IT General
Open Source Contribution Guide
Open Source Contribution Guide คืออะไร / ทำไมถึงสำคัญ
น้องๆ เคยสงสัยไหมว่า ไอ้โปรแกรมที่เราใช้ฟรีๆ กันทุกวันนี้เนี่ย ใครเป็นคนทำ? หลายๆ ตัวมันเป็น Open Source ไง แล้ว Open Source เนี่ย มันไม่ได้หมายถึงแค่ "ฟรี" แต่มันหมายถึงว่า "ใครๆ ก็ช่วยกันพัฒนาได้" นี่แหละคือ Open Source Contribution
ง่ายๆ เลยนะ Open Source Contribution ก็คือ การที่เราเข้าไปช่วยพัฒนาโปรแกรม Open Source นั่นแหละ ไม่ว่าจะเป็นการแก้บั๊ก เพิ่มฟีเจอร์ เขียนเอกสาร หรือแม้แต่ช่วยแปลภาษา ก็ถือเป็นการ Contribution ทั้งนั้น
ทำไมมันถึงสำคัญ? สมัยผมทำร้านเน็ต SiamCafe เนี่ย (แวะไปดู SiamCafe Blog ได้นะ) ผมใช้โปรแกรม Open Source เยอะมาก ตั้งแต่ระบบปฏิบัติการยันโปรแกรมคิดเงิน ถ้าไม่มี Open Source นี่เจ๊งไปนานแล้ว เพราะงั้น การที่เราช่วยกันพัฒนา Open Source มันก็เหมือนเป็นการตอบแทนบุญคุณเค้า แถมยังทำให้โปรแกรมมันดีขึ้น ตอบโจทย์เรามากขึ้นด้วยไงล่ะ
พื้นฐานที่ต้องรู้
ก่อนจะไป Contribute เนี่ย ก็ต้องมีพื้นฐานกันหน่อยนะ ไม่ต้องถึงขั้นเทพ แต่รู้ไว้บ้างก็ดี
Git และ GitHub
Git เนี่ย เป็น version control system ที่ใช้กันทั่วโลกในการพัฒนาโปรแกรม มันช่วยให้เรา track การเปลี่ยนแปลงของโค้ดได้ง่ายๆ แล้วก็ทำงานร่วมกันได้สะดวก ส่วน GitHub ก็เป็น platform ที่เอาไว้ host repository ของ Git นั่นแหละ
สมัยผมหัดเขียนโปรแกรมใหม่ๆ ไม่มี Git นะน้องเอ๊ย แก้โค้ดทีนึง ต้อง copy folder เก็บไว้เป็น version 1, version 2, version 3… กว่าจะหากลับมาแก้ถูกจุดนี่แทบตาย Git นี่แหละช่วยชีวิต
# ตัวอย่างคำสั่ง Git
git clone [repository URL] # โคลน repository มาไว้ในเครื่องเรา
git checkout -b feature/new-feature # สร้าง branch ใหม่
git add . # เพิ่มไฟล์ที่เราแก้ไข
git commit -m "Add new feature" # commit การเปลี่ยนแปลง
git push origin feature/new-feature # push branch ขึ้น GitHub
ภาษาโปรแกรม
อันนี้ก็ตามแต่โปรเจกต์ที่เราสนใจเลย แต่ส่วนใหญ่ก็หนีไม่พ้น Python, JavaScript, Java, C++ อะไรพวกนี้แหละ เลือกภาษาที่เราถนัดก่อน แล้วค่อยๆ เรียนรู้ภาษาใหม่ๆ เพิ่มเติม
สมัยผมทำร้านเน็ต ผมต้องหัดเขียน PHP เพื่อทำเว็บ SiamCafe นี่แหละ (แวะไปดู SiamCafe Blog ได้อีกนะ) ไม่เก่งก็ต้องฝึกเอา
วิธีใช้งาน / เริ่มต้นยังไง
เริ่มต้น Contribution เนี่ย ไม่ยากอย่างที่คิด เริ่มจากเรื่องง่ายๆ ก่อนก็ได้
