Security
อีเมลหลอกลวง Scam Email สังเกตยังไง
อีเมลหลอกลวง (Scam Email) สังเกตยังไง ไม่ให้โดนตุ๋น!
สมัยผมทำร้านเน็ตฯ นี่เจอสารพัดรูปแบบอีเมลหลอกลวงเลยครับ ตั้งแต่สมัย dial-up ยัน ADSL พวกนี้มันมาทุกรูปแบบจริงๆ สำคัญคือต้องรู้ทันมันครับ ไม่งั้นโดนหลอกง่ายๆ
Scam email คืออะไร? มันก็คืออีเมลที่ส่งมาเพื่อหลอกลวงเราให้ทำอะไรบางอย่าง เช่น ให้คลิกลิงก์, ให้กรอกข้อมูลส่วนตัว, หรือให้โอนเงินให้มัน จุดประสงค์หลักๆ คือขโมยข้อมูล, ขโมยเงิน, หรือแพร่กระจาย malware ครับ
ทำไมต้องระวัง? เพราะมันอันตรายถึงชีวิต! (ในโลกออนไลน์) โดนขโมยข้อมูลบัตรเครดิต, โดนแฮกบัญชี, โดนขโมยเงินในบัญชีธนาคาร หรือโดน ransomware เล่นงานได้หมดเลยนะเออ
ทำไม Scam Email ถึงน่ากลัว
พวกนี้มันเล่นกับความโลภ, ความกลัว, และความอยากรู้อยากเห็นของเราครับ เช่น ส่งมาบอกว่า "คุณถูกรางวัล!", "บัญชีของคุณถูกระงับ!", "มีคนโพสต์ถึงคุณ!" อะไรแบบนี้แหละครับ
สมัยก่อนมันสะกดผิดเยอะมาก จับผิดง่าย แต่เดี๋ยวนี้พัฒนาขึ้นเยอะ ใช้ภาษาไทยได้เนียนขึ้นมาก แถมยังปลอมอีเมลให้ดูเหมือนมาจากหน่วยงานที่เราเชื่อถือได้อีกด้วย
วิธีสังเกตอีเมลหลอกลวง (Scam Email) ฉบับ อ.บอม
เอาล่ะ มาดูกันว่าผมมีวิธีสังเกตอีเมลหลอกลวงยังไงบ้าง สมัยก่อนผมสอนเด็กในร้านเน็ตฯ ตลอด พวกนี้ต้องรู้ทัน ไม่งั้นซวย!
1. ตรวจสอบที่อยู่ผู้ส่ง (Sender's Address)
อันนี้สำคัญสุดๆ! เช็คให้ละเอียดว่าอีเมลมาจากใคร อย่าดูแค่ชื่อที่แสดงผล ให้ดูที่อยู่อีเมลจริงๆ ว่าตรงกับบริษัทหรือองค์กรนั้นๆ หรือเปล่า
เช่น ถ้าบอกว่าเป็นอีเมลจากธนาคาร ให้เช็คว่าโดเมนเนม (ส่วนหลัง @) ตรงกับโดเมนของธนาคารจริงไหม ถ้าเป็น Gmail หรือ Hotmail นี่สันนิษฐานไว้ก่อนเลยว่าปลอม!
# ตัวอย่างอีเมลปลอม
From: ธนาคาร ABC <support@gmail.com> <-- อันนี้ปลอมแน่นอน!
# ตัวอย่างอีเมลจริง
From: ธนาคาร ABC <support@abcbank.co.th> <-- อันนี้ถึงจะน่าเชื่อถือ
2. สังเกตหัวเรื่อง (Subject) ที่ดูน่าสงสัย
หัวเรื่องที่เร่งเร้า, ขู่เข็ญ, หรือมีคำว่า "ด่วน!", "สำคัญ!", "แจ้งเตือน!" อะไรพวกนี้ ให้ระวังไว้ก่อนเลยครับ พวกนี้มักจะพยายามทำให้เราตกใจแล้วรีบทำตามที่มันบอก
ถ้าหัวเรื่องไม่เกี่ยวข้องกับสิ่งที่เราทำอยู่ หรือเป็นเรื่องที่เราไม่เคยสมัครรับข้อมูลไว้ ก็ให้สงสัยไว้ก่อนเลย
3. ตรวจสอบเนื้อหาอีเมล (Email Body) อย่างละเอียด
อ่านเนื้อหาอย่างละเอียด อย่ารีบร้อนคลิกลิงก์ หรือกรอกข้อมูลอะไรทั้งนั้น สังเกตภาษาที่ใช้, ไวยากรณ์, และการสะกดคำ ถ้ามีข้อผิดพลาดเยอะ แสดงว่าน่าจะเป็นอีเมลหลอกลวง
พวกนี้มักจะใช้คำพูดที่ดูเป็นทางการเกินไป, ขอข้อมูลส่วนตัวที่ไม่จำเป็น, หรือขู่ว่าจะระงับบัญชีถ้าเราไม่ทำตามที่มันบอก
# ตัวอย่างเนื้อหาอีเมลหลอกลวง
เรียน ท่านลูกค้า,
เนื่องจากระบบของเราตรวจพบความผิดปกติในบัญชีของท่าน กรุณายืนยันข้อมูลส่วนตัวของท่านโดยคลิกที่ลิงก์ด้านล่าง หากท่านไม่ดำเนินการภายใน 24 ชั่วโมง บัญชีของท่านจะถูกระงับ
<a href="http://bit.ly/xxxxxxxx">คลิกที่นี่เพื่อยืนยันข้อมูล</a> <-- ลิงก์อันตราย!
