Hardware
เอ้า! น้องๆ เคยสงสัยมั้ย ทำไมต้องมานั่งดูกันว่า CPU ร้อนไปมั้ย? คืออย่างงี้ สมัยผมทำร้านเน็ตฯ นี่เจอบ่อยมาก เครื่องดับกลางอากาศ เล่นเกมอยู่ดีๆ ก็วูบ! สาเหตุหลักๆ เลยคือความร้อนนี่แหละ CPU มันเหมือนเครื่องยนต์ของคอมฯ เรา ถ้ามันร้อนเกินไป มันจะพังเร็ว หรือไม่ก็ดับไปเลยเพื่อป้องกันตัวเอง
คิดง่ายๆ ถ้าเราทำงานหนักๆ กลางแดด เราก็ต้องพัก กินน้ำ หาที่ร่มๆ CPU ก็เหมือนกัน มันทำงานตลอดเวลา ยิ่งเล่นเกมโหดๆ ตัดต่อวิดีโอ หรือรันโปรแกรมหนักๆ มันก็ยิ่งร้อน ถ้าเราไม่ดูแล ปล่อยให้มันร้อนจัดๆ อายุการใช้งานมันก็จะสั้นลงนะจ๊ะ
ง่ายๆ เลยน้อง เดี๋ยวนี้มีโปรแกรมให้เราเช็คอุณหภูมิ CPU ได้แบบ Real-time เลย สมัยก่อนนี่ต้องคลำๆ ดูเอา (ฮา) แต่สมัยนี้สบายแล้ว โปรแกรมพวกนี้จะแสดงอุณหภูมิเป็นตัวเลขให้เราเห็นเลยว่า CPU เราตอนนี้กี่องศาเซลเซียส
แต่ปัญหาคือ แล้วอุณหภูมิเท่าไหร่ถึงจะเรียกว่า "ปกติ"? อันนี้แหละที่ต้องมาดูกันต่อ
อุณหภูมิ CPU ที่ "ปกติ" มันไม่ได้มีค่าตายตัวนะน้อง มันขึ้นอยู่กับหลายปัจจัยเลย ทั้งรุ่นของ CPU, ประเภทของงานที่เราทำ, ระบบระบายความร้อนที่เราใช้ และสภาพแวดล้อมที่เราใช้งาน
เอาเป็นว่าผมสรุปเป็นตารางให้ดูง่ายๆ แล้วกัน
| สถานะ | อุณหภูมิ (องศาเซลเซียส) | คำแนะนำ |
|---|---|---|
| Idle (ไม่ได้ใช้งาน) | 30-45 °C | ปกติ |
| ใช้งานทั่วไป (Web, Office) | 45-60 °C | ปกติ |
| เล่นเกม | 60-75 °C | ปกติ แต่ควรตรวจสอบระบบระบายความร้อน |
| Full Load (ตัดต่อ, Render) | 75-85 °C | อาจจะร้อนไป ควรปรับปรุงระบบระบายความร้อน |
| เกิน 85 °C | อันตราย! CPU อาจจะพังได้ ควรหยุดใช้งานทันที |
ตัวอย่าง Code snippet (HWMonitor):
CPU [เลขรุ่น CPU]
Temperatures
Package: [อุณหภูมิ] °C (Min: [อุณหภูมิต่ำสุด] °C, Max: [อุณหภูมิสูงสุด] °C)
ใน HWMonitor จะแสดงอุณหภูมิ Package ซึ่งเป็นอุณหภูมิโดยรวมของ CPU และอุณหภูมิของแต่ละ Core ด้วย เราควรมองที่อุณหภูมิ Package เป็นหลัก
ถ้าเราเช็คแล้วพบว่า CPU ร้อนเกินไป ก็ไม่ต้องตกใจ น้องๆ ทำตามวิธีเหล่านี้ได้เลย
สมัยผมทำร้านเน็ตฯ นี่เคยเจอเคสที่ CPU ร้อนจนเครื่องดับ เพราะลูกค้าเอาผ้ามาคลุมเคสคอมฯ เพื่อกันฝุ่น! (ฮา) คือมันก็กันฝุ่นได้จริงแหละ แต่ความร้อนมันก็ระบายไม่ได้ด้วยนะจ๊ะ
สุดท้ายนี้ อยากให้น้องๆ หมั่นเช็คอุณหภูมิ CPU กันเป็นประจำนะ ป้องกันไว้ดีกว่าแก้ ถ้าเราดูแล CPU ของเราดีๆ มันก็จะอยู่กับเราไปนานๆ คุ้มค่ากับเงินที่เราจ่ายไป
อยากอ่านบทความดีๆ แบบนี้อีก ตามไปที่ SiamCafe Blog ได้เลย มีเรื่อง IT สนุกๆ อีกเพียบ!
