Server คืออะไร — คู่มือเซิร์ฟเวอร์ฉบับสมบูรณ์สำหรับคน IT 2026

SiamCafe.net Since 1997 | 2026-02-23

Server คืออะไร

Server (เซิร์ฟเวอร์) คือคอมพิวเตอร์หรือโปรแกรมที่ทำหน้าที่ ให้บริการ แก่คอมพิวเตอร์หรือโปรแกรมอื่น (ที่เรียกว่า Client) ผ่านเครือข่าย

เมื่อคุณเปิดเว็บไซต์ โทรศัพท์หรือคอมพิวเตอร์ของคุณ (Client) จะส่ง request ไปยัง Web Server แล้ว Server ประมวลผลแล้วส่งหน้าเว็บกลับมาให้คุณ ทุกครั้งที่คุณดู YouTube, ส่ง LINE, หรือสั่งของ Shopee — มี Server ทำงานอยู่เบื้องหลังทั้งนั้น

Server ต่างจากคอมพิวเตอร์ทั่วไปอย่างไร:

ประเภทของ Server

ในปี 2026 Server แบ่งตามหน้าที่ได้หลายประเภท:

• Web Server — ให้บริการเว็บไซต์ (Nginx, Apache, Caddy, LiteSpeed)
• Database Server — เก็บและจัดการข้อมูล (MySQL, PostgreSQL, MongoDB, Redis)
• File Server / NAS — แชร์ไฟล์ในองค์กร (Samba, NFS, MinIO, Synology)
• Mail Server — รับส่งอีเมล (Postfix + Dovecot, Microsoft Exchange, Zimbra)
• DNS Server — แปลงชื่อโดเมนเป็น IP (BIND, PowerDNS, Pi-hole, Unbound)
• Application Server — รัน backend app (Node.js, Python/Django, Java/Spring Boot, Go)
• Proxy / Load Balancer — กระจาย traffic และเป็นตัวกลาง (Nginx, HAProxy, Traefik, Envoy)
• Monitoring Server — เฝ้าระวังระบบและแจ้งเตือน (Prometheus + Grafana, Zabbix, Datadog)
• CI/CD Server — build และ deploy อัตโนมัติ (Jenkins, GitLab CI, GitHub Actions runner)

Physical vs Virtual vs Cloud

แนะนำ: เริ่มต้นจาก VPS (DigitalOcean, Vultr, Linode) ราคา 200-500 บาท/เดือน เหมาะกับการเรียนรู้ พอโตขึ้นค่อยย้ายไป Cloud หรือ Dedicated Server

Hardware Spec ที่ควรรู้

CPU สำหรับ Server — ใช้ CPU ระดับ enterprise ที่มี core จำนวนมากและ cache ขนาดใหญ่:

• Intel Xeon Scalable (Sapphire Rapids, Emerald Rapids) — มาตรฐานอุตสาหกรรม
• AMD EPYC (Genoa, Turin) — ได้รับความนิยมสูงมากในปี 2026 core เยอะกว่า ราคาดีกว่า
• ARM-based (Ampere Altra, AWS Graviton4) — ประหยัดไฟ เหมาะกับ cloud workload

RAM (ECC Memory) — server ใช้ ECC RAM (Error-Correcting Code) ที่ตรวจจับและแก้ไข memory error อัตโนมัติ ป้องกัน data corruption ที่เกิดจาก cosmic ray หรือ electrical noise ขนาดเริ่มต้น 64 GB ขึ้นไป DDR5 เป็นมาตรฐานใหม่ในปี 2026

Storage (RAID) — ใช้ RAID เพื่อป้องกันข้อมูลสูญหาย:

• RAID 1 — mirror สำเนา 2 ชุดเหมือนกัน (เสีย 1 ลูกไม่เป็นไร) เสีย capacity 50%
• RAID 5 — กระจายข้อมูล + parity (เสีย 1 ลูกได้) ต้องใช้ขั้นต่ำ 3 ลูก
• RAID 10 — mirror + stripe (performance สูง + ปลอดภัย) ต้องใช้ขั้นต่ำ 4 ลูก
• RAID 6 — คล้าย RAID 5 แต่มี dual parity (เสียได้ 2 ลูกพร้อมกัน)

ระบบปฏิบัติการ Server ยอดนิยม

การติดตั้ง Linux Server เบื้องต้น

ตัวอย่าง setup Ubuntu Server 24.04 หลังติดตั้งเสร็จ — ทำ 10 อย่างนี้ก่อนเปิดให้ใช้งาน:

# 1. อัพเดทระบบ
sudo apt update && sudo apt upgrade -y

# 2. ติดตั้งเครื่องมือพื้นฐาน
sudo apt install -y vim htop curl wget git ufw fail2ban unzip

# 3. สร้าง user ใหม่ (อย่าใช้ root โดยตรง)
sudo adduser admin
sudo usermod -aG sudo admin

# 4. ตั้ง SSH key authentication
ssh-keygen -t ed25519 -C "admin@myserver"
ssh-copy-id admin@server-ip

# 5. ปิด root SSH login + password auth
sudo nano /etc/ssh/sshd_config
# PermitRootLogin no
# PasswordAuthentication no
sudo systemctl restart sshd

# 6. ตั้ง Firewall (UFW)
sudo ufw default deny incoming
sudo ufw default allow outgoing
sudo ufw allow 22/tcp    # SSH
sudo ufw allow 80/tcp    # HTTP
sudo ufw allow 443/tcp   # HTTPS
sudo ufw enable

# 7. ติดตั้ง Fail2ban (ป้องกัน brute-force)
sudo systemctl enable fail2ban
sudo systemctl start fail2ban

# 8. ตั้ง timezone
sudo timedatectl set-timezone Asia/Bangkok

# 9. ตั้ง automatic security updates
sudo apt install -y unattended-upgrades
sudo dpkg-reconfigure -plow unattended-upgrades

# 10. ตั้ง swap (ถ้า RAM น้อย)
sudo fallocate -l 2G /swapfile
sudo chmod 600 /swapfile
sudo mkswap /swapfile
sudo swapon /swapfile
echo '/swapfile none swap sw 0 0' | sudo tee -a /etc/fstab

Web Server: Nginx vs Apache

แนะนำในปี 2026: ใช้ Nginx เป็น reverse proxy หน้า application server (Node.js, Python, PHP-FPM) และ serve static files นี่คือ standard architecture ที่ใช้กันทั่วโลก

# ตัวอย่าง Nginx reverse proxy config
server {
    listen 80;
    server_name myapp.com;

    location / {
        proxy_pass http://127.0.0.1:3000;
        proxy_set_header Host $host;
        proxy_set_header X-Real-IP $remote_addr;
    }

    location /static/ {
        root /var/www/myapp;
        expires 30d;
    }
}

Security Hardening

6 ขั้นตอน hardening ที่ต้องทำทุกเครื่อง:

1. เปลี่ยน SSH port — จาก 22 เป็นพอร์ตอื่น (เช่น 2222) ลด brute-force scan ได้ 90%+
2. ใช้ SSH Key เท่านั้น — ปิด password authentication ทั้งหมด
3. ติดตั้ง Fail2ban — block IP ที่พยายาม login ผิดเกิน 3 ครั้ง
4. เปิด Firewall — อนุญาตเฉพาะ port ที่จำเป็น ปิดที่เหลือทั้งหมด
5. Auto-update security patches — ใช้ unattended-upgrades บน Ubuntu
6. ติดตั้ง ClamAV — สแกน malware บน Linux (จำเป็นถ้ามี file upload)

# Fail2ban config สำหรับ SSH
sudo cp /etc/fail2ban/jail.conf /etc/fail2ban/jail.local
sudo nano /etc/fail2ban/jail.local
# [sshd]
# enabled = true
# maxretry = 3
# bantime = 3600
# findtime = 600
sudo systemctl restart fail2ban

# ดู IP ที่ถูก ban
sudo fail2ban-client status sshd

Monitoring และ Maintenance

Server ที่ดีต้องมีระบบ monitoring ตรวจสอบตลอด:

• CPU/RAM/Disk — ใช้ htop, df -h, free -m ดูแบบ manual หรือ Prometheus + Grafana ดูแบบ dashboard
• Uptime monitoring — ใช้ UptimeRobot, Uptime Kuma (self-hosted) ตรวจว่าเว็บยังอยู่
• Log monitoring — ตรวจ /var/log/syslog, /var/log/auth.log เป็นประจำ หรือใช้ Loki + Grafana
• Disk usage alert — ตั้ง alert เมื่อ disk เกิน 80% ป้องกัน disk full ที่จะทำให้ระบบพัง
• SSL certificate expiry — ตั้ง cronjob renew Let's Encrypt ทุก 60 วัน

Maintenance ที่ต้องทำเป็นประจำ:

1. อัพเดท security patch — สัปดาห์ละ 1 ครั้ง
2. ตรวจสอบ backup — เดือนละ 1 ครั้ง ทดสอบ restore ด้วย
3. ตรวจ disk usage — สัปดาห์ละ 1 ครั้ง ลบ log เก่า
4. Review firewall rules — ไตรมาสละ 1 ครั้ง
5. Renew SSL certificates — อัตโนมัติ ด้วย certbot

FAQ คำถามที่พบบ่อย

🖧 อุปกรณ์ IT สำหรับ project นี้ ดูที่ SiamLanCard.com

🎯 เรื่องรายได้สาย IT ดูที่ Siam2R.com