IT General
Server Rack Setup Guide
Server Rack Setup Guide คืออะไร / ทำไมถึงสำคัญ
เอ้า น้องๆ มาฟังพี่บอมเล่าให้ฟัง Server Rack Setup Guide เนี่ย มันก็คือคู่มือการติดตั้ง จัดวางอุปกรณ์ Server ต่างๆ ในตู้ Rack นั่นแหละ สมัยพี่ทำร้านเน็ต SiamCafe ใหม่ๆ (ตั้งแต่ปี 1997 โน่น!) เรื่องนี้สำคัญมากนะ เพราะถ้าเราจัดไม่ดี นอกจากจะรกแล้ว ยังระบายความร้อนไม่ดี เครื่องพังไวอีกต่างหาก
คิดดูดิ สมัยก่อน Server แพงจะตายห่า! ถ้ามันน็อคเพราะความร้อนนี่น้ำตาไหลพรากๆ เลยนะ ดังนั้นการจัด Rack ให้ดี มันคือการ "ลงทุน" เพื่อยืดอายุอุปกรณ์ และทำให้การดูแลรักษาง่ายขึ้นเยอะเลย
พื้นฐานที่ต้องรู้
ขนาดของ Rack และอุปกรณ์
เรื่องแรกที่ต้องรู้เลยคือ "U" หรือ Rack Unit มันคือหน่วยวัดความสูงของอุปกรณ์ที่ใส่ใน Rack 1U เท่ากับ 1.75 นิ้ว (ประมาณ 4.45 เซนติเมตร) เวลาซื้ออุปกรณ์อะไรก็ตาม ต้องดูดีๆ ว่ามันกินกี่ U จะได้คำนวณพื้นที่ใน Rack ได้ถูกต้อง
สมัยก่อนพี่เคยเจอเคส ตู้ Rack มี 42U แต่ดันซื้อ Server 2U มา 25 ตัว! ผลคือใส่ไม่ได้ ต้องไปซื้อ Rack เพิ่ม เสียเงินฟรีๆ เพราะไม่ได้วางแผนให้ดีตั้งแต่แรก
การระบายความร้อน
เรื่องนี้สำคัญสุดๆ! Server ทุกตัวมันปล่อยความร้อนออกมา เวลาจัดวาง ต้องคำนึงถึงทิศทางการไหลของอากาศด้วย พยายามวางอุปกรณ์ที่ปล่อยความร้อนน้อยไว้ด้านบน และอุปกรณ์ที่ปล่อยความร้อนมากไว้ด้านล่าง เพื่อให้ลมเย็นจากด้านล่าง พัดขึ้นไประบายความร้อนได้ดี
เคยเห็นบางร้าน เอา Switch ไปวางไว้ด้านล่างสุด แล้วเอา Server ตัวใหญ่ๆ วางทับข้างบน ผลคือ Switch น็อคไปก่อนเพื่อนเลย เพราะความร้อนมันสะสม
วิธีใช้งาน / เริ่มต้นยังไง
เอาล่ะ น้องๆ รู้พื้นฐานกันไปแล้ว คราวนี้มาดูวิธีเริ่มต้นกันบ้าง
อย่างแรกเลยคือ ต้อง "วางแผน" ก่อนเสมอ อย่าใจร้อน ซื้ออุปกรณ์มาแล้วค่อยคิดว่าจะวางยังไง มันจะวุ่นวายทีหลัง
ขั้นตอนปฏิบัติจริง
1. เตรียมอุปกรณ์และเครื่องมือ
ก่อนเริ่มงาน ต้องเตรียมอุปกรณ์ให้พร้อม เช่น ไขควง, ประแจ, Cable Tie (สำหรับจัดสาย), รางเลื่อน (ถ้ามี), และที่สำคัญคือ "สติ" เพราะบางทีมันก็ต้องใช้แรงเยอะเหมือนกันนะ
อย่าลืมหาผ้ามาปูพื้นด้วย จะได้ไม่เลอะเทอะ และป้องกันอุปกรณ์เป็นรอย
2. ติดตั้งรางเลื่อน (ถ้ามี)
ถ้า Server ของเรามีรางเลื่อน (Slide Rail) ก็ให้ติดตั้งรางเลื่อนเข้ากับตัว Server ก่อน แล้วค่อยสไลด์ Server เข้าไปใน Rack รางเลื่อนมันช่วยให้เราดึง Server ออกมาซ่อมบำรุงได้ง่ายขึ้นเยอะเลย
สมัยก่อนพี่ไม่มีรางเลื่อนนี่ ยก Server ทีแทบหลังหัก เพราะมันหนักมาก!
