Optical Network Unit (ONU) คืออะไร — อุปกรณ์ Fiber Optic ที่ทุกบ้านต้องมี

โดย อ.บอม (SiamCafe Admin) | 04/03/2026 | Network | 1,044+ คำ

ONU/ONT คืออะไร — อุปกรณ์ที่ทำให้อินเทอร์เน็ตไฟเบอร์ถึงบ้านคุณ

เคยสงสัยไหมครับว่ากล่องสี่เหลี่ยมสีขาวที่ช่างมาติดตั้งพร้อมกับอินเทอร์เน็ตไฟเบอร์ที่บ้านคืออะไร? กล่องนั้นคือ ONU หรือ ONT ครับ อุปกรณ์ตัวเล็กแต่สำคัญมากเพราะมันเป็นจุดเชื่อมต่อระหว่างโลกของแสงกับโลกของไฟฟ้า

ONU ย่อมาจาก Optical Network Unit ส่วน ONT ย่อมาจาก Optical Network Terminal ทั้งสองคำมักใช้แทนกันได้ในบริบทของ Fiber to the Home เป็นอุปกรณ์ที่แปลงสัญญาณแสง (Optical Signal) จากสาย Fiber Optic ให้เป็นสัญญาณไฟฟ้า (Electrical Signal) ที่ router คอมพิวเตอร์ หรืออุปกรณ์เครือข่ายอื่นๆ สามารถใช้งานได้

ถ้าเปรียบเทียบง่ายๆ ONU เหมือนล่ามที่แปลภาษาแสงเป็นภาษาไฟฟ้า สายไฟเบอร์ส่งข้อมูลด้วยแสงซึ่งอุปกรณ์เครือข่ายทั่วไปอ่านไม่ได้ ONU จึงทำหน้าที่แปลงให้เป็นสัญญาณ Ethernet ที่ router หรือ switch เข้าใจ

หลักการทำงานของ FTTH (Fiber to the Home)

สถาปัตยกรรม GPON ที่ ISP ไทยใช้

อินเทอร์เน็ตไฟเบอร์ในไทยส่วนใหญ่ใช้เทคโนโลยี GPON (Gigabit Passive Optical Network) ซึ่งมีส่วนประกอบหลัก 3 ส่วน:

OLT (Optical Line Terminal) — อยู่ที่ชุมสาย ISP เป็นตัวส่งสัญญาณแสงออกไปยังลูกค้าทุกราย
Splitter — อุปกรณ์ passive ที่แยกสัญญาณแสง 1 เส้นไปหลายบ้าน โดยทั่วไป 1:32 หรือ 1:64
ONU/ONT — อยู่ที่บ้านลูกค้า ทำหน้าที่แปลงสัญญาณแสงเป็นไฟฟ้า

ข้อดีของ GPON คือ splitter เป็นอุปกรณ์ passive ไม่ต้องใช้ไฟเลี้ยง ทนทาน ไม่ต้อง maintenance ลด cost สำหรับ ISP ได้มหาศาล และสาย fiber ทนสภาพอากาศได้ดีกว่าสายทองแดง

ความเร็วตามมาตรฐานต่างๆ

มาตรฐาน	Download	Upload	สถานะในไทย
GPON	2.488 Gbps (shared)	1.244 Gbps	AIS, TRUE, 3BB, NT ใช้ทั่วไป
XG-PON	10 Gbps	2.5 Gbps	เริ่มใช้บางพื้นที่ในกรุงเทพ
XGS-PON	10 Gbps	10 Gbps	ยังไม่แพร่หลาย รอ 2027+
50G-PON	50 Gbps	25 Gbps	กำลังพัฒนา ยังไม่ deploy

ตัวเลข 2.488 Gbps ของ GPON คือ bandwidth รวมทั้งหมดที่ OLT ส่งออกมา 1 port แล้วแบ่งให้ลูกค้าทุกู้คืนที่ต่ออยู่กับ splitter เดียวกัน ถ้า splitter 1:32 แปลว่ามี 32 บ้านแชร์กัน ในชั่วโมงเร่งด่วน (prime time 19:00-23:00) ความเร็วจึงอาจลดลงกว่าปกติ

ประเภทของ ONU/ONT ที่ ISP ไทยให้บริการ

ONU แบบ Bridge Mode

ทำหน้าที่แค่แปลงสัญญาณแสงเป็น Ethernet ไม่มี router หรือ Wi-Fi ในตัว ต้องต่อ router เพิ่ม ข้อดีคือเลือก router ได้ตามใจ เหมาะกับคนที่ต้องการ router spec สูงอย่าง Mikrotik, Ubiquiti EdgeRouter หรือ pfSense

