Network

ตั้งค่า QoS เราเตอร์ให้เน็ตเร็ว

📅 2026-02-09 | โดย อ.บอม กิตติทัศน์ เจริญพนาสิทธิ์ — SiamCafe.net Since 1997

QoS คืออะไร ทำไมต้องตั้งค่า?

น้องๆ เคยเจอปัญหาเล่นเกมแล้วแลคไหม? หรือโหลดไฟล์อยู่แล้วดู YouTube กระตุก? นั่นแหละ คือปัญหาที่ QoS (Quality of Service) ช่วยแก้ได้

ง่ายๆ QoS เหมือนตำรวจจราจรที่คอยจัดลำดับความสำคัญให้รถแต่ละคัน รถพยาบาล (เกมออนไลน์) ก็ต้องไปก่อน รถบรรทุก (โหลดไฟล์) ก็ค่อยๆ ไป ไม่ให้ตีกัน

สมัยผมทำร้านเน็ต มีเด็กมาโวยวายทุกวัน "พี่บอม เน็ตแลค!" พอไปดูปรากฏว่ามีคนโหลดบิททอร์เรนต์เต็มสปีด พอตั้ง QoS ให้เกมออนไลน์สำคัญกว่า ปัญหาก็หายไปเลย

ทำไม QoS ถึงสำคัญ?

สำคัญตรงที่มันช่วยให้เราควบคุม Bandwidth ได้ไง! ไม่ใช่ว่าใครอยากจะใช้เท่าไหร่ก็ได้ ต้องมีการจัดสรร แบ่งๆ กันไป

• ลดอาการแลค: เกมออนไลน์ต้องการความเร็วและ Ping ต่ำ QoS จะช่วยจัดลำดับความสำคัญให้
• ดูวิดีโอไม่กระตุก: Streaming ต้องการ Bandwidth ต่อเนื่อง QoS จะช่วยให้ดูได้ลื่นๆ
• โทรศัพท์ VoIP ชัดเจน: เสียงต้องคมชัด ไม่ดีเลย์ QoS ช่วยได้
• จัดการ Bandwidth: กำหนดได้ว่า Application ไหนสำคัญกว่ากัน

ลองคิดดูสิ ถ้าไม่มี QoS ทุกอย่างจะตีกันมั่วไปหมด ใครมาก่อนได้ก่อน ใครโหลดเยอะก็กินแบนด์วิธหมด คนอื่นก็ซวยไป SiamCafe Blog เคยเจอเคสแบบนี้เยอะมาก

วิธีตั้งค่า QoS (แบบง่ายๆ)

การตั้งค่า QoS อาจจะดูยาก แต่จริงๆ แล้วมันไม่ได้ซับซ้อนขนาดนั้น (ถ้าเราเตอร์ไม่ซับซ้อนเกินไปนะ) ส่วนใหญ่จะทำผ่านหน้าเว็บของ Router เรา

ข้อควรจำ: ก่อนอื่นต้องรู้ IP Address ของ Router ก่อน ส่วนใหญ่จะเป็น 192.168.1.1 หรือ 192.168.0.1 ลองพิมพ์ใน Browser ดู

ขั้นตอนการตั้งค่า QoS (TP-Link เป็นตัวอย่าง)

1. Login เข้า Router: ใส่ Username และ Password (Default คือ admin/admin)
2. หาเมนู QoS: อาจจะอยู่ใน Advanced Settings, Bandwidth Control หรือ Traffic Control
3. เปิดใช้งาน QoS: ติ๊ก Enable หรือ On
4. เพิ่ม Rules: กำหนด Priority ให้แต่ละ Application หรือ Device
5. ใส่ค่า Upload/Download Speed: สำคัญมาก! ต้องใส่ค่าที่ถูกต้อง (วัดจาก Speedtest)
6. Save Settings: อย่าลืม Save นะ!

