Network

Network Switch Managed vs Unmanaged

📅 2026-02-09 | โดย อ.บอม กิตติทัศน์ เจริญพนาสิทธิ์ — SiamCafe.net Since 1997

Network Switch Managed vs Unmanaged คืออะไร / ทำไมถึงสำคัญ

น้องๆ เคยสงสัยมั้ยว่าไอ้เจ้า Network Switch เนี่ย มันมี Managed กับ Unmanaged แล้วมันต่างกันยังไง? สมัยผมทำร้านเน็ต SiamCafe ใหม่ๆ (ปี 2540 กว่าๆ โน่น) Switch นี่คือของแพง ต้องคิดแล้วคิดอีกก่อนซื้อ สมัยนั้นใช้ Hub ด้วยซ้ำไปนะเออ! แล้วทำไมมันถึงสำคัญ? ก็เพราะมันเป็นตัวกลางในการเชื่อมต่ออุปกรณ์ต่างๆ ใน network ของเราไงล่ะ ถ้าเลือกผิดชีวิตเปลี่ยนเลยนะ จะบอกให้!

Managed Switch เนี่ย มันเหมือนมีสมองกล คอยควบคุมจัดการ traffic ใน network ได้ละเอียดกว่าเยอะ ส่วน Unmanaged ก็ตรงตัวเลย เสียบปุ๊บใช้ได้ปั๊บ ไม่ต้อง config อะไรให้วุ่นวาย แต่ข้อจำกัดมันก็เยอะตามไปด้วยนะ

พื้นฐานที่ต้องรู้

ก่อนจะไปเจาะลึกเรื่อง Managed vs Unmanaged มาปูพื้นฐานกันก่อนนิดนึง จะได้ไม่งง

Switch คืออะไร?

Switch ก็คืออุปกรณ์ network ที่เชื่อมต่ออุปกรณ์ต่างๆ ใน network เดียวกัน เช่น คอมพิวเตอร์, printer, server พูดง่ายๆ คือเป็นเหมือนถนนที่ให้ข้อมูลวิ่งผ่านไปมา แต่ Switch ฉลาดกว่า Hub ตรงที่มันรู้ว่าข้อมูลจะต้องไปที่ไหน ไม่ได้ส่งไปทุก port เหมือน Hub

MAC Address คืออะไร?

MAC Address (Media Access Control Address) คือหมายเลขประจำตัวของอุปกรณ์ network แต่ละตัว เหมือนเลขบัตรประชาชนของคอมพิวเตอร์เรานั่นแหละ Switch ใช้ MAC Address นี่แหละในการเรียนรู้ว่าอุปกรณ์ไหนอยู่ port ไหน แล้วส่งข้อมูลไปให้ถูกที่

VLAN คืออะไร?

VLAN (Virtual LAN) คือการแบ่ง network ออกเป็นส่วนๆ ทาง logical ถึงแม้ว่าอุปกรณ์เหล่านั้นจะเชื่อมต่อกับ Switch ตัวเดียวกันก็ตาม สมมติว่าเรามีแผนกบัญชีกับแผนก IT เราสามารถสร้าง VLAN ให้แต่ละแผนกได้ เพื่อให้ข้อมูลของแต่ละแผนกไม่ปะปนกัน และเพิ่มความปลอดภัยได้อีกด้วย (เฉพาะ Managed Switch นะ Unmanaged ทำไม่ได้)

วิธีใช้งาน / เริ่มต้นยังไง

เอาล่ะ ทีนี้มาดูกันว่า Managed กับ Unmanaged Switch เค้าใช้งานกันยังไง

Unmanaged Switch: เสียบปุ๊บ ใช้ได้ปั๊บ

Unmanaged Switch นี่ง่ายสุดๆ ซื้อมาแกะกล่อง เสียบสาย LAN จากอุปกรณ์ต่างๆ เข้าไป แล้วเสียบปลั๊กไฟ รอแป๊บนึงก็ใช้งานได้เลย ไม่ต้องตั้งค่าอะไรทั้งสิ้น เหมาะสำหรับ home user หรือสำนักงานขนาดเล็กที่ไม่ได้ต้องการความซับซ้อนอะไรมาก

สมัยผมทำร้านเน็ต SiamCafe แรกๆ ก็ใช้ Unmanaged นี่แหละ เพราะมันถูกและง่าย แต่พอร้านใหญ่ขึ้นเริ่มมีปัญหา Network ช้า อุปกรณ์เยอะ เลยต้องขยับไปเล่น Managed Switch

Managed Switch: ละเอียดทุกขั้นตอน

Managed Switch นี่เรื่องเยอะกว่าหน่อย ต้องตั้งค่าต่างๆ ก่อนถึงจะใช้งานได้ แต่ข้อดีคือเราสามารถควบคุม network ได้อย่างละเอียด เช่น กำหนด VLAN, QoS (Quality of Service), port mirroring, และอื่นๆ อีกมากมาย

ขั้นตอนปฏิบัติจริง (Managed Switch)