ONU แบบ Router-in-One (Gateway)

มี router + Wi-Fi + NAT + DHCP ครบในตัวเลย ไม่ต้องซื้ออุปกรณ์เพิ่ม ISP ส่วนใหญ่ในไทยแจก ONU แบบนี้ให้ลูกค้า เปิดใช้ได้เลยไม่ต้องตั้งค่าอะไรมาก

เปรียบเทียบ ONU ที่ ISP ไทยแจกให้ลูกค้า

รุ่น	ISP ที่ใช้	Wi-Fi	Port	จุดเด่น
Huawei HG8145V5	AIS, TRUE	Wi-Fi 5 (AC) Dual Band	4 LAN + 1 TEL	เสถียร firmware อัปเดตบ่อย
ZTE F670L	3BB, TRUE	Wi-Fi 6 (AX) Dual Band	4 LAN + 1 TEL	Wi-Fi 6 ราคาประหยัด
Nokia G-2425G-A	NT (TOT เดิม)	Wi-Fi 5 (AC)	4 LAN + 2 TEL	ทนทาน ร้อนน้อยกว่ายี่ห้ออื่น
Huawei HG8546M	AIS	Wi-Fi 4 (N) 2.4GHz	4 LAN + 1 TEL	รุ่นเก่าแต่ยังใช้อยู่มาก
ZTE F660	3BB	Wi-Fi 4 (N) 2.4GHz	4 LAN + 2 TEL	รุ่นเก่า กำลังทยอยเปลี่ยน

วิธี Login เข้าหน้าจัดการ ONU ของทุก ISP

ทุก ONU มีหน้า web management สำหรับตั้งค่า เข้าได้ผ่าน browser ปกติทั้ง Chrome, Firefox, Edge

ขั้นตอนการเข้าหน้า Admin

ต่อสาย LAN จากคอมพิวเตอร์เข้าพอร์ต LAN ของ ONU โดยตรง (หรือต่อ Wi-Fi ก็ได้)
เปิด browser พิมพ์ IP address ของ ONU ในช่อง URL
ใส่ username และ password

IP และรหัสผ่านเริ่มต้นของแต่ละ ISP

# AIS Fibre
IP: 192.168.1.1
Username: admin
Password: aisadmin หรือ admin

# TRUE Fibre
IP: 192.168.1.1
Username: admin
Password: ดูที่สติกเกอร์ด้านหลัง ONU

# 3BB Fibre
IP: 192.168.1.1
Username: admin
Password: 3bb + เลข 4 ตัวท้ายของ S/N

# NT (National Telecom / TOT เดิม)
IP: 192.168.1.1
Username: admin หรือ ont
Password: admin หรือ ont

ข้อควรระวังสำคัญ: ถ้าเปลี่ยนรหัสผ่านแล้วลืม มี 2 วิธีแก้: (1) โทรหา ISP ให้ remote reset จากชุมสาย หรือ (2) กดปุ่ม reset ที่ตัว ONU ค้างไว้ 10 วินาที แต่วิธีที่ 2 จะทำให้ค่า VLAN, PPPOE, SSID หายหมด ต้องโทรให้ช่าง ISP มาตั้งค่าใหม่

การตั้งค่า ONU ที่ควรทำหลังติดตั้ง

เปลี่ยนชื่อ Wi-Fi และรหัสผ่าน

ชื่อ Wi-Fi เริ่มต้นมักเป็นชื่อ ISP ตามด้วย serial number ซึ่งไม่ปลอดภัย ควรเปลี่ยนทันที:

เข้าหน้า admin ไปที่ WLAN หรือ Wi-Fi Settings
เปลี่ยน SSID เป็นชื่อที่ต้องการ
เปลี่ยน Security เป็น WPA3 (ถ้ารองรับ) หรือ WPA2-PSK (AES)
ตั้งรหัสผ่าน Wi-Fi อย่างน้อย 12 ตัวอักษร ผสมตัวเลขและอักษรพิเศษ

ปิด WPS (Wi-Fi Protected Setup)

WPS มีช่องโหว่ด้านความปลอดภัยที่รู้จักกันดี ควรปิดทันที ไปที่ WLAN Settings มองหา WPS แล้วเลือก Disable

เปิด Guest Network

ถ้า ONU รองรับ ให้เปิด Guest Network แยกจากเครือข่ายหลัก สำหรับให้แขกหรืออุปกรณ์ IoT ใช้ ป้องกันไม่ให้อุปกรณ์แปลกปลอมเข้าถึงเครือข่ายหลักของบ้าน

ตั้ง DNS Server

เปลี่ยน DNS จากค่าเริ่มต้นของ ISP เป็น DNS ที่เร็วกว่า:

# Cloudflare DNS (เร็วที่สุด)
Primary:   1.1.1.1
Secondary: 1.0.0.1

# Google DNS
Primary:   8.8.8.8
Secondary: 8.8.4.4

# Quad9 (เน้น security block malware)
Primary:   9.9.9.9
Secondary: 149.112.112.112

ปัญหาที่พบบ่อยกับ ONU และวิธีแก้ไขเบื้องต้น

ปัญหาที่ 1: ไฟ LOS กระพริบแดง — ไม่ได้รับสัญญาณแสง

LOS (Loss of Signal) แดง แปลว่า ONU ไม่ได้รับสัญญาณแสงจาก OLT เลย เป็นปัญหาที่พบบ่อยที่สุด สาเหตุหลัก:

สาย fiber ถูกหนีบ งอ หรือขาด — โดยเฉพาะตรงมุมประตู ขอบหน้าต่าง หรือถูกหนูกัด สายไฟเบอร์เปราะบางมากห้ามงอเกิน 90 องศา
หัว connector สกปรก — ฝุ่น น้ำมัน ทำให้แสงส่งผ่านไม่ได้ ทำความสะอาดด้วยผ้า lint-free
Splitter เสีย หรือ OLT มีปัญหา — กรณีนี้ต้องแจ้ง ISP เพราะเป็นอุปกรณ์ฝั่ง ISP

วิธีแก้เบื้องต้น: ตรวจสายทั้งเส้นว่ามีรอยงอหรือขาดีไหม ถอดหัว connector แล้วเสียบกลับให้แน่น ถ้ายังไม่หายต้องแจ้ง ISP ให้ช่างมาเช็คค่า Optical Power ด้วยเครื่องวัด

ปัญหาที่ 2: เน็ตช้าทั้งที่ไฟเขียวปกติ

ทดสอบด้วยสาย LAN ตรง: ต่อสาย LAN จากคอมเข้า ONU โดยตรง ไม่ผ่าน router แล้ว speedtest ถ้าได้ speed ตามแพ็กเกจ แปลว่าปัญหาอยู่ที่ router หรือ Wi-Fi ไม่ใช่ ONU
เช็คจำนวนอุปกรณ์: ถ้ามากกว่า 15-20 เครื่องที่ต่อ Wi-Fi พร้อมกัน Wi-Fi ของ ONU อาจรับไม่ไหว ควรเพิ่ม Access Point แยก
เช็ค Rx Power: เข้าหน้า web management ดูค่า Rx Power (Optical Power) ค่าปกติควรอยู่ระหว่าง -8 ถึง -25 dBm ถ้าต่ำกว่า -25 dBm สัญญาณอ่อน ต้องแจ้ง ISP
เช็ค channel Wi-Fi: ถ้าอยู่คอนโดหรือหอพักที่มีคนใช้ Wi-Fi เยอะ channel อาจชนกัน ลองเปลี่ยน channel หรือใช้ band 5GHz ซึ่งมี channel ว่างมากกว่า

ปัญหาที่ 3: ONU ร้อนจัดแล้วค้าง

ONU ทำงาน 24 ชั่วโมง 7 วัน ถ้าวางในตู้ปิดหรือซ้อนกับ router จะร้อนจัดจนค้างได้ วิธีแก้:

วางในที่ที่อากาศถ่ายเทได้ดี ไม่โดนแดดตรง
อย่าวางซ้อนกับ router หรืออุปกรณ์อื่นที่ร้อน
ถ้าร้อนจัดจริงๆ ใช้พัดลม USB ขนาดเล็กเป่าช่วย ราคาไม่กี่สิบบาท
ตรวจ firmware ว่าเป็นเวอร์ชันล่าสุดหรือไม่ firmware เก่าอาจมี bug ที่ทำให้ CPU ทำงานหนักเกินไป

ปัญหาที่ 4: ไฟ PON กระพริบไม่หยุด

ไฟ PON กระพริบแปลว่า ONU กำลังพยายามลงทะเบียนกับ OLT แต่ไม่สำเร็จ อาจเกิดจาก OLT ยังไม่ provision อุปกรณ์ หรือค่า SN/LOID ไม่ถูกต้อง กรณีนี้ต้องแจ้ง ISP เท่านั้น

ควรเปลี่ยน ONU ของ ISP เป็นของตัวเองไหม?