เคยเจอปัญหาตอนใช้โปรแกรม Open Source ไหม? นั่นแหละคือโอกาส! ลองแก้ปัญหาเองดู แล้วค่อยส่ง code กลับไปให้เค้า
ขั้นตอนปฏิบัติจริง
หาโปรเจกต์ที่สนใจ
เลือกโปรเจกต์ที่เราใช้เป็นประจำ หรือโปรเจกต์ที่เราอยากเรียนรู้ แล้วลองเข้าไปดูใน repository ของเค้าใน GitHub
ดูว่าเค้ามี issue อะไรบ้าง ที่ยังไม่มีคนแก้ หรือเค้ามี feature อะไรที่อยากได้ แล้วเราพอจะช่วยได้บ้างไหม
Fork และ Pull Request
เมื่อเจอ issue หรือ feature ที่เราอยากทำแล้ว ให้ทำการ fork repository นั้นมาไว้ใน account ของเราก่อน
จากนั้นก็ clone repository ที่เรา fork มา ลงในเครื่องของเรา แล้วก็เริ่มแก้ code ได้เลย
เมื่อแก้ code เสร็จแล้ว ก็ commit และ push ขึ้น GitHub แล้วก็สร้าง Pull Request (PR) เพื่อส่ง code ของเรากลับไปให้เจ้าของโปรเจกต์
สมัยก่อนไม่มี GitHub นะน้องเอ๊ย จะส่ง code ให้กันที ต้อง zip file แล้วส่ง email เอา โคตรวุ่นวาย
Review และ Feedback
หลังจากที่เราสร้าง PR แล้ว เจ้าของโปรเจกต์ หรือคนอื่นๆ ที่ contribute ก็จะเข้ามา review code ของเรา
เค้าอาจจะให้ feedback ว่า code เรามีข้อผิดพลาดตรงไหน หรือควรปรับปรุงตรงไหน เราก็ต้องแก้ไขตาม feedback ของเค้า
อย่าท้อแท้! การโดน review code เป็นเรื่องปกติ ทุกคนต้องเคยเจอ
เปรียบเทียบกับทางเลือกอื่น
การ Contribute Open Source ก็ไม่ใช่ทางเลือกเดียวในการพัฒนาตัวเอง หรือช่วยคนอื่นนะ ลองมาดูตารางเปรียบเทียบกันหน่อย
| ทางเลือก | ข้อดี | ข้อเสีย | เหมาะกับใคร |
|---|---|---|---|
| Contribute Open Source | ได้เรียนรู้จากคนเก่งๆ, สร้าง portfolio, ช่วยเหลือสังคม | ต้องใช้เวลา, อาจโดน review หนัก, ต้องเรียนรู้ tools ใหม่ๆ | คนที่อยากพัฒนาตัวเอง, อยากสร้าง portfolio, ชอบช่วยเหลือสังคม |
| Freelance | ได้เงิน, ได้ประสบการณ์, เลือกงานที่ชอบได้ | ต้องหาลูกค้าเอง, ต้องรับผิดชอบเองทุกอย่าง, รายได้ไม่แน่นอน | คนที่อยากมีอิสระ, อยากหารายได้เสริม, มีความรับผิดชอบสูง |
| ทำงานประจำ | รายได้แน่นอน, มีสวัสดิการ, ได้เรียนรู้จากคนในทีม | อาจไม่ได้ทำงานที่ชอบ, ต้องทำตามคำสั่ง, ความก้าวหน้าช้า | คนที่ต้องการความมั่นคง, อยากเรียนรู้จากคนในทีม, ไม่ชอบความเสี่ยง |
จะเห็นว่าแต่ละทางเลือกก็มีข้อดีข้อเสียต่างกันไป เลือกที่เหมาะกับตัวเองที่สุดนะน้อง
Best Practices / เคล็ดลับจากประสบการณ์
น้องๆ หลายคนอาจจะเริ่ม contribute open source แล้วรู้สึกว่า...เอ๊ะ มันต้องทำยังไงให้โปรเจกต์เค้าสนใจ pull request ของเราวะ? สมัยผมทำร้านเน็ต SiamCafe นี่, ลูกค้าแต่ละคนก็มีความต้องการต่างกันไป คนเขียน code ก็เหมือนกันแหละครับ
