลูกค้าชอบเปิดโปรแกรมทิ้งไว้เยอะแยะ ทั้งๆ ที่ไม่ได้ใช้งาน พอเครื่องเริ่มอืด ผมก็ไล่ปิดโปรแกรมที่ไม่จำเป็นให้ลูกค้าประจำ
จัดการ Startup Programs
Startup Programs คือโปรแกรมที่จะเริ่มทำงานอัตโนมัติเมื่อเราเปิดเครื่อง บางโปรแกรมก็จำเป็น แต่บางโปรแกรมก็ไม่จำเป็นและทำให้เครื่องเปิดช้า
วิธีจัดการ Startup Programs ก็คือไปที่แท็บ Startup แล้ว disable โปรแกรมที่ไม่ต้องการให้มันเริ่มทำงานอัตโนมัติ
ข้อควรระวัง: อย่า disable โปรแกรมที่ไม่รู้ว่ามันคืออะไร เพราะอาจจะทำให้ระบบทำงานผิดพลาดได้
สมัยก่อนโปรแกรมแอบใส่ตัวเองใน Startup เยอะมาก ทำให้เครื่องลูกค้าเปิดช้า ผมต้องไล่ disable ออกแทบทุกเครื่อง
ตรวจสอบไวรัสและ Malware
ถ้าทำทุกอย่างแล้วเครื่องยังอืดอยู่ อาจจะเป็นเพราะมีไวรัสหรือ Malware แอบทำงานอยู่เบื้องหลัง
ให้ใช้โปรแกรม Antivirus สแกนเครื่องอย่างละเอียด เพื่อกำจัดไวรัสและ Malware ออกไป SiamCafe Blog มีบทความรีวิว Antivirus ดีๆ หลายตัว ลองไปอ่านดู
สมัยผมทำร้านเน็ตฯ ต้องลง Antivirus ให้ลูกค้าทุกเครื่อง เพราะร้านเน็ตฯ เป็นแหล่งรวมไวรัสเลย
ตารางเปรียบเทียบการใช้งานทรัพยากร
| ทรัพยากร | ค่าปกติ | ค่าสูง (ผิดปกติ) | สาเหตุที่เป็นไปได้ | วิธีแก้ไข |
|---|---|---|---|---|
| CPU | 0-20% (idle) | 80-100% | โปรแกรมทำงานหนัก, ไวรัส, Driver มีปัญหา | ปิดโปรแกรมที่ไม่จำเป็น, สแกนไวรัส, อัพเดท Driver |
| Memory | ขึ้นอยู่กับ RAM ที่มี (ปกติไม่ควรเกิน 70%) | 80-100% | เปิดโปรแกรมเยอะเกินไป, Memory Leak | ปิดโปรแกรมที่ไม่จำเป็น, เพิ่ม RAM |
| Disk | 0-5% (idle) | 80-100% | Copy file, Install program, Disk Defragmentation | รอให้การทำงานเสร็จ, เปลี่ยนไปใช้ SSD |
| Network | 0-1% (idle) | สูง (ขึ้นอยู่กับความเร็วอินเทอร์เน็ต) | ดาวน์โหลด/อัพโหลดไฟล์, สตรีมมิ่ง | รอให้การดาวน์โหลด/อัพโหลดเสร็จ |
ตารางนี้เป็นแค่แนวทางคร่าวๆ นะ ค่าปกติของแต่ละเครื่องอาจจะไม่เหมือนกัน ขึ้นอยู่กับสเปคเครื่องและการใช้งาน
Code Snippet (PowerShell)
อันนี้แถมให้สำหรับคนที่อยาก advanced หน่อย ใช้ PowerShell เช็ค CPU usage:
Get-Process | Sort-Object CPU -Descending | Select-Object -First 5 | Format-Table -AutoSize
Code นี้จะแสดง 5 process ที่กิน CPU เยอะที่สุด
🎬 วิดีโอแนะนำ
ดูวิดีโอเพิ่มเติมเกี่ยวกับTask Manager อ่านค่ายังไง สำหร:
FAQ เกี่ยวกับ Task Manager
Q: ทำไม CPU Usage ขึ้น 100% ตลอดเวลา?
A: อาจจะมีหลายสาเหตุ เช่น โปรแกรมทำงานหนักเกินไป ไวรัส หรือ Driver มีปัญหา ลองตรวจสอบตามวิธีที่ผมบอกไปข้างต้น
Q: Service Host: Local System (กิน CPU เยอะมาก) คืออะไร?
A: Service Host เป็น process ที่ Windows ใช้ในการรัน Service ต่างๆ บางที Service บางตัวอาจจะมีปัญหาและกิน CPU เยอะ ลอง restart เครื่องดูก่อน ถ้าไม่หายให้ลอง update Windows
Q: System Idle Process คืออะไร?
A: System Idle Process ไม่ได้กิน CPU แต่มันแสดงว่า CPU ว่างอยู่ ถ้าค่า System Idle Process สูง แสดงว่า CPU ไม่ได้ทำงานอะไร
หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์กับมือใหม่ทุกคนนะครับ ถ้ามีคำถามอะไรเพิ่มเติม ถามมาได้เลย!
Best Practices ดูกันยังไงให้โปร
1. CPU Utilization: อย่าให้แตะ 100% ค้างนาน
สมัยผมทำร้านเน็ตฯ เจอลูกค้าบ่นคอมช้าประจำ ส่วนใหญ่มาจาก CPU ทำงานหนักเกินไป ถ้า CPU Utilization แตะ 100% ค้างนานๆ แสดงว่ามี process บางตัวกินแรงเครื่องเยอะเกินไป ต้องไล่เช็คดูว่าตัวไหนเป็นตัวปัญหา
วิธีแก้เบื้องต้นคือ ปิดโปรแกรมที่ไม่จำเป็น หรือถ้าเป็น process แปลกๆ อาจจะต้อง scan virus ดูครับ
2. Memory Usage: RAM ไม่พอ ก็อืดได้
RAM เต็มก็เป็นอีกสาเหตุที่ทำให้คอมช้า RAM (Random Access Memory) คือหน่วยความจำหลักที่คอมพิวเตอร์ใช้ในการประมวลผลข้อมูล ถ้า RAM ไม่พอ คอมพิวเตอร์จะต้องสลับข้อมูลไปเก็บไว้ใน Hard Disk ซึ่งช้ากว่า RAM มาก
เช็คดูว่า Memory Usage ใกล้เต็มหรือยัง ถ้าใกล้เต็ม ก็อาจจะต้องเพิ่ม RAM หรือปิดโปรแกรมที่ไม่จำเป็น
3. Disk I/O: อ่านเขียนหนักไป ก็รอโหลดนาน
Disk I/O คือปริมาณข้อมูลที่คอมพิวเตอร์อ่านและเขียนจาก Hard Disk ถ้า Disk I/O สูง แสดงว่าคอมพิวเตอร์กำลังทำงานกับ Hard Disk หนัก ซึ่งอาจจะทำให้การโหลดโปรแกรมหรือไฟล์ช้าลง
Disk I/O สูง อาจจะเกิดจากโปรแกรมที่กำลังติดตั้งอยู่ หรือโปรแกรมที่กำลังอ่านเขียนไฟล์ขนาดใหญ่ ถ้า Disk I/O สูงเกินไป อาจจะต้องรอให้โปรแกรมทำงานเสร็จก่อน หรือพิจารณาเปลี่ยนไปใช้ SSD (Solid State Drive) ซึ่งเร็วกว่า Hard Disk มาก
4. Network Usage: เน็ตช้า ไม่ใช่แค่ Router
Network Usage คือปริมาณข้อมูลที่คอมพิวเตอร์รับส่งผ่านเครือข่าย ถ้า Network Usage สูง แสดงว่าคอมพิวเตอร์กำลังดาวน์โหลดหรืออัปโหลดข้อมูลจำนวนมาก
Network Usage สูง อาจจะเกิดจากการดาวน์โหลดไฟล์ขนาดใหญ่ หรือการเล่นเกมออนไลน์ ถ้า Network Usage สูงเกินไป อาจจะต้องจำกัดปริมาณการใช้งาน bandwidth หรือตรวจสอบว่ามีใครแอบใช้ bandwidth ของเราอยู่หรือไม่
FAQ คำถามที่พบบ่อย
1. ทำไม Task Manager บอกว่า CPU Utilization 100% แต่คอมพิวเตอร์ก็ยังทำงานได้ปกติ?
บางครั้ง CPU Utilization อาจจะแตะ 100% ชั่วขณะหนึ่ง แต่ถ้าไม่ได้ค้างนานๆ ก็อาจจะไม่ส่งผลกระทบต่อการใช้งานมากนัก อาจจะเป็นเพราะโปรแกรมกำลังประมวลผลข้อมูลหนักๆ ชั่วคราว
2. ทำไม Task Manager บอกว่า Memory Usage เหลือเยอะ แต่คอมพิวเตอร์ก็ยังช้า?
RAM เหลือเยอะก็จริง แต่ Hard Disk อาจจะทำงานหนักอยู่ก็ได้ ลองเช็ค Disk I/O ดู ถ้า Disk I/O สูง อาจจะต้องพิจารณาเปลี่ยนไปใช้ SSD
3. Process ชื่อแปลกๆ ใน Task Manager คืออะไร? อันตรายไหม?
Process ชื่อแปลกๆ อาจจะเป็นโปรแกรมที่ติดตั้งมาพร้อมกับ Windows หรือโปรแกรมที่เราติดตั้งเอง ถ้าไม่แน่ใจว่าเป็นโปรแกรมอะไร ลอง search หาข้อมูลใน Google ดูก่อน ถ้าเป็นโปรแกรมที่ไม่รู้จัก และกิน resource เยอะ อาจจะเป็น malware ต้อง scan virus ด่วนๆ
4. Task Manager บอกว่าโปรแกรมนี้กิน CPU เยอะ แต่ทำไมผมไม่รู้สึกว่ามันทำงานอยู่?
บางโปรแกรมอาจจะทำงานอยู่เบื้องหลัง (background process) ซึ่งเราอาจจะไม่เห็นหน้าต่างโปรแกรม แต่โปรแกรมก็ยังคงใช้ CPU อยู่ ลองปิดโปรแกรมที่ไม่จำเป็นดูก่อน
5. ใช้ Task Manager ปิดโปรแกรมแล้ว แต่ทำไมมันยังทำงานอยู่?
บางโปรแกรมอาจจะ restart ตัวเองขึ้นมาใหม่หลังจากที่เราปิดไปแล้ว ลองเช็คดูใน Startup tab ใน Task Manager ว่าโปรแกรมนั้นถูกตั้งค่าให้ start อัตโนมัติหรือไม่ ถ้าใช่ ก็ให้ disable มันซะ
สรุป
Task Manager เป็นเครื่องมือที่มีประโยชน์มากในการตรวจสอบ performance ของคอมพิวเตอร์ การอ่านค่าต่างๆ ใน Task Manager ให้เป็น จะช่วยให้เราสามารถแก้ไขปัญหาคอมพิวเตอร์ช้า หรือหาสาเหตุของปัญหาต่างๆ ได้ง่ายขึ้น ลองฝึกใช้ Task Manager บ่อยๆ แล้วคุณจะเก่งเองครับ
อย่าลืมเข้าไปดู SiamCafe Blog นะครับ มีบทความดีๆ เกี่ยวกับ IT อีกเยอะเลย และถ้าสนใจเรื่องการลงทุน ลองแวะไปดู iCafeForex ได้ครับ