ขอแสดงความนับถือ,
ฝ่ายบริการลูกค้า ธนาคาร ABC
4. อย่าคลิกลิงก์หรือดาวน์โหลดไฟล์แนบ (Attachments) โดยไม่จำเป็น
อันนี้สำคัญมากๆ! ถ้าไม่แน่ใจว่าอีเมลมาจากใคร อย่าคลิกลิงก์ หรือดาวน์โหลดไฟล์แนบเด็ดขาด! พวกนี้อาจจะนำไปสู่เว็บไซต์ปลอม หรือติดตั้ง malware ในเครื่องเราได้
ถ้าจำเป็นต้องคลิกลิงก์ ให้เอาเมาส์ไปวางไว้บนลิงก์ก่อน (อย่าคลิก!) แล้วดูว่า URL ที่แสดงขึ้นมานั้นตรงกับเว็บไซต์ที่เราต้องการจะเข้าไปหรือไม่
ถ้าเป็นไฟล์แนบ ให้ตรวจสอบนามสกุลของไฟล์ก่อน ถ้าเป็น .exe, .zip, .scr, หรือไฟล์อื่นๆ ที่ดูน่าสงสัย อย่าเปิดเด็ดขาด!
ตารางเปรียบเทียบ อีเมลจริง vs อีเมลหลอกลวง
| ลักษณะ | อีเมลจริง | อีเมลหลอกลวง |
|---|---|---|
| ที่อยู่ผู้ส่ง | ตรงกับโดเมนขององค์กร | ใช้ Gmail, Hotmail, หรือโดเมนที่คล้ายคลึงแต่ไม่ตรง |
| หัวเรื่อง | เกี่ยวข้องกับสิ่งที่เราทำอยู่ | เร่งเร้า, ขู่เข็ญ, หรือดึงดูดความสนใจ |
| เนื้อหา | ภาษาถูกต้อง, ไวยากรณ์ดี, ข้อมูลครบถ้วน | ภาษาผิดพลาด, ไวยากรณ์ไม่ดี, ขอข้อมูลส่วนตัวที่ไม่จำเป็น |
| ลิงก์และไฟล์แนบ | ไปยังเว็บไซต์จริง, ไฟล์แนบปลอดภัย | ไปยังเว็บไซต์ปลอม, ไฟล์แนบมีไวรัส |
🎬 วิดีโอแนะนำ
ดูวิดีโอเพิ่มเติมเกี่ยวกับอีเมลหลอกลวง Scam Email สังเกต:
FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Scam Email
1. ถ้าเผลอคลิกลิงก์ใน Scam Email ไปแล้ว ต้องทำยังไง?
อันดับแรกเลยคือ อย่ากรอกข้อมูลอะไรทั้งนั้น! ถ้าเผลอกรอกไปแล้ว ให้รีบเปลี่ยนรหัสผ่านของบัญชีที่เกี่ยวข้องทั้งหมดทันที แจ้งธนาคารถ้าข้อมูลบัตรเครดิตรั่วไหล และสแกนไวรัสในเครื่องคอมพิวเตอร์
2. จะรายงาน Scam Email ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้อย่างไร?
สามารถรายงานไปที่หน่วยงานต่างๆ เช่น ตำรวจไซเบอร์, ธนาคารแห่งประเทศไทย, หรือผู้ให้บริการอีเมลของเราเอง (เช่น Gmail, Hotmail)
3. มีวิธีป้องกัน Scam Email ได้อย่างไรบ้าง?
ติดตั้งโปรแกรม antivirus, อัพเดทระบบปฏิบัติการและโปรแกรมต่างๆ ให้เป็นเวอร์ชั่นล่าสุดอยู่เสมอ, ตั้งค่า spam filter ในอีเมล, และที่สำคัญที่สุดคือ มีสติ และ อย่าหลงเชื่ออะไรง่ายๆ
อย่าลืมเข้าไปอ่านบทความอื่นๆ ที่ SiamCafe Blog นะครับ มีเรื่อง IT ที่น่าสนใจอีกเยอะเลย
และถ้าอยากรู้เรื่องความปลอดภัยทาง IT เพิ่มเติม แวะมาที่ SiamCafe Blog ได้เลยครับ
Best Practices ป้องกันอีเมลหลอกลวง
สมัยผมทำร้านเน็ตฯ เคยเจอเด็กโดนหลอกเอารหัสเกมไปเยอะมาก พวกนี้มันมามุกเดิมๆ นี่แหละ แต่เปลี่ยนหน้าตาไปเรื่อยๆ สิ่งสำคัญคือต้องตั้งสติ อย่าตกใจเช็ค Sender ให้ละเอียด
อย่าดูแค่ชื่อที่ขึ้นโชว์ บางทีพวกนี้มันตั้งชื่อให้เหมือนธนาคารหรือบริษัทที่เราใช้บริการ แต่ลองเอาเมาส์ไปชี้ที่อีเมลแอดเดรสจริงๆ ดู จะเห็นว่ามันเป็นอีเมลแปลกๆ ไม่ใช่โดเมนของบริษัทนั้นจริงๆ
# ตัวอย่างอีเมลปลอม
From: ธนาคารXXX <support@xxyyyzzz.com> # โดเมน xxyyyzzz ไม่ใช่ของธนาคาร