1. เชื่อมต่อเข้ากับ Switch: ส่วนใหญ่จะใช้สาย console (Serial) หรือ SSH ผ่าน IP Address (ต้อง config IP Address ให้ Switch ก่อน)
2. Login: ใช้ username/password ที่ default มาจากโรงงาน (ต้องเปลี่ยนทันทีเพื่อความปลอดภัย)
3. Config IP Address: กำหนด IP Address ให้ Switch เพื่อให้เราสามารถเข้าถึง Switch ผ่าน Web Browser หรือ SSH ได้

interface vlan 1
 ip address 192.168.1.1 255.255.255.0
 no shutdown

4. Config VLAN: สร้าง VLAN และกำหนด port ต่างๆ ให้อยู่ใน VLAN ที่ต้องการ

vlan 10 name IT
interface GigabitEthernet1/1
 switchport mode access
 switchport access vlan 10

5. Config QoS: กำหนด priority ให้กับ traffic บางประเภท เช่น VoIP หรือ Video Streaming เพื่อให้ traffic เหล่านั้นได้รับ bandwidth มากกว่า traffic อื่นๆ

mls qos
class-map match-any VOIP
 match protocol rtp
policy-map QOS-POLICY
 class VOIP
  priority percent 40
interface GigabitEthernet1/1
 service-policy input QOS-POLICY

เปรียบเทียบกับทางเลือกอื่น + ตาราง

จริงๆ แล้ว นอกจาก Managed กับ Unmanaged Switch ก็ยังมีทางเลือกอื่นๆ อีก เช่น Router, Firewall, หรือ Wireless Access Point แต่ละอย่างก็มีหน้าที่และความเหมาะสมในการใช้งานที่แตกต่างกัน

Router จะเน้นการเชื่อมต่อระหว่าง network ต่างๆ เช่น เชื่อมต่อ network ในบ้านกับ internet ส่วน Firewall จะเน้นเรื่องความปลอดภัย ป้องกันการบุกรุกจากภายนอก และ Wireless Access Point ก็เอาไว้กระจายสัญญาณ Wi-Fi นั่นเอง

คุณสมบัติ	Unmanaged Switch	Managed Switch	Router
การติดตั้ง	ง่าย เสียบปุ๊บใช้ได้ปั๊บ	ซับซ้อน ต้อง config	ปานกลาง ต้อง config
การจัดการ	ไม่มี	ละเอียด ควบคุมได้เยอะ	ปานกลาง ควบคุม routing ได้
VLAN	ไม่รองรับ	รองรับ	รองรับ (บางรุ่น)
QoS	ไม่รองรับ	รองรับ	รองรับ (บางรุ่น)
ความปลอดภัย	ต่ำ	ปานกลาง (ขึ้นอยู่กับการ config)	สูง (ถ้า config ถูกต้อง)
ราคา	ถูก	แพง	ปานกลาง
เหมาะสำหรับ	บ้าน, สำนักงานเล็ก	สำนักงานขนาดกลาง-ใหญ่, องค์กร	บ้าน, สำนักงาน, องค์กร (เชื่อมต่อ network)

สรุปแล้ว การเลือกใช้ Managed หรือ Unmanaged Switch ก็ขึ้นอยู่กับความต้องการและงบประมาณของเรา ถ้าแค่ใช้งานทั่วไปในบ้าน Unmanaged ก็เหลือๆ แต่ถ้าต้องการความยืดหยุ่นและความปลอดภัยที่มากขึ้น Managed Switch ก็เป็นตัวเลือกที่ดีกว่า

อย่าลืมแวะไปอ่านบทความอื่นๆ ที่ SiamCafe Blog นะ มีเรื่อง IT สนุกๆ อีกเยอะเลย!

หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์กับน้องๆ นะครับ ถ้ามีคำถามอะไรเพิ่มเติม ถามมาได้เลย ยินดีตอบเสมอ SiamCafe Blog

Best Practices / เคล็ดลับจากประสบการณ์

อ่ะ น้องๆ มาฟังพี่บอมเล่าให้ฟัง สมัยพี่ทำร้านเน็ต SiamCafe ยุคบุกเบิกนะ เรื่อง Network เนี่ยสำคัญสุดๆ เพราะมันคือเส้นเลือดใหญ่ของร้านเราเลย ถ้าเน็ตล่มที ลูกค้าหายหมด! พี่เลยมีเคล็ดลับที่สั่งสมมา 20 กว่าปี มาแบ่งปันกัน

จำไว้ว่า Network Switch ไม่ใช่แค่เอามาเสียบๆ แล้วจบ มันต้องดูแลเหมือนลูกเลยนะ

เทคนิคที่ 1: วางแผน Network ให้ดีก่อนลงมือ

อันนี้สำคัญมาก! ก่อนซื้อ Switch อย่าเพิ่งรีบ น้องต้องรู้ก่อนว่า Network ของน้องมีอุปกรณ์อะไรบ้าง ต้องการ Bandwidth เท่าไหร่ จะมีการขยายระบบในอนาคตไหม ถ้าวางแผนไม่ดี ซื้อ Switch ผิดสเปคมา ก็เสียเงินฟรี แถมปวดหัวอีก