3. จัดการสายเคเบิล
เรื่องสายเคเบิลนี่แหละ ตัวปัญหาสุดๆ ถ้าไม่จัดให้ดี มันจะพันกันยุ่งเหยิงไปหมด แนะนำให้ใช้ Cable Tie รัดสายให้เป็นระเบียบ และติดป้ายกำกับ (Label) บอกว่าสายไหนเป็นสายอะไร จะได้ไม่งงเวลาต้องแก้ไขปัญหา
# ตัวอย่างการตั้งชื่อ Label
# eth0_Server01 -> สาย LAN ช่อง eth0 ของ Server หมายเลข 01
# power_Server01 -> สายไฟของ Server หมายเลข 01
ลองดู SiamCafe Blog พี่เคยเขียนเรื่องการจัดการสายเคเบิลไว้ละเอียดเลย
4. ตรวจสอบและทดสอบ
หลังจากติดตั้งทุกอย่างเสร็จแล้ว อย่าลืมตรวจสอบความเรียบร้อยอีกครั้ง เช็คดูว่าสายเคเบิลเชื่อมต่อถูกต้องไหม อุปกรณ์ทุกตัวทำงานเป็นปกติไหม ถ้ามีอะไรผิดพลาดจะได้แก้ไขได้ทันท่วงที
5. ติดตั้ง UPS
UPS (Uninterruptible Power Supply) หรือเครื่องสำรองไฟ เป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้เลยสำหรับ Server Rack เพราะมันจะช่วยให้ Server ของเราทำงานต่อไปได้ แม้ว่าไฟจะดับ
สมัยก่อนร้านพี่ไฟดับบ่อยมาก UPS ช่วยชีวิตไว้หลายครั้งเลย ถ้าไม่มี UPS นี่ Server เจ๊งไปนานแล้ว
เปรียบเทียบกับทางเลือกอื่น
หลายคนอาจจะสงสัยว่า ทำไมต้องใช้ Server Rack ด้วย? ทำไมไม่วาง Server ไว้บนโต๊ะเฉยๆ ล่ะ? มาดูข้อดีข้อเสียกัน
| คุณสมบัติ | Server Rack | วางบนโต๊ะ |
|---|---|---|
| การระบายความร้อน | ดีกว่ามาก | ไม่ดี |
| การจัดการสายเคเบิล | เป็นระเบียบ | รก |
| ความปลอดภัย | ดี (ล็อคได้) | ไม่ดี |
| ความสวยงาม | สวยงาม | ไม่สวยงาม |
| พื้นที่ใช้สอย | ประหยัดพื้นที่ | เปลืองพื้นที่ |
| ค่าใช้จ่าย | สูงกว่า | ต่ำกว่า |
จากตารางจะเห็นว่า Server Rack มีข้อดีหลายอย่าง แต่ก็มีค่าใช้จ่ายที่สูงกว่า ดังนั้นต้องพิจารณาตามความเหมาะสม
ถ้ามี Server แค่ตัวเดียว อาจจะไม่จำเป็นต้องใช้ Rack แต่ถ้ามีหลายตัว และต้องการความปลอดภัย ความเป็นระเบียบ และการระบายความร้อนที่ดี Server Rack คือตัวเลือกที่ดีที่สุด
สุดท้ายนี้ อย่าลืมแวะไปอ่านบทความอื่นๆ ใน SiamCafe Blog นะ พี่เขียนเรื่อง IT ไว้เยอะแยะเลย เผื่อจะเป็นประโยชน์กับน้องๆ ได้บ้าง
Best Practices / เคล็ดลับจากประสบการณ์
เอาล่ะน้องๆ หลังจากเรารู้จักพื้นฐานการจัด Server Rack กันไปแล้ว คราวนี้มาดู Best Practices หรือเคล็ดลับที่พี่เจอมากับตัว สมัยทำร้านเน็ต SiamCafe กันบ้างดีกว่า บอกเลยว่าแต่ละข้อนี่เจ็บจริง จ่ายจริง!
การจัด Rack ไม่ใช่แค่เอาของยัดๆ เข้าไปให้เต็มนะ มันคือการวางแผนระยะยาว เพื่อให้ดูแลรักษาง่าย ขยายต่อได้ และที่สำคัญคือ "เย็น" ครับ Server ร้อน = เงินหาย จำไว้!