หลายคนถามว่าเปลี่ยน ONU ที่ ISP แจกเป็น ONU spec สูงกว่าได้ไหม คำตอบคือได้ แต่ต้องรู้ข้อมูลบางอย่างจาก ONU เดิม

ข้อมูลที่ต้องจดจาก ONU เดิม

# ข้อมูลที่ต้อง backup ก่อนเปลี่ยน ONU
1. GPON SN (Serial Number) — ดูจากสติกเกอร์ ONU
2. LOID (Logical ID) — ดูจากหน้า admin
3. VLAN ID — ดูจากหน้า WAN settings
4. PPPOE Username/Password — ดูจากหน้า WAN settings
5. ค่า TR-069 — ถ้า ISP ใช้ remote management

เหตุผลที่ควรเปลี่ยน

ต้องการ Wi-Fi 6E หรือ Wi-Fi 7 (ONU ที่แจกมักเป็น Wi-Fi 5 หรือ 6 เท่านั้น)
ต้องการ Bridge Mode แท้จริงเพื่อใช้กับ router ที่ดีกว่า แต่ ONU เดิมไม่รองรับ
ONU เดิมค้างบ่อยเพราะ firmware เก่าหรือ RAM น้อย
ต้องการ ONU ที่มี USB port สำหรับต่อ NAS หรือ printer

ข้อเสียของการเปลี่ยน ONU

ถ้า ISP อัปเดต OLT อาจต้องตั้งค่าใหม่
ISP อาจไม่ให้ support ถ้าใช้ ONU ที่ไม่ใช่ของเขา
บาง ISP ล็อค SN ไว้กับบัญชี เปลี่ยน ONU แล้วต้องโทรแจ้ง

เปรียบเทียบ Fiber กับ Internet ประเภทอื่นในไทย

ประเภท	ความเร็วสูงสุด	Latency	ข้อดี	ข้อเสีย
Fiber (FTTH)	1-10 Gbps	1-5 ms	เร็วสุด เสถียรสุด	ต้องเดินสายใหม่
VDSL	100 Mbps	10-20 ms	ใช้สายทองแดงเดิม	ความเร็วลดตามระยะทาง
Cable (DOCSIS)	1 Gbps	10-30 ms	ใช้สาย coax เดิม	ไม่ค่อยมีในไทย
5G FWA	1 Gbps	10-50 ms	ไม่ต้องเดินสาย	ความเร็วขึ้นกับสัญญาณ
Starlink	200 Mbps	20-60 ms	ใช้ได้ทุกที่แม้กลางทะเล	แพง 2,290 บาท/เดือน

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q: ONU กับ ONT ต่างกันยังไง?

A: ในทางปฏิบัติไม่ต่างกันครับ ONT มักหมายถึง ONU ที่ติดตั้งที่ปลายทาง (บ้านลูกค้า) ส่วน ONU เป็นคำทั่วไปกว่า แต่ในภาษาพูดของช่าง ISP ใช้สลับกันได้เลย ไม่ต้องกังวล

Q: ONU กับ Router ต่างกันยังไง?

A: ONU แปลงสัญญาณแสงเป็นไฟฟ้า ส่วน Router แจกจ่าย internet ให้อุปกรณ์หลายตัวผ่าน Wi-Fi และ LAN แต่ ONU รุ่นใหม่มักรวม router ไว้ในตัวเลย จึงใช้แค่เครื่องเดียวได้

Q: ต้องปิด ONU ตอนกลางคืนไหม?

A: ไม่ต้องครับ ONU ออกแบบมาให้เปิดทำงาน 24/7 การปิดเปิดบ่อยๆ อาจทำให้ต้อง re-register กับ OLT ใหม่ซึ่งใช้เวลา 1-3 นาที แต่ถ้าจะไม่อยู่บ้านนานหลายวันก็ปิดได้ ประหยัดไฟเล็กน้อย

Q: ไฟ ONU มีกี่ดวง แต่ละดวงหมายถึงอะไร?

A: โดยทั่วไปมี: POWER (เปิดอยู่), PON (เขียวติด = เชื่อมต่อ OLT สำเร็จ), LOS (ดับ = ปกติ, แดง = ไม่ได้รับสัญญาณ), LAN (กระพริบ = มีข้อมูลวิ่ง), WLAN (Wi-Fi เปิดอยู่)

Q: เน็ตบ้านช้ากว่าที่สมัครเพราะ ONU ไหม?

A: ส่วนใหญ่ไม่ใช่ ONU เป็นสาเหตุครับ ONU รองรับ Gigabit ทุกตัว ปัญหามักอยู่ที่ Wi-Fi ของ ONU ที่ไม่แรงพอ สาย LAN เก่า (Cat5 ไม่ใช่ Cat5e/Cat6) หรือ ISP over-subscribe ลองต่อสาย LAN ตรงแล้ว speedtest ดูก่อน ถ้าได้เต็ม speed แปลว่าปัญหาอยู่ที่ Wi-Fi

บทความแนะนำ: