Hardware
Registry Cleaner เนี่ยนะ สมัยผมทำร้านเน็ตฯ ยุคบุกเบิก (SiamCafe.net Since 1997) ได้ยินชื่อเสียงเรียงนามมาตั้งแต่ Windows 98 แล้วครับ โปรแกรมพวกนี้เคลมว่าช่วยให้คอมพิวเตอร์เร็วขึ้น ล้างไฟล์ขยะใน Registry ที่สะสมจนเครื่องอืดเป็นเรือเกลือ แต่เอาเข้าจริง...มันช่วยได้จริงเหรอ?
Registry ก็คือฐานข้อมูลขนาดใหญ่ที่ Windows ใช้เก็บข้อมูลการตั้งค่าต่างๆ ของระบบ ทั้งฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ ผู้ใช้ ถ้า Registry รก หรือมีข้อมูลผิดพลาด ก็อาจทำให้เครื่องทำงานผิดปกติได้จริงๆ
ลองนึกภาพ Registry เป็นเหมือนสมุดทะเบียนบ้านของ Windows ครับ ทุกโปรแกรม ทุกฮาร์ดแวร์ที่ติดตั้ง จะต้องมาลงทะเบียนในสมุดเล่มนี้ ทีนี้พอใช้ไปนานๆ บางโปรแกรมลบไปแล้ว แต่ข้อมูลในสมุดทะเบียนบ้านยังค้างอยู่ หรือบางที Registry มีข้อมูลที่ขัดแย้งกันเอง ก็จะทำให้ Windows สับสน จนเกิดอาการหน่วง ช้า หรือค้างได้ครับ
หลักการทำงานของ Registry Cleaner คือการสแกน Registry เพื่อหาไฟล์ หรือข้อมูลที่ไม่จำเป็น ข้อมูลที่เสียหาย หรือข้อมูลที่ผิดพลาด แล้วทำการลบ หรือแก้ไขข้อมูลเหล่านั้น เพื่อให้ Registry สะอาด และเป็นระเบียบเรียบร้อยขึ้น ฟังดูดีใช่มั้ยล่ะ?
แต่ปัญหาคือ Registry Cleaner ส่วนใหญ่ทำงานแบบ "เหวี่ยงแห" ครับ คือสแกนทุกอย่าง แล้วก็ลบทุกอย่างที่คิดว่าไม่จำเป็น ซึ่งบางทีมันอาจจะลบไฟล์สำคัญของระบบไปด้วย ทำให้ Windows พังได้เลย! สมัยก่อนเจอเคสนี้บ่อยมาก ลูกค้าเอาเครื่องมาให้ซ่อม เพราะไปใช้ Registry Cleaner แล้วเครื่องเปิดไม่ติด
ถ้าอยากลองแก้ไข Registry เอง (ซึ่งผมไม่แนะนำสำหรับมือใหม่) ให้ใช้ Registry Editor ที่มากับ Windows ครับ (พิมพ์ "regedit" ในช่อง Search แล้วกด Enter)
; ตัวอย่างการ Export Registry Key
; Windows Registry Editor Version 5.00
[HKEY_CURRENT_USER\Software\MyApplication]
"Setting1"=dword:00000001
"Setting2"="Hello World"
คำตอบคือ "แล้วแต่" ครับ Registry Cleaner บางตัวก็ทำงานได้ดีจริง ช่วยลบไฟล์ขยะที่ไม่จำเป็นออกไปได้ แต่ Registry Cleaner บางตัวก็เป็นแค่ Scam หลอกให้เราจ่ายเงิน หรือแย่กว่านั้นคือแอบติดตั้ง Malware มาในเครื่อง
| ข้อดี | ข้อเสีย |
|---|---|
| อาจช่วยให้เครื่องเร็วขึ้นเล็กน้อย (ถ้า Registry รกมาก) | มีความเสี่ยงที่จะลบไฟล์สำคัญของระบบ |
| ช่วยลบไฟล์ขยะที่สะสมใน Registry | Registry Cleaner บางตัวอาจมี Malware แอบแฝง |
| อาจช่วยแก้ไขข้อผิดพลาดบางอย่างใน Registry | การแก้ไข Registry ผิดพลาด อาจทำให้ Windows พัง |
สมัยนี้ผมไม่ค่อยแนะนำให้ใช้ Registry Cleaner เท่าไหร่ครับ เพราะ Windows รุ่นใหม่ๆ มีระบบดูแลรักษาตัวเองที่ดีอยู่แล้ว แต่ถ้าจำเป็นต้องใช้จริงๆ ให้เลือกใช้โปรแกรมที่น่าเชื่อถือ และมีคนรีวิวเยอะๆ เช่น CCleaner (รุ่นฟรี) หรือ Auslogics Registry Cleaner แต่ก่อนใช้ก็ Backup Registry ก่อนเสมอ!
