Hardware
Resource Monitor ดูการใช้งาน CPU RAM Disk
Resource Monitor: ส่องดูเบื้องหลังการทำงานเครื่องคอมพิวเตอร์
เคยสงสัยไหมว่าทำไมคอมพิวเตอร์เราถึงอืด ทั้งๆ ที่สเปคก็แรง? หรือโปรแกรมอะไรมันแอบสูบ CPU เราอยู่? Resource Monitor คือเครื่องมือที่จะช่วยไขข้อสงสัยเหล่านี้ได้ครับ สมัยผมทำร้านเน็ตนี่เจอบ่อย เด็กมันลงโปรแกรมอะไรก็ไม่รู้ กิน resource หมด ร้านแทบเจ๊ง
Resource Monitor เป็นเครื่องมือที่มาพร้อมกับ Windows ตั้งแต่ Vista เป็นต้นมา มันจะแสดงผลการใช้งาน CPU, RAM, Disk และ Network แบบ Real-time ทำให้เราเห็นภาพรวมการทำงานของเครื่องได้อย่างชัดเจน
ทำไมต้องใช้ Resource Monitor?
Resource Monitor สำคัญมากครับ เพราะมันช่วยให้เรา:
- วินิจฉัยปัญหาประสิทธิภาพ: หาคอขวดของระบบ เช่น CPU ทำงาน 100% ตลอดเวลา หรือ Disk I/O สูงผิดปกติ
- ตรวจสอบการทำงานของโปรแกรม: ดูว่าโปรแกรมไหนใช้ resource เยอะเกินไป
- วางแผนอัพเกรด: ถ้าเห็นว่า RAM ไม่พอ หรือ Disk เต็ม ก็จะได้วางแผนอัพเกรดได้ถูกจุด
- รักษาความปลอดภัย: บางทีโปรแกรมแปลกๆ แอบรันอยู่เบื้องหลัง Resource Monitor ก็ช่วยให้เราจับได้
สมัยก่อนผมต้องคอยส่องเครื่องลูกข่ายตลอด ว่าเครื่องไหนมันรันโปรแกรมขุด Bitcoin หรือเปล่า Resource Monitor นี่แหละตัวช่วยเลย
เปิด Resource Monitor ยังไง?
วิธีเปิด Resource Monitor มีหลายวิธีครับ ที่ง่ายที่สุดคือ:
- กดปุ่ม Windows + R เพื่อเปิด Run
- พิมพ์ resmon แล้วกด Enter
หรือจะหาจาก Start Menu ก็ได้ พิมพ์ "Resource Monitor" ในช่องค้นหา
เจาะลึกส่วนประกอบของ Resource Monitor
Resource Monitor แบ่งออกเป็น 5 แท็บหลักๆ คือ Overview, CPU, Memory, Disk และ Network แต่ละแท็บก็จะแสดงข้อมูลที่แตกต่างกันไป
แท็บ Overview: ภาพรวมการใช้งาน
แท็บนี้จะแสดงกราฟการใช้งาน CPU, Memory, Disk และ Network แบบ Real-time ทำให้เราเห็นภาพรวมว่า resource ไหนกำลังถูกใช้งานหนัก
กราฟแต่ละอันจะมีสีบอกสถานะการใช้งาน เช่น สีเขียวคือใช้งานน้อย สีแดงคือใช้งานหนัก
แท็บ CPU: เจาะลึกการใช้งาน CPU
แท็บนี้จะแสดงรายละเอียดการใช้งาน CPU ของแต่ละ Process เราจะเห็นได้ว่า Process ไหนกำลังใช้ CPU มากที่สุด
สิ่งที่ต้องดูในแท็บนี้คือ:
- CPU Usage: เปอร์เซ็นต์การใช้งาน CPU โดยรวม
- Processes: รายชื่อ Process ที่กำลังใช้ CPU
- Average CPU: เปอร์เซ็นต์การใช้งาน CPU เฉลี่ยของแต่ละ Process
- Threads: จำนวน Thread ที่ Process นั้นๆ กำลังใช้งาน (Thread คือหน่วยย่อยของการทำงานใน Process)
ถ้าเจอ Process ที่ใช้ CPU เยอะผิดปกติ ก็ลอง Kill Process นั้นดู (คลิกขวาแล้วเลือก End Process) แต่ต้องระวังอย่า Kill Process ที่สำคัญของระบบ
แท็บ Memory: การจัดการหน่วยความจำ
แท็บนี้จะแสดงรายละเอียดการใช้งาน RAM เราจะเห็นว่า RAM ถูกใช้ไปเท่าไหร่ เหลือเท่าไหร่ และโปรแกรมไหนกำลังใช้ RAM มากที่สุด
สิ่งที่ต้องดูในแท็บนี้คือ:
- Physical Memory (MB): ปริมาณ RAM ที่ติดตั้งในเครื่อง
- Hardware Reserved: RAM ที่ระบบสงวนไว้ให้ Hardware
- In Use: RAM ที่กำลังถูกใช้งาน
- Modified: RAM ที่ถูกแก้ไข แต่ยังไม่ได้เขียนลง Disk
- Standby: RAM ที่พร้อมใช้งาน แต่ยังไม่ได้ถูกใช้งาน