สมัยก่อนผมใช้ Router Linksys WRT54G ลง Tomato Firmware ทำ QoS ได้ละเอียดมาก แต่สมัยนี้ Router ส่วนใหญ่ก็ทำได้ดีขึ้นเยอะ

# ตัวอย่าง QoS Rule (Linux iptables)
iptables -t mangle -A PREROUTING -p tcp --dport 80 -j DSCP --set-dscp-class EF  # Web traffic
iptables -t mangle -A PREROUTING -p udp --dport 53 -j DSCP --set-dscp-class CS7  # DNS

Code snippet นี้เป็นตัวอย่างการตั้งค่า QoS บน Linux โดยใช้ iptables มันจะ Mark Packet ที่ Port 80 (Web traffic) และ Port 53 (DNS) ให้มีความสำคัญสูง

เข้าใจ Priority (ระดับความสำคัญ)

QoS จะมี Priority หลายระดับ เช่น High, Medium, Low เราต้องกำหนดให้ถูกต้อง

• High: สำหรับเกมออนไลน์, VoIP, Video Conference
• Medium: สำหรับ Web Browsing, Email
• Low: สำหรับ Download, BitTorrent

ถ้าเราให้ Priority ผิด เช่น ให้ BitTorrent เป็น High คนอื่นก็จะเล่นเน็ตไม่ได้เลย SiamCafe Blog เคยมีคนมาถามเรื่องนี้บ่อยมาก

ตารางเปรียบเทียบ QoS แบบต่างๆ

ประเภท QoS	ข้อดี	ข้อเสีย	เหมาะสำหรับ
Port-based QoS	ตั้งค่าง่าย	ไม่ละเอียด	Router รุ่นเก่า
Application-based QoS	ละเอียด กำหนดตาม Application ได้	ต้อง Update Application List	Router รุ่นใหม่
DSCP-based QoS	ละเอียดมาก ควบคุม Packet Level	ซับซ้อน	Enterprise Network

ตารางนี้จะช่วยให้น้องๆ เข้าใจ QoS แบบต่างๆ ได้ง่ายขึ้น เลือกใช้ให้เหมาะกับ Router และความต้องการของเรา

Best Practices / เคล็ดลับจากประสบการณ์

จัดลำดับความสำคัญตามการใช้งานจริง

สมัยผมทำร้านเน็ต สิ่งที่สำคัญที่สุดคือเกมออนไลน์ครับ เพราะเป็นตัวทำเงินหลัก ต้องจัดให้เกมออนไลน์ได้ priority สูงสุด พวกโหลดบิทนี่คือต่ำสุดเลย พวก youtube ก็กลางๆ เน้นให้เล่นเกมได้ลื่นๆ เป็นหลัก

เคยเจอเคสลูกค้าบ่นว่าเน็ตแลค ปรากฏว่ามีคนแอบโหลดหนัง HD อยู่ เบียดแบนด์วิดธ์ชาวบ้านเค้าหมด พอกำหนด QoS ให้ดีๆ ก็ไม่มีปัญหาอีกเลย

ทดสอบและปรับแต่งค่าอย่างสม่ำเสมอ

อย่าตั้งค่า QoS ครั้งเดียวแล้วจบ ต้องคอย monitor ครับ ดูว่าค่าที่ตั้งไว้มันเวิร์คจริงไหม บางทีเกมใหม่มา มันอาจจะใช้ port ที่เราไม่ได้กำหนดไว้ ก็ต้องมาปรับกันไป

ผมเคยใช้โปรแกรม Wireshark ช่วยจับ traffic ดูว่า application ไหนใช้แบนด์วิดธ์เยอะ แล้วเอามาปรับ QoS ให้เหมาะสม

เผื่อแบนด์วิดธ์สำรองเสมอ

อย่าบีบแบนด์วิดธ์จนหมดหน้าตัก เผื่อแบนด์วิดธ์สำรองไว้บ้างครับ เวลา traffic มันพีคๆ จะได้ไม่คอขวด

เหมือนตอนสงกรานต์ ลูกค้าแห่มาเล่น rov กันพรึ่บพรั่บ ถ้าไม่ได้เผื่อ bandwidth ไว้มีหวังร้านแตกแน่ๆ

ใช้ QoS ร่วมกับเครื่องมืออื่นๆ

QoS มันไม่ใช่ยาวิเศษที่แก้ได้ทุกอย่าง บางทีต้องใช้ร่วมกับเครื่องมืออื่นๆ ด้วย เช่น load balancing, traffic shaping หรือ firewall

สมัยก่อนผมใช้ load balancing ช่วยกระจาย traffic ไปตาม WAN หลายๆ เส้น แล้วใช้ QoS กำหนด priority ในแต่ละ WAN อีกที

FAQ คำถามที่พบบ่อย

Q: QoS จำเป็นสำหรับบ้านที่มีคนใช้เน็ตน้อยไหม?

A: จริงๆ แล้ว QoS มีประโยชน์หมดแหละครับ ไม่ว่าคนใช้น้อยหรือเยอะ ถ้าคุณต้องการให้บาง application ได้รับความสำคัญเป็นพิเศษ เช่น ดูหนัง 4K หรือเล่นเกมออนไลน์

ลองนึกภาพว่าคุณกำลังประชุมออนไลน์อยู่ แล้วลูกเปิด Youtube ดูการ์ตูนพร้อมกัน QoS จะช่วยให้การประชุมของคุณไม่กระตุกครับ

Q: ตั้งค่า QoS แล้วเน็ตจะเร็วขึ้นจริงเหรอ?

A: QoS ไม่ได้ทำให้เน็ตเร็วขึ้นโดยตรงครับ แต่มันช่วยจัดสรรแบนด์วิดธ์ที่มีอยู่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ทำให้ application ที่สำคัญได้รับแบนด์วิดธ์ที่เพียงพอ ไม่ถูกแย่งจาก application อื่นๆ

เหมือนเราจัดระเบียบการจราจรบนถนนนั่นแหละครับ ไม่ได้ทำให้รถวิ่งเร็วขึ้น แต่ทำให้รถวิ่งได้คล่องตัวขึ้น

Q: ตั้งค่า QoS ผิดพลาด จะมีผลเสียอะไรไหม?

A: ถ้าตั้งค่า QoS ผิดพลาด อาจจะทำให้ application ที่สำคัญถูกลดความสำคัญลง ทำให้เกิดปัญหาในการใช้งานได้

เช่น ถ้าคุณตั้งค่าให้เกมออนไลน์มีความสำคัญต่ำ อาจจะทำให้เล่นเกมแล้วแลค หรือถ้าคุณตั้งค่าให้ VoIP มีความสำคัญต่ำ อาจจะทำให้คุยโทรศัพท์แล้วเสียงขาดๆ หายๆ

Q: เราเตอร์ทุกรุ่นรองรับ QoS เหมือนกันไหม?

A: ไม่ครับ เราเตอร์แต่ละรุ่นก็มีฟีเจอร์ QoS ที่แตกต่างกัน บางรุ่นอาจจะมีแค่ฟีเจอร์พื้นฐาน บางรุ่นอาจจะมีฟีเจอร์ขั้นสูง

ก่อนซื้อเราเตอร์ ลองศึกษาดูว่ามันรองรับ QoS แบบที่คุณต้องการหรือไม่ หรือลองดูรีวิวจาก SiamCafe Blog ก็ได้นะ

Q: iCafeForex เกี่ยวอะไรกับ QoS?

A: จริงๆ แล้วไม่เกี่ยวกันโดยตรงครับ แต่ถ้าคุณเทรด Forex แล้วต้องการให้การเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตของคุณมีความเสถียร ก็สามารถใช้ QoS ช่วยจัดลำดับความสำคัญของ traffic ได้นะ ลองดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ iCafeForex

สรุป

QoS เป็นเครื่องมือที่มีประโยชน์มากในการจัดการแบนด์วิดธ์อินเทอร์เน็ตของเรา ช่วยให้เราสามารถจัดลำดับความสำคัญของ application ต่างๆ ได้ ทำให้การใช้งานอินเทอร์เน็ตเป็นไปอย่างราบรื่น

แต่ก็ต้องระวังในการตั้งค่าด้วยนะครับ ศึกษาข้อมูลให้ดีก่อนลงมือทำ หรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก็ได้