จำไว้ว่า Registry Cleaner ไม่ใช่ยาวิเศษที่จะทำให้คอมพิวเตอร์ของคุณเร็วขึ้นทันตาเห็น การดูแลรักษาคอมพิวเตอร์ที่ดีที่สุดคือการติดตั้งโปรแกรมที่จำเป็นเท่านั้น อัปเดต Windows และโปรแกรมต่างๆ ให้เป็นปัจจุบัน และสแกนไวรัสเป็นประจำครับ SiamCafe Blog มีบทความเกี่ยวกับการดูแลรักษาคอมพิวเตอร์อีกเยอะ ลองเข้าไปอ่านดูได้
ถ้าคอมพิวเตอร์ของคุณช้า ไม่จำเป็นต้องพึ่ง Registry Cleaner เสมอไปครับ ลองทำตามวิธีเหล่านี้ดูก่อน:
ถ้าใช้ Hard Drive แบบจานหมุน (HDD) การ Defragment จะช่วยจัดเรียงไฟล์ให้เป็นระเบียบ ทำให้คอมพิวเตอร์เข้าถึงข้อมูลได้เร็วขึ้น แต่ถ้าใช้ SSD ไม่ต้องทำครับ เพราะ SSD ทำงานด้วยความเร็วที่เท่ากัน ไม่ว่าจะเก็บไฟล์ไว้ตรงไหน
โปรแกรมหลายตัวที่เราติดตั้งไว้ อาจทำงานอยู่เบื้องหลัง (Background Process) ทำให้คอมพิวเตอร์ช้าลง ลองถอนโปรแกรมที่ไม่ค่อยได้ใช้ หรือโปรแกรมที่เราไม่รู้จักออกไปบ้าง
ไวรัสและ Malware เป็นสาเหตุหลักที่ทำให้คอมพิวเตอร์ช้าลง ติดตั้งโปรแกรม Antivirus ที่ดี และสแกนคอมพิวเตอร์เป็นประจำ
ถ้าคอมพิวเตอร์มี RAM น้อยเกินไป ก็จะทำให้เครื่องทำงานช้าลง การเพิ่ม RAM เป็นวิธีที่ง่าย และได้ผลในการเพิ่มประสิทธิภาพของคอมพิวเตอร์
ถ้ายังใช้ Hard Drive แบบจานหมุน (HDD) การอัปเกรดเป็น SSD จะทำให้คอมพิวเตอร์เร็วขึ้นอย่างเห็นได้ชัด SSD เร็วกว่า HDD หลายเท่า ทำให้การ Boot เครื่อง เปิดโปรแกรม และโหลดไฟล์ต่างๆ เร็วขึ้นมาก SiamCafe Blog มีบทความแนะนำ SSD ด้วยนะ
Q: Registry Cleaner จำเป็นสำหรับ Windows 10/11 ไหม?
A: ไม่จำเป็นครับ Windows 10/11 มีระบบดูแลรักษาตัวเองที่ดีอยู่แล้ว ไม่จำเป็นต้องใช้ Registry Cleaner
Q: ใช้ Registry Cleaner แล้วเครื่องพัง ทำยังไงดี?
A: ถ้าได้ Backup Registry ไว้ก่อน ก็ให้ Restore Registry กลับมา แต่ถ้าไม่ได้ Backup ไว้ อาจต้องลง Windows ใหม่
Q: Registry Cleaner ตัวไหนที่แนะนำ?
A: ถ้าจำเป็นต้องใช้จริงๆ ให้เลือกใช้ CCleaner (รุ่นฟรี) หรือ Auslogics Registry Cleaner แต่ก่อนใช้ก็ Backup Registry ก่อนเสมอ
ดูวิดีโอเพิ่มเติมเกี่ยวกับRegistry Cleaner ช่วยจริงไหม:
อันนี้สำคัญมากน้อง! ก่อนจะซนไปลบ Registry อะไรก็ตาม ให้ Backup ก่อนเสมอ สมัยผมทำร้านเน็ตนี่พลาดมาเยอะ Backup ไว้ก่อนอุ่นใจกว่าเยอะ
reg export HKEY_LOCAL_MACHINE mybackup.reg
คำสั่งนี้จะ export registry key ทั้งหมดไปที่ไฟล์ mybackup.reg ถ้าพลาดอะไรไป ก็ import กลับมาได้
อย่าลบ Registry โดยไม่รู้ว่ามันคืออะไร! Registry แต่ละตัวมีความสำคัญ ถ้าลบผิดชีวิตเปลี่ยน เครื่องอาจจะรวน หรือ Boot ไม่ขึ้นเลยก็ได้ ศึกษาให้ดีก่อนลงมือ
Registry Cleaner มันก็เหมือนดาบสองคม ช่วยได้ แต่ก็ทำพิษได้ เลือกใช้ตัวที่น่าเชื่อถือ และอ่านรีวิวเยอะๆ ก่อนตัดสินใจ
การทำความสะอาด Registry เป็นประจำ (แต่ไม่บ่อยเกินไป) ช่วยให้เครื่องทำงานได้ลื่นไหลขึ้น เหมือนเราทำความสะอาดบ้านนั่นแหละครับ
Registry Cleaner ฟรีมีเยอะแยะ แต่ต้องระวังพวกที่แฝง Malware หรือ Adware มาด้วย เลือกจากแหล่งที่น่าเชื่อถือ และ Scan ไวรัสก่อนใช้งาน
สมัยผมทำร้านเน็ต ผมใช้ CCleaner บ่อยนะ แต่ตอนนี้มีตัวเลือกเยอะ ลอง Search หาดู แล้วอ่านรีวิวเยอะๆ ก่อนตัดสินใจ iCafeForex ก็มีบทความรีวิวโปรแกรมพวกนี้อยู่บ้างนะ
Registry ที่ใหญ่เกินไป อาจจะทำให้เครื่องช้าลงได้ การทำความสะอาดเป็นประจำ ช่วยลดขนาด Registry และเพิ่มประสิทธิภาพเครื่องได้
ถ้าลบ Registry ผิดพลาด สิ่งแรกที่ต้องทำคือ Restore Backup Registry ที่เราทำไว้ก่อนหน้านี้ ถ้าไม่มี Backup... ก็ตัวใครตัวมันแล้วน้อง! อาจจะต้องลง Windows ใหม่เลย
Registry เปรียบเสมือนสมองของ Windows เมื่อใช้งานไปนานๆ ก็จะมีข้อมูลขยะ หรือข้อมูลที่ไม่จำเป็นสะสมอยู่ การทำความสะอาด Registry ช่วยลบข้อมูลเหล่านี้ออกไป ทำให้เครื่องทำงานได้เร็วขึ้น
Registry Cleaner เป็นเครื่องมือที่มีประโยชน์ แต่ต้องใช้อย่างระมัดระวัง ศึกษาข้อมูลให้ดีก่อนใช้งาน และ Backup Registry ก่อนเสมอ ถ้าไม่แน่ใจ อย่าเสี่ยง! ไปหาข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ SiamCafe Blog นะน้อง