- Free: RAM ที่ว่าง
ถ้า RAM เหลือน้อยเกินไป Windows จะเริ่มใช้ Virtual Memory (ไฟล์ Pagefile บน Disk) ซึ่งจะทำให้เครื่องช้าลง
แท็บ Disk: การอ่านเขียนข้อมูลบนดิสก์
แท็บนี้จะแสดงรายละเอียดการอ่านเขียนข้อมูลบน Disk เราจะเห็นว่า Drive ไหนกำลังถูกใช้งานหนัก และ Process ไหนกำลังอ่านเขียนข้อมูลมากที่สุด
สิ่งที่ต้องดูในแท็บนี้คือ:
- Disk Activity: กราฟแสดงการอ่านเขียนข้อมูลบน Disk
- Processes with Disk Activity: รายชื่อ Process ที่กำลังอ่านเขียนข้อมูล
- File: ไฟล์ที่กำลังถูกอ่านเขียน
- Read/Write (B/sec): ความเร็วในการอ่านเขียนข้อมูล (Bytes per second)
ถ้า Disk I/O สูงตลอดเวลา แสดงว่า Disk อาจจะเป็นคอขวดของระบบ การเปลี่ยนไปใช้ SSD จะช่วยให้เครื่องเร็วขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
แท็บ Network: การรับส่งข้อมูลผ่านเครือข่าย
แท็บนี้จะแสดงรายละเอียดการรับส่งข้อมูลผ่านเครือข่าย เราจะเห็นว่า Process ไหนกำลังใช้ Network มากที่สุด
สิ่งที่ต้องดูในแท็บนี้คือ:
- Network Activity: กราฟแสดงการรับส่งข้อมูลผ่าน Network
- Processes with Network Activity: รายชื่อ Process ที่กำลังรับส่งข้อมูล
- Send (B/sec): ความเร็วในการส่งข้อมูล (Bytes per second)
- Receive (B/sec): ความเร็วในการรับข้อมูล (Bytes per second)
ถ้าเจอ Process ที่ใช้ Network เยอะผิดปกติ อาจจะเป็น Malware ที่กำลังส่งข้อมูลออกไป
เปรียบเทียบ Resource Monitor กับ Task Manager
หลายคนอาจจะคุ้นเคยกับ Task Manager มากกว่า Resource Monitor แต่จริงๆ แล้ว Resource Monitor มีรายละเอียดที่มากกว่า และเจาะลึกกว่า
| คุณสมบัติ | Task Manager | Resource Monitor |
|---|---|---|
| ภาพรวมการใช้งาน | แสดง | แสดงกราฟ Real-time |
| รายละเอียด CPU | แสดง Process ที่ใช้ CPU | แสดง CPU Usage ของแต่ละ Core |
| รายละเอียด Memory | แสดง RAM ที่ใช้ | แสดงรายละเอียด RAM แต่ละส่วน (In Use, Standby, Free) |
| รายละเอียด Disk | แสดง Disk I/O | แสดง File ที่กำลังถูกอ่านเขียน |
| รายละเอียด Network | แสดง Network Usage | แสดง Send/Receive ของแต่ละ Process |
สรุปคือ Task Manager เหมาะกับการดูภาพรวม และ Kill Process อย่างรวดเร็ว แต่ Resource Monitor เหมาะกับการวิเคราะห์ปัญหาประสิทธิภาพอย่างละเอียด
ถ้าอยากรู้เรื่อง Hardware เพิ่มเติม ลองเข้าไปดูที่ SiamCafe Blog นะครับ มีบทความดีๆ เยอะแยะเลย
🎬 วิดีโอแนะนำ
ดูวิดีโอเพิ่มเติมเกี่ยวกับResource Monitor ดูการใช้งาน C:
FAQ: คำถามพบบ่อยเกี่ยวกับ Resource Monitor
Resource Monitor กิน resource เยอะไหม?
Resource Monitor กิน resource น้อยมากครับ แทบจะไม่มีผลต่อประสิทธิภาพของเครื่องเลย สบายใจได้
Resource Monitor ปลอดภัยไหม?
Resource Monitor เป็นเครื่องมือที่มาพร้อมกับ Windows ไม่ต้องกังวลเรื่องความปลอดภัยครับ
Resource Monitor ช่วยแก้ปัญหาคอมพิวเตอร์ช้าได้ไหม?
Resource Monitor ไม่ได้แก้ปัญหาโดยตรง แต่ช่วยให้เราวินิจฉัยปัญหาได้ เมื่อรู้สาเหตุแล้วก็จะแก้ปัญหาได้ถูกจุด
อยากอ่านเรื่อง IT สนุกๆ อีกไหม? แวะมาที่ SiamCafe Blog บ่อยๆ นะครับ
จะ Kill Process ใน Resource Monitor ได้ไหม?