3-4 เทคนิคที่ใช้ได้จริง
1. Cable Management คือชีวิต
สมัยก่อนนี่ Cable Management เป็นเรื่องที่มองข้ามกันเยอะมาก ผลคือ Rack กลายเป็นรังหนู สายไฟพันกันอีรุงตุงนัง เวลาจะแก้ปัญหานี่แทบเป็นลม
ลงทุนกับรางเก็บสายไฟ (Cable Tray) ดีๆ หน่อยน้องเอ๊ย คุ้มค่าแน่นอน ติดป้ายกำกับสายไฟแต่ละเส้นด้วย จะได้รู้ว่าเส้นไหนเป็นเส้นไหน อย่าขี้เกียจ! iCafeForex ตอนหลังๆ นี่พี่ใช้ Cable Tie แบบ Velcro มันแกะง่าย ติดใหม่ได้เรื่อยๆ เลิศ!
# ตัวอย่างการติดป้ายกำกับสายไฟ
ชื่ออุปกรณ์ - IP Address - หน้าที่
เช่น: Router01 - 192.168.1.1 - Gateway
2. Power Distribution Unit (PDU) สำคัญกว่าที่คิด
อย่าใช้ปลั๊กรางธรรมดาๆ กับ Server นะน้อง! PDU มันมีฟังก์ชันเยอะกว่าเยอะ ทั้งวัดไฟ ป้องกันไฟกระชาก บางรุ่นสั่งเปิดปิด Port ได้จากระยะไกลด้วย
เลือก PDU ที่มีจำนวนช่องเสียบเพียงพอต่อการใช้งานในปัจจุบัน และเผื่อไว้สำหรับอนาคตด้วยนะ อย่าประหยัดผิดจุด!
3. Cooling อย่างถูกวิธี
อากาศร้อนลอยขึ้น อากาศเย็นจมลง นี่คือหลักฟิสิกส์พื้นฐานที่ต้องจำให้ขึ้นใจ จัดวางอุปกรณ์ให้เหมาะสม Server ที่ร้อนมากๆ ควรอยู่ด้านบนของ Rack เพื่อให้ความร้อนระบายออกไปได้ง่าย
ถ้า Rack อยู่ในห้องแอร์ ก็ต้องดูทิศทางลมด้วยนะ ให้ลมเย็นเป่าเข้า Server โดยตรง อย่าให้ลมร้อนวนเวียนอยู่ใน Rack
4. เอกสารสำคัญมาก
ทำเอกสาร Diagram การเชื่อมต่อ Network, รายละเอียด IP Address, Username/Password ของอุปกรณ์ต่างๆ เก็บไว้ให้ดี อย่าจำทุกอย่างไว้ในหัวคนเดียว
ถ้าเกิดอะไรขึ้นมา จะได้มีคนอื่นมาช่วยแก้ปัญหาได้ ไม่ใช่ต้องรอเราคนเดียว
FAQ คำถามที่พบบ่อย
Q: ควรเลือก Rack แบบไหนดี?
A: Rack มีหลายขนาด หลายแบบ เลือกให้เหมาะกับจำนวนอุปกรณ์และพื้นที่ที่มี ถ้ามีงบประมาณจำกัด Rack แบบ Open Frame ก็ใช้ได้ แต่ถ้าต้องการความปลอดภัยและเป็นระเบียบ Rack แบบ Enclosed จะดีกว่า
Q: จำเป็นต้องมี UPS ไหม?
A: จำเป็นมากๆ! UPS คือเครื่องสำรองไฟ ช่วยให้ Server ทำงานต่อไปได้ในช่วงเวลาที่ไฟดับ ทำให้ป้องกันข้อมูลสูญหายและอุปกรณ์เสียหายได้
Q: ควรทำความสะอาด Rack บ่อยแค่ไหน?
A: อย่างน้อยปีละครั้ง ทำความสะอาดฝุ่นละอองที่เกาะอยู่บนอุปกรณ์และใน Rack ฝุ่นคือศัตรูตัวร้ายของ Server!
Q: ควรตรวจสอบอะไรบ้างเป็นประจำ?
A: ตรวจสอบอุณหภูมิใน Rack, สถานะของ UPS, การทำงานของ Cooling Fan และการเชื่อมต่อ Network ตรวจสอบ Log File ของ Server ด้วย
สรุป
การจัด Server Rack ที่ดี ไม่ใช่แค่เรื่องของความสวยงาม แต่เป็นเรื่องของการวางแผน การจัดการ และการดูแลรักษาอย่างสม่ำเสมอ หวังว่า Tips เหล่านี้จะเป็นประโยชน์กับน้องๆ นะครับ
ลองเอาไปปรับใช้กับงานของตัวเองดู แล้วอย่าลืมแวะมาอ่านบทความอื่นๆ ใน SiamCafe Blog นะครับ มีอะไรดีๆ อีกเยอะเลย!