สิ่งสำคัญคือ "ความเข้าใจ" เข้าใจโปรเจกต์ที่เราจะ contribute, เข้าใจปัญหาที่เราจะแก้ และเข้าใจ "ภาษา" ของ community นั้นๆ ด้วย
3 เทคนิคที่ใช้ได้จริง
1. อ่าน Contributing Guidelines ก่อนเสมอ
อันนี้สำคัญมาก! เหมือนอ่านคู่มือก่อนใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าอะแหละ บางโปรเจกต์เค้ามี guideline ละเอียดมาก ว่า code style ต้องเป็นยังไง, test ต้องครอบคลุมแค่ไหน, commit message ต้อง format แบบไหน ถ้าเราไม่ทำตามตั้งแต่แรก PR เราก็อาจจะโดน reject ตั้งแต่ยังไม่ทันดู code เลยนะ
2. เริ่มจาก Issue เล็กๆ ก่อน
อย่าเพิ่งหวังจะไปแก้บั๊กใหญ่ระดับ kernel Linux ตั้งแต่ครั้งแรกที่ contribute ครับ เริ่มจาก issue เล็กๆ ก่อน เช่น แก้ typo ใน documentation, เพิ่ม test case เล็กๆ น้อยๆ หรือแก้บั๊กง่ายๆ ที่มีคน report ไว้ใน issue tracker พวกนี้จะช่วยให้เราคุ้นเคยกับ codebase, workflow และ community ได้เร็วขึ้น
สมัยผมทำร้านเน็ต ก็เริ่มจากแก้ปัญหาเล็กๆ ให้ลูกค้าก่อน เช่น ปริ้นท์ไม่ออก, ลงโปรแกรมไม่ได้ พอเราแก้ปัญหาเล็กๆ ได้คล่องแล้ว ค่อยขยับไปแก้ปัญหาใหญ่ขึ้น
3. Code ให้ Clean และ Test ให้ครอบคลุม
Code ที่เราเขียนต้องอ่านง่าย, เข้าใจง่าย และทำงานได้ตามที่คาดหวัง อย่าลืมเขียน test case ให้ครอบคลุม scenario ต่างๆ ด้วยนะครับ ถ้า code เรา clean และมี test ที่ดี โอกาสที่ PR เราจะได้รับการ approve ก็จะสูงขึ้น
// Example: Simple function with test
function add(a, b) {
return a + b;
}
// Test case (example using a hypothetical testing framework)
assert(add(2, 3) === 5, "Test: 2 + 3 should be 5");
สมัยก่อนตอนทำร้านเน็ต, ผมจะเน้นย้ำกับลูกน้องเสมอว่า "ทำอะไรให้ทำให้ดีที่สุด" code ก็เหมือนกันครับ ทำดีตั้งแต่แรก จะได้ไม่ต้องกลับมาแก้ทีหลัง
4. สื่อสารอย่างสุภาพและให้เกียรติผู้อื่น
Open source community เป็นสังคมขนาดใหญ่ที่มีคนจากหลากหลาย background ความคิดเห็นอาจจะไม่ตรงกันบ้าง แต่สิ่งสำคัญคือการสื่อสารอย่างสุภาพ, ให้เกียรติผู้อื่น และพร้อมที่จะเรียนรู้จากผู้อื่น ถ้าเรามีคำถามหรือข้อสงสัย ให้ถามอย่างสุภาพและให้ข้อมูลที่ชัดเจน ถ้ามีคนให้ feedback กับ code เรา ให้รับฟังและปรับปรุงแก้ไข
จำไว้ว่าเราทุกคนกำลังทำงานร่วมกันเพื่อสร้างสิ่งที่ดีกว่า
FAQ คำถามที่พบบ่อย
Q: ผมไม่เก่งภาษาอังกฤษ จะ contribute ได้ไหม?
A: ได้แน่นอนครับ! ภาษาอังกฤษอาจจะเป็นอุปสรรคบ้าง แต่ไม่ใช่ทั้งหมด หลายโปรเจกต์ยินดีต้อนรับ contributors ที่ไม่ได้ใช้ภาษาอังกฤษเป็นภาษาแม่ ขอแค่เราสื่อสารให้เข้าใจได้ก็พอแล้ว สมัยผมทำร้านเน็ต, ลูกค้าบางคนก็พูดภาษาอังกฤษไม่คล่อง แต่เค้าก็ยังสามารถใช้งานคอมพิวเตอร์ได้
ลองใช้เครื่องมือแปลภาษาช่วยก็ได้ครับ แต่ก็อย่าลืมตรวจสอบความถูกต้องของคำแปลด้วย
Q: ผมไม่รู้จะเริ่ม contribute โปรเจกต์ไหนดี?
A: เริ่มจากโปรเจกต์ที่เราใช้เป็นประจำ หรือโปรเจกต์ที่เราสนใจเป็นพิเศษก็ได้ครับ ลองดู issue tracker ของโปรเจกต์นั้นๆ ว่ามี issue อะไรที่เราสามารถช่วยแก้ได้บ้าง หรือลองอ่าน code ของโปรเจกต์นั้นๆ เพื่อทำความเข้าใจการทำงานของมัน
อีกวิธีคือลองดูเว็บไซต์ First Timers Only ที่รวบรวม issue ที่เหมาะสำหรับมือใหม่
Q: ผมส่ง PR ไปแล้ว แต่ไม่มีใครตอบเลย ทำยังไงดี?
A: ใจเย็นๆ ครับ บางโปรเจกต์อาจจะมี maintainer น้อย หรือมี PR ค้างอยู่เยอะ ลองรอสักพัก ถ้าผ่านไปนานแล้วยังไม่มีใครตอบ ลอง ping maintainer ใน PR นั้นๆ อย่างสุภาพ เพื่อสอบถามความคืบหน้า
Q: ผมกลัวว่า code ที่ผมเขียนจะไม่ดีพอ
A: ไม่ต้องกลัวครับ! ทุกคนเริ่มต้นจากศูนย์ ไม่มีใครเก่งมาตั้งแต่เกิด สิ่งสำคัญคือการเรียนรู้และพัฒนาตัวเองอยู่เสมอ ให้คิดว่าการ contribute open source เป็นโอกาสในการเรียนรู้จากคนเก่งๆ และพัฒนาทักษะของตัวเอง
และอย่าลืมว่า code ที่ดี คือ code ที่ทำงานได้ และแก้ปัญหาได้
สรุป
การ contribute open source ไม่ได้ยากอย่างที่คิดครับ เริ่มจากเล็กๆ, เรียนรู้จากผู้อื่น, สื่อสารอย่างสุภาพ และที่สำคัญที่สุดคือ "อย่าท้อแท้" iCafeForex เองก็เป็นส่วนหนึ่งของ community ที่เปิดกว้างสำหรับทุกคน
Open source ไม่ใช่แค่การเขียน code อย่างเดียว แต่เป็นการสร้าง community ที่แข็งแกร่ง และแบ่งปันความรู้ให้กับผู้อื่น ลองเข้าไปดู SiamCafe Blog เผื่อมีอะไรให้จุดประกาย
ขอให้น้องๆ สนุกกับการ contribute open source นะครับ!