ได้ครับ คลิกขวาที่ Process แล้วเลือก "End Process" แต่ต้องระวัง อย่า Kill Process ที่สำคัญของระบบ ไม่งั้นเครื่องอาจจะแฮงค์ได้
Best Practices การใช้งาน Resource Monitor
ตั้งค่า Alert เมื่อ CPU หรือ RAM เกิน Limit
สมัยผมทำร้านเน็ต เคยเจอเด็กมันเปิดโปรแกรมรัน CPU เต็ม 100% ทิ้งไว้ทั้งคืนเลยนะ! วิธีป้องกันง่ายๆ คือตั้ง Alert ไว้เลย ถ้าระบบมันใช้ CPU หรือ RAM เกินที่เรากำหนด จะได้รู้ตัวทัน
ทำได้โดยใช้ Task Scheduler สร้าง Task Triggered ตาม Performance Counter ครับ ลองหาใน Google ดูนะ "Task Scheduler Performance Counter Alert" มีตัวอย่างเพียบ
Monitor Network Usage แยกตาม Process
Resource Monitor มันบอก Network Usage รวมๆ แต่ถ้าอยากรู้ว่า Process ไหนดูดเน็ตอยู่เยอะสุด ต้องใช้ Network Monitor อื่นๆ เพิ่มเติมครับ WireShark ก็ดี แต่ใช้ยากหน่อย ลองมองหาพวก GUI Based Network Monitor ก็มีให้เลือกเยอะแยะ
บันทึก Log เป็นประจำ
ถ้าอยากวิเคราะห์ Performance ย้อนหลัง ลองตั้งให้ Resource Monitor มันบันทึก Log เป็นประจำครับ (Performance Monitor ทำได้) แล้วเอา Log มาดูกราฟทีหลัง จะเห็น Trend การใช้งาน resource ของเครื่องเราได้
FAQ: คำถามที่พบบ่อย
ทำไม CPU ผมขึ้น 100% ทั้งๆ ที่ไม่ได้ทำอะไรเลย?
อันนี้เจอบ่อย! ส่วนใหญ่เป็นพวก Malware, Adware หรือไม่ก็โปรแกรม Update Background ที่กิน CPU ครับ ลอง Scan Malware ดูก่อนเลย แล้วค่อยมาไล่ปิด Autostart Program ที่ไม่จำเป็น
RAM ผมเหลือเยอะ แต่ทำไมเครื่องยังช้า?
RAM เหลือเยอะไม่ได้แปลว่าเครื่องจะเร็วเสมอไปนะ! อาจจะเป็นที่ Disk I/O (อ่านเขียนข้อมูลจาก Harddisk) ก็ได้ ลองดูใน Resource Monitor ตรง Disk Activity ว่ามี Process ไหนอ่านเขียนข้อมูลเยอะๆ บ้าง ถ้าเป็น Harddisk จานหมุนธรรมดา อาจจะต้องเปลี่ยนเป็น SSD แล้วชีวิตจะดีขึ้นเยอะ
Resource Monitor มันเชื่อถือได้แค่ไหน?
Resource Monitor ก็เป็นแค่เครื่องมือตัวนึงครับ มันอาจจะไม่ถูกต้อง 100% ในบางสถานการณ์ (เช่น Driver Bug) แต่โดยรวมแล้วก็ถือว่าแม่นยำพอสมควร ถ้าอยากได้ข้อมูลที่ละเอียดกว่านี้ อาจจะต้องใช้พวก Performance Monitoring Tools ที่ advance ขึ้นไปอีก
ดู Network Usage แล้วเจอ "System" กิน Bandwidth เยอะมาก คืออะไร?
"System" ใน Resource Monitor มักจะเป็นพวก Process ที่ Kernel ทำงานครับ เช่น Network Driver, Firewall, หรือ Virtualization Services พวกนี้มันกิน Network ได้เหมือนกัน ถ้าเยอะผิดปกติ ลอง Update Driver Network Card ดูก่อน หรือไม่ก็ลอง Scan Malware ดูอีกที
สรุป
Resource Monitor เป็นเครื่องมือที่ติดมากับ Windows ที่มีประโยชน์มากๆ ในการดูว่าเครื่องเราทำงานยังไง CPU, RAM, Disk, Network ใช้งานไปเท่าไหร่ Process ไหนกิน Resource เยอะที่สุด รู้จักใช้มันให้เป็น จะช่วยให้เราแก้ปัญหาคอมพิวเตอร์ได้ง่ายขึ้นเยอะเลยครับ ถ้าสนใจเรื่อง Forex ลองดูที่ iCafeForex นะครับ
อย่าลืมแวะไปอ่านบทความอื่นๆ ที่ SiamCafe Blog ด้วยนะครับ มีเรื่อง IT อีกเยอะแยะที่ผมเขียนไว้จากประสบการณ์จริง สมัยทำร้านเน็ตนี่แหละ!
