Hardware
เคยไหม? Windows รวน, Blue Screen, โปรแกรมค้าง... บางทีอาจเป็นเพราะไฟล์ระบบ Windows เสียหาย สาเหตุมีเยอะแยะ ตั้งแต่ไวรัส, โปรแกรมไม่สมบูรณ์, หรือแม้แต่ไฟดับตอนอัพเดท แล้วจะแก้ยังไง? นี่แหละ SFC และ DISM คือพระเอกของเรา
SFC (System File Checker) กับ DISM (Deployment Image Servicing and Management) คือเครื่องมือที่ Microsoft ให้มาฟรีๆ ใน Windows เอาไว้สแกนและซ่อมแซมไฟล์ระบบที่เสียหาย ถ้าเปรียบเทียบง่ายๆ SFC เหมือน "หมอ" ที่ตรวจหาไฟล์เสีย แล้วพยายามซ่อมให้กลับมาเป็นปกติ ส่วน DISM เหมือน "ช่างซ่อม" ที่มีเครื่องมือครบมือ พร้อมที่จะซ่อมแซมหรือเปลี่ยนอะไหล่ (ไฟล์) ที่เสียไปเลย
ไฟล์ระบบ Windows เหมือนกระดูกสันหลังของคอมพิวเตอร์ ถ้ากระดูกสันหลังมีปัญหา การทำงานทุกอย่างก็รวนไปหมด ไฟล์ระบบที่เสียหายอาจทำให้:
ดังนั้น การดูแลไฟล์ระบบให้สมบูรณ์จึงสำคัญมาก เพื่อให้ Windows ทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ
SFC เป็นเครื่องมือง่ายๆ ที่ใช้สแกนและซ่อมแซมไฟล์ระบบที่เสียหาย โดยจะเปรียบเทียบไฟล์ในเครื่องเรากับไฟล์ต้นฉบับที่อยู่ใน Windows หากเจอไฟล์ที่ไม่ตรงกัน SFC จะพยายามซ่อมแซมให้กลับมาเป็นปกติ
sfc /scannow แล้วกด Enterสมัยผมทำร้านเน็ต เคยเจอเคสลูกค้าลงโปรแกรมแปลกๆ แล้ว SFC ช่วยชีวิตไว้เยอะเลย สแกนปุ๊บ ซ่อมปั๊บ กลับมาใช้งานได้ปกติ
C:\WINDOWS\system32>sfc /scannow
Beginning system scan. This process will take some time.
Beginning verification phase of system scan.
Verification 45% complete.
Windows Resource Protection found corrupt files and successfully repaired them.
For online repairs, details are included in the CBS log file located at
%WinDir%\Logs\CBS\CBS.log. For example C:\Windows\Logs\CBS\CBS.log. For offline
repairs, details are included in the log file provided by the /OFFLOGFILE flag.
DISM เป็นเครื่องมือที่ทรงพลังกว่า SFC สามารถใช้ซ่อมแซมอิมเมจของ Windows ได้ ไม่ว่าจะเป็น Windows ที่กำลังทำงานอยู่ หรือ Windows ที่อยู่ในไฟล์ .wim หรือ .vhd DISM เหมาะสำหรับใช้แก้ปัญหาที่ SFC ไม่สามารถแก้ไขได้
DISM สามารถใช้เพื่อ:
DISM มีหลายคำสั่งให้เลือกใช้ แต่คำสั่งที่ใช้บ่อยที่สุดในการซ่อมแซมไฟล์ระบบคือ DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth
DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth แล้วกด Enterผมเคยเจอเคสที่ SFC ซ่อมไม่ได้ แต่พอใช้ DISM ปุ๊บ หายเลย! เหมือนได้ช่างมืออาชีพมาช่วยซ่อมจริงๆ
DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth
Deployment Image Servicing and Management tool
Version: 10.0.19041.1
Image Version: 10.0.19041.1
[==========================100.0%==========================]
The restore operation completed successfully.
The operation completed successfully.
SFC และ DISM ทำงานคล้ายกัน แต่ก็มีข้อแตกต่างที่สำคัญ:
| คุณสมบัติ | SFC | DISM |
|---|---|---|
| ความสามารถ | สแกนและซ่อมแซมไฟล์ระบบ Windows โดยเปรียบเทียบกับไฟล์ต้นฉบับ | ซ่อมแซมอิมเมจของ Windows (รวมถึงไฟล์ระบบ) |
| ความซับซ้อน | ใช้งานง่ายกว่า | ใช้งานยากกว่า มีคำสั่งให้เลือกใช้เยอะกว่า |
| เหมาะสำหรับ | ปัญหาเล็กน้อย เช่น โปรแกรมค้าง, ไฟล์เสียหายเล็กน้อย | ปัญหาที่ซับซ้อนกว่า เช่น Windows ไม่บูต, Blue Screen |
| การเข้าถึงไฟล์ | ใช้ไฟล์จาก WinSxS folder (local) |
สามารถใช้ Windows Update เพื่อดาวน์โหลดไฟล์ที่ต้องการได้ |
สรุปง่ายๆ คือ ถ้าเจอปัญหาเล็กน้อย ลองใช้ SFC ก่อน ถ้าไม่หายค่อยลอง DISM
ถ้าอยากอ่านบทความอื่นๆ เกี่ยวกับ IT และคอมพิวเตอร์ ลองแวะไปที่ SiamCafe Blog นะครับ
ดูวิดีโอเพิ่มเติมเกี่ยวกับSFC และ DISM ซ่อมไฟล์ระบบ Wind:
รวมคำถามยอดฮิตที่ผมเจอบ่อยๆ สมัยทำร้านเน็ต จะได้เคลียร์กันไปเลย
A: แนะนำให้ลอง SFC ก่อนเสมอ เพราะง่ายและเร็วกว่า ถ้า SFC ซ่อมไม่ได้ ค่อยลอง DISM
A: ขึ้นอยู่กับความเร็วของคอมพิวเตอร์และขนาดของปัญหา อาจใช้เวลาตั้งแต่ไม่กี่นาทีจนถึงหลายชั่วโมง ระหว่างรอก็ไปทำอย่างอื่นก่อนได้
A: หลังจากสแกนและซ่อมแซมเสร็จ SFC หรือ DISM จะแสดงข้อความบอกว่าซ่อมสำเร็จหรือไม่ ถ้าไม่สำเร็จ ก็ลองทำซ้ำอีกครั้ง หรือลองวิธีอื่น
A: ถ้า SFC และ DISM ซ่อมไม่ได้ อาจต้องลอง Reset Windows หรือลง Windows ใหม่ แต่ก่อนทำ อย่าลืมสำรองข้อมูลสำคัญไว้ก่อนนะครับ
A: ได้ครับ บางครั้งการรันใน Safe Mode อาจช่วยให้การซ่อมแซมมีประสิทธิภาพมากขึ้น
หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์นะครับ ถ้ามีคำถามอะไรเพิ่มเติม ถามมาได้เลยที่ SiamCafe Blog ยินดีให้คำปรึกษาเสมอ
สมัยผมทำร้านเน็ตนี่ ตัวดีเลย เรื่อง Patch Security ต่างๆ ถ้าไม่อัพเดทนี่โดนเล่นงานง่ายมาก ทั้งไวรัส ทั้งแฮกเกอร์ ฉะนั้น อัพเดท Windows เป็นประจำสำคัญสุดๆ
อันนี้สำคัญยิ่งกว่า สำคัญระดับชาติ! ทำ System Image เก็บไว้เลยครับ พอเครื่องมีปัญหาอะไร ก็ Restore กลับมาได้ง่ายๆ ไม่ต้องลง Windows ใหม่ เสียเวลาลูกค้า
# ตัวอย่างคำสั่ง PowerShell (Windows 10+)
# Backup-Computer -DestinationPath "D:\Backup" -Description "Full System Backup"
ถึงแม้ Windows Defender จะดีขึ้นเยอะ แต่ก็ยังต้องมี Antivirus ดีๆ ติดเครื่องไว้ครับ สแกนเป็นประจำ อย่าปล่อยปละละเลย ไม่งั้นเตรียมตัวเจอ Ransomware ได้เลย
อันนี้มองข้ามไม่ได้เลย โดยเฉพาะข้อมูลลูกค้า ข้อมูลเกม ข้อมูลโปรแกรมสำคัญๆ สำรองไว้ใน Cloud หรือ External Hard Drive ก็ได้ เผื่อเกิดเหตุการณ์ไม่คาดฝัน จะได้ไม่เสียของ
อันนี้ตอบยาก ขึ้นอยู่กับความเร็วเครื่อง และขนาดของไฟล์ระบบที่ต้องสแกน บางทีก็ 15 นาที บางทีก็เป็นชั่วโมง ใจเย็นๆ รอหน่อย
จำเป็นครับ เพราะมันจะไปโหลดไฟล์จาก Microsoft Update มาซ่อมไฟล์ที่เสีย ถ้าไม่ต่อเน็ต มันจะหาไฟล์ซ่อมไม่ได้
ถ้าสองวิธีนี้ไม่ได้ผล อาจจะต้องลองใช้ System Restore ย้อนเวลากลับไป หรือไม่ก็ลง Windows ใหม่เลยครับ แต่ก่อนลง อย่าลืม Backup ข้อมูลสำคัญก่อนนะ
ลองรัน SFC อีกรอบครับ บางทีรันรอบแรก มันอาจจะยังซ่อมไม่หมด หรือลองใช้ DISM ช่วยอีกแรง แล้วค่อยกลับมารัน SFC ใหม่
เกี่ยวสิ! ถ้าเครื่องร้านเน็ตมีปัญหา เล่น iCafeForex ไม่ได้ ลูกค้าก็หาย รายได้ก็ลด ต้องดูแลระบบให้ดีไง!
SFC และ DISM เป็นเครื่องมือพื้นฐานที่สำคัญมากในการดูแล Windows ให้ทำงานได้อย่างราบรื่น โดยเฉพาะร้านเน็ตที่ต้องดูแลเครื่องจำนวนมาก การรู้วิธีใช้เครื่องมือเหล่านี้ จะช่วยประหยัดเวลา และค่าใช้จ่ายได้เยอะ ลองเอาไปปรับใช้กันดูนะครับ
อย่าลืมติดตามเทคนิคดีๆ เกี่ยวกับ IT และร้านเน็ตได้ที่ SiamCafe Blog นะครับ มีอะไรใหม่ๆ อัพเดทตลอด!