หากใครมีคำถามเพิ่มเติม หรืออยากแชร์ประสบการณ์ ก็คอมเมนต์กันเข้ามาได้เลยนะครับ ที่ SiamCafe Blog ยินดีต้อนรับเสมอ!
สมัยผมทำร้านเน็ตฯ สิ่งที่สำคัญที่สุดคือการสังเกตครับ ไม่ใช่แค่ดูตัวเลขอย่างเดียว ต้องฟังเสียงพัดลม ดูอาการเครื่องค้าง เครื่องรีสตาร์ทเอง พวกนี้เป็นสัญญาณเตือนภัยทั้งนั้น อย่ารอให้มันดับแล้วค่อยมาซ่อม
ฝุ่นนี่ตัวดีเลยครับ ทำให้ระบายความร้อนไม่ดี CPU ร้อนจี๋ ผมแนะนำให้ทำความสะอาดเครื่องอย่างน้อยเดือนละครั้ง ถอดพัดลม CPU มาปัดฝุ่น ทาซิลิโคนใหม่ด้วยก็ดี ช่วยได้เยอะ
// ตัวอย่าง code bash script สำหรับ monitor CPU temperature (Linux)
while true; do
sensors | grep 'Core 0:'
sleep 5
done
โค้ดนี้เอาไว้รันใน Linux นะครับ มันจะเช็คอุณหภูมิ CPU ทุก 5 วินาที เอาไว้ดูคร่าวๆ ได้
ลงทุนกับชุดระบายความร้อนดีๆ ตั้งแต่แรกก็คุ้มครับ พวก Heatsink ดีๆ หรือชุดน้ำปิด ช่วยลดอุณหภูมิได้เยอะ แถมยังช่วยยืดอายุการใช้งาน CPU ด้วย อย่าเสียดายเงินตรงนี้เลย
เคยเจอไหม สายไฟพันกันอีรุงตุงนังในเคส? มันขวางทางลม ทำให้ระบายความร้อนไม่ดี จัดสายไฟให้เป็นระเบียบ หา Cable Tie มารัดให้เรียบร้อย ช่วยได้เยอะจริงๆ
ถ้า CPU ร้อนเกินไป มันจะ Throttle ตัวเองครับ คือลดความเร็วลงเพื่อไม่ให้มันพัง แต่ถ้ามันร้อนจัดๆ จริงๆ เครื่องก็จะดับไปเลย ทางที่ดีอย่าปล่อยให้ถึงขนาดนั้น
ผมแนะนำว่าปีละครั้งก็กำลังดีครับ หรือถ้าสังเกตว่าอุณหภูมิ CPU มันสูงขึ้นผิดปกติ ก็เปลี่ยนก่อนได้เลย ซิลิโคนมันเสื่อมสภาพได้
มีเยอะแยะเลยครับ HWMonitor, Core Temp, SpeedFan พวกนี้ใช้กันเยอะ ลองหาโหลดมาใช้ดูครับ SiamCafe Blog อาจจะมีแนะนำไว้ละเอียดกว่านี้
แน่นอนครับ Overclock คือการเร่งความเร็ว CPU ให้สูงกว่าปกติ มันก็จะร้อนขึ้นเป็นธรรมดา ต้องระวังเรื่องระบบระบายความร้อนให้ดี ถ้าไม่มั่นใจ อย่าทำเลยครับ
มีแน่นอนครับ อุณหภูมิห้องสูงขึ้น อุณหภูมิ CPU ก็สูงขึ้นตามไปด้วย สมัยผมทำร้านเน็ตฯ หน้าร้อนนี่ปวดหัวเลย ต้องเปิดแอร์ให้เย็นฉ่ำ
การดูแลอุณหภูมิ CPU เป็นเรื่องสำคัญมากๆ นะครับ ถ้าเราดูแลมันดีๆ มันก็จะอยู่กับเราไปนานๆ iCafeForex ก็เหมือนกัน ต้องดูแลจัดการให้ดีถึงจะอยู่รอดได้นานๆ
| อาการ | สาเหตุที่เป็นไปได้ | วิธีแก้ไขเบื้องต้น |
|---|---|---|
| เครื่องค้างบ่อย | CPU ร้อนเกินไป, RAM ไม่พอ, Driver มีปัญหา | เช็คอุณหภูมิ CPU, เพิ่ม RAM, Update Driver |
| พัดลม CPU เสียงดังมาก | ฝุ่นเยอะ, พัดลมเสีย | ทำความสะอาดพัดลม, เปลี่ยนพัดลม |
| เครื่องดับเอง | CPU ร้อนจัด, Power Supply ไม่พอ | เช็คอุณหภูมิ CPU, เปลี่ยน Power Supply |