สมัยพี่ทำร้านเน็ต พี่จะวาด Diagram Network ออกมาเลย ว่ามี Server กี่เครื่อง Client กี่เครื่อง Router ตัวไหน Switch ตัวไหน แล้วคำนวน Bandwidth ที่ต้องการใช้จริง เพื่อเลือก Switch ที่เหมาะสม

เทคนิคที่ 2: เลือก Switch ให้เหมาะสมกับงาน

Switch มีหลายแบบ หลายราคา ตั้งแต่ตัวละไม่กี่ร้อย ไปจนถึงหลักหมื่นหลักแสน เลือกให้ถูกกับงาน น้องๆ ต้องดูว่าต้องการ Managed Switch หรือ Unmanaged Switch ถ้าแค่ใช้งานทั่วไป Unmanaged ก็พอ แต่ถ้าต้องการความยืดหยุ่นในการ Config ต้องการ Monitor Network พี่แนะนำ Managed Switch ดีกว่า

Managed Switch มันเหมือนรถที่มีเกียร์เยอะหน่อย เราปรับแต่งได้ละเอียด แต่ถ้า Unmanaged Switch มันเหมือนรถเกียร์ออโต้ เหยียบอย่างเดียว

เทคนิคที่ 3: Monitor Network อย่างสม่ำเสมอ

อย่ารอให้เน็ตล่มแล้วค่อยมาดู พี่บอกเลยว่าไม่ทัน! น้องต้อง Monitor Network อย่างสม่ำเสมอ ดู Traffic ดู Error ดู Utilization ของ Switch ว่ามีอะไรผิดปกติไหม ถ้าเจอปัญหาแต่เนิ่นๆ จะได้แก้ไขได้ทันท่วงที

สมัยพี่ทำร้านเน็ต พี่ใช้โปรแกรม Monitor Network ฟรีๆ อย่าง Nagios หรือ Zabbix ช่วยดู แต่สมัยนี้มี Tool ดีๆ ให้ใช้เยอะแยะ ลองหาดูนะ

เทคนิคที่ 4: Update Firmware ของ Switch เสมอ

เหมือนมือถือเราแหละ Switch ก็ต้อง Update Firmware เหมือนกัน เพราะ Firmware ใหม่ๆ มักจะมีการแก้ไข Bug ปรับปรุง Performance และเพิ่ม Feature ใหม่ๆ อย่าปล่อยให้ Firmware เก่าค้างเติ่ง เพราะมันอาจเป็นช่องโหว่ให้ Hacker เข้ามาโจมตี Network ของเราได้

พี่เคยเจอเคส Firmware Bug ทำให้ Switch ค้าง ลูกค้าเล่นเกมอยู่ดีๆ เน็ตหลุดหมดเลย เข็ดจนตาย ต้อง Update Firmware ทุกครั้งที่มี Version ใหม่

FAQ คำถามที่พบบ่อย

ทำไม Managed Switch ถึงแพงกว่า Unmanaged Switch?

เพราะ Managed Switch มันฉลาดกว่าไงน้อง! มันมี CPU มี Memory มี Software ให้เรา Config ได้เยอะแยะ แถมยังมี Feature พวก VLAN, QoS, SNMP ที่ช่วยให้เราบริหารจัดการ Network ได้ดีกว่า Unmanaged Switch ที่ทำได้แค่ Forward Packet อย่างเดียว

ถ้า Network เล็กๆ จำเป็นต้องใช้ Managed Switch ไหม?

ถ้า Network น้องเล็กจริงๆ มีแค่ไม่กี่เครื่อง Unmanaged Switch ก็พอ แต่ถ้าคิดว่าในอนาคตจะขยาย Network หรือต้องการความปลอดภัยมากขึ้น พี่แนะนำ Managed Switch ดีกว่า ลงทุนครั้งเดียวจบ ดีกว่ามาปวดหัวทีหลัง

Switch เสีย ซ่อมได้ไหม?

แล้วแต่รุ่น แล้วแต่อาการ ถ้าเป็น Switch ราคาถูกๆ พี่ว่าซื้อใหม่คุ้มกว่า แต่ถ้าเป็น Switch ราคาแพงๆ อาการไม่หนักมาก ก็ลองส่งซ่อมดู แต่ต้องหาร้านซ่อมที่ไว้ใจได้นะ ไม่งั้นอาจจะโดนฟันหัวแบะ

สรุป

Network Switch เนี่ย มันเป็นหัวใจสำคัญของ Network เลยนะ น้องๆ ต้องเลือกให้ดี ใช้งานให้ถูกวิธี Monitor ให้สม่ำเสมอ และอย่าลืม Update Firmware ด้วย ทำตามที่พี่บอก รับรองว่า Network ของน้องจะเสถียร แรง และปลอดภัยแน่นอน

ถ้าสนใจเรื่อง Forex ลองดู iCafeForex นะ

อย่าลืมติดตาม SiamCafe Blog ด้วยนะ มีสาระดีๆ อีกเยอะเลย