Network Protocols — คู่มือ 2026

บทนำ: ภาพรวมโลกของ Network Protocols ในปี 2026

พื้นฐานความรู้เกี่ยวกับ Network Protocols

TCP/IP Model: หัวใจหลักของ Network Communication

HTTP vs. HTTPS: ความแตกต่างที่ต้องรู้

DNS: สมุดโทรศัพท์ของอินเทอร์เน็ต

🎬 YouTube @icafefx

วิธีติดตั้ง/ใช้งาน Network Protocols (ตัวอย่าง)

ตารางสรุป Protocols ที่ควรรู้จัก

ตัวอย่างการใช้งาน SSH

ssh siam@192.168.1.100

ข้อควรระวังในการใช้งาน Network Protocols

"การเลือกใช้ Network Protocols ที่เหมาะสมเป็นสิ่งสำคัญ แต่การตั้งค่าและการดูแลรักษาความปลอดภัยก็สำคัญไม่แพ้กัน อย่าลืมอัปเดต Software และ Firmware ของอุปกรณ์เครือข่ายอยู่เสมอ และใช้ Firewall เพื่อป้องกันการโจมตีจากภายนอก"

เทคนิคขั้นสูง / Configuration

มาถึงส่วนที่หลายคนรอคอย นั่นคือเทคนิคขั้นสูงและการปรับแต่งค่า (configuration) ต่างๆ เพื่อให้ network ของเราทำงานได้เต็มประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ส่วนนี้จะเน้นไปที่การใช้งานจริงและตัวอย่าง configuration ที่สามารถนำไปปรับใช้ได้เลยครับ บอกเลยว่าตรงนี้สำคัญมากนะ!

การทำ VLAN Trunking

VLAN Trunking คือเทคนิคที่ช่วยให้เราสามารถส่ง traffic ของหลาย VLAN ผ่าน link เดียวกันได้ ซึ่งมีประโยชน์อย่างมากในการจัดการ network ขนาดใหญ่ ลองคิดดูนะ ถ้าเรามี VLAN สำหรับแผนกต่างๆ ในบริษัท การทำ Trunking จะช่วยลดความซับซ้อนในการเดินสายและจัดการ switch ได้อย่างมาก

การ Config VLAN Trunking บน Cisco switch ทำได้ง่ายๆ ดังนี้ครับ

interface GigabitEthernet0/1
 switchport mode trunk
 switchport trunk encapsulation dot1q
 switchport trunk allowed vlan 10,20,30

อธิบาย command แต่ละบรรทัด:

• interface GigabitEthernet0/1: เลือก interface ที่ต้องการ config
• switchport mode trunk: กำหนดให้ interface ทำงานใน mode trunk
• switchport trunk encapsulation dot1q: เลือกใช้ protocol 802.1Q สำหรับการทำ trunking (standard)
• switchport trunk allowed vlan 10,20,30: อนุญาตให้ VLAN 10, 20 และ 30 ผ่าน trunk นี้ได้

ที่ฝั่ง switch อีกด้านหนึ่ง ก็ต้อง config ให้เหมือนกันนะครับ เพื่อให้ traffic สามารถส่งผ่านไปมาได้อย่างถูกต้อง สมัยก่อนผมก็เคยพลาดลืม config ฝั่งใดฝั่งหนึ่ง ทำให้ network ใช้งานไม่ได้ ต้องเสียเวลา debug อยู่นานเลย

การใช้งาน Link Aggregation (LAG/LACP)

Link Aggregation หรือ LAG (Link Aggregation Group) หรือที่รู้จักกันในชื่อ LACP (Link Aggregation Control Protocol) คือเทคนิคที่รวมเอาหลายๆ physical link เข้าด้วยกัน เพื่อเพิ่ม bandwidth และ redundancy ลองนึกภาพว่าเรามีท่อส่งน้ำหลายท่อ แทนที่จะใช้แค่ท่อเดียว การรวมท่อจะทำให้เราส่งน้ำได้มากขึ้นและถ้าท่อใดท่อหนึ่งเสีย ท่อที่เหลือก็ยังทำงานได้

ตัวอย่างการ config LACP บน Linux:

# สร้าง bonding interface
sudo ip link add bond0 type bond mode 802.3ad
sudo ip link set ens33 master bond0
sudo ip link set ens34 master bond0

# กำหนด IP address ให้ bond0
sudo ip addr add 192.168.1.100/24 dev bond0
sudo ip link set bond0 up
sudo ip link set ens33 up
sudo ip link set ens34 up

# ตรวจสอบสถานะ
cat /proc/net/bonding/bond0

อธิบาย command:

• sudo ip link add bond0 type bond mode 802.3ad: สร้าง bonding interface ชื่อ bond0 โดยใช้ mode 802.3ad (LACP)
• sudo ip link set ens33 master bond0 และ sudo ip link set ens34 master bond0: กำหนดให้ interface ens33 และ ens34 เป็นส่วนหนึ่งของ bond0
• sudo ip addr add 192.168.1.100/24 dev bond0: กำหนด IP address ให้ bond0
• sudo ip link set bond0 up, sudo ip link set ens33 up และ sudo ip link set ens34 up: เปิดใช้งาน interface ต่างๆ
• cat /proc/net/bonding/bond0: ตรวจสอบสถานะของ bonding interface

การ config LACP บน switch ก็มีความสำคัญเช่นกัน ต้อง config ให้ตรงกับฝั่ง server เพื่อให้การเชื่อมต่อทำงานได้อย่างถูกต้อง

การตั้งค่า Quality of Service (QoS)

QoS คือเทคนิคที่ช่วยให้เราสามารถจัดลำดับความสำคัญของ traffic ต่างๆ ได้ เช่น เราอาจจะให้ความสำคัญกับ traffic ของ VoIP มากกว่า traffic ของ file sharing เพื่อให้การสนทนาทางโทรศัพท์เป็นไปอย่างราบรื่น ไม่กระตุก

ตัวอย่างการ config QoS บน Cisco switch:

class-map match-all VoIP
 match protocol sip

policy-map QoS-Policy
 class VoIP
  priority
 class class-default
  fair-queue

interface GigabitEthernet0/1
 service-policy output QoS-Policy

อธิบาย command:

• class-map match-all VoIP: สร้าง class map ชื่อ VoIP เพื่อระบุ traffic ของ VoIP
• match protocol sip: กำหนดให้ class map VoIP จับ traffic ที่ใช้ protocol SIP (Session Initiation Protocol)
• policy-map QoS-Policy: สร้าง policy map ชื่อ QoS-Policy
• class VoIP: กำหนด class VoIP ใน policy map
• priority: กำหนดให้ traffic ใน class VoIP มี priority สูงสุด
• class class-default: กำหนด class default (traffic อื่นๆ ที่ไม่ได้ระบุใน class map อื่นๆ)
• fair-queue: ใช้ fair queuing สำหรับ traffic ใน class default
• interface GigabitEthernet0/1: เลือก interface ที่ต้องการ config QoS
• service-policy output QoS-Policy: กำหนด policy map QoS-Policy ให้กับ interface โดยใช้ output policy (QoS สำหรับ traffic ที่ออกจาก interface)

QoS เป็นเรื่องที่ซับซ้อนและต้องมีการวางแผนอย่างรอบคอบ เพื่อให้ traffic ได้รับการจัดการอย่างเหมาะสมกับความต้องการของแต่ละ application

เปรียบเทียบ

มาถึงส่วนของการเปรียบเทียบ protocol ต่างๆ ในแง่มุมต่างๆ เพื่อให้เห็นภาพรวมและเลือกใช้ protocol ที่เหมาะสมกับความต้องการของเรามากที่สุด ผมเคยเซ็ตตอนปี 2020 พบว่าการเลือก Protocol ที่ใช่ ช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายไปเยอะเลย

ตารางนี้เป็นการเปรียบเทียบ protocol หลักๆ ที่เราใช้งานกันบ่อยๆ ในชีวิตประจำวัน แต่ละ protocol ก็มีข้อดีข้อเสียแตกต่างกันไป การเลือกใช้ protocol ที่เหมาะสมจึงเป็นสิ่งสำคัญ

ตารางนี้เป็นการเปรียบเทียบ IPv4 และ IPv6 ซึ่งเป็น protocol ที่ใช้ในการระบุ address ของอุปกรณ์บน network IPv6 ถูกพัฒนาขึ้นมาเพื่อแก้ไขปัญหา address space ที่จำกัดของ IPv4 และมี features ที่ทันสมัยกว่า

ข้อควรระวัง Troubleshooting

การจัดการ network protocols ไม่ใช่เรื่องง่าย บางครั้งก็อาจจะเจอปัญหาที่ไม่คาดฝันได้ ดังนั้นเราจึงต้องมีสติและเตรียมพร้อมรับมือกับปัญหาต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้น ใครเคยเจอบ้าง?

คำเตือน: การเปลี่ยนแปลง configuration ของ network อาจส่งผลกระทบต่อการทำงานของระบบโดยรวม ดังนั้นควรทำการ backup configuration ก่อนทำการเปลี่ยนแปลงทุกครั้ง และควรทดสอบการเปลี่ยนแปลงใน environment ที่ไม่ใช่ production ก่อนนำไปใช้จริง

• ตรวจสอบสาย cable: สาย cable ที่ชำรุดหรือหลวมอาจทำให้ network ใช้งานไม่ได้ ตรวจสอบให้แน่ใจว่าสาย cable ทุกเส้นเชื่อมต่ออย่างถูกต้อง
• ตรวจสอบ IP address: IP address ที่ซ้ำกันอาจทำให้เกิด conflict และ network ใช้งานไม่ได้ ตรวจสอบให้แน่ใจว่าทุกอุปกรณ์มี IP address ที่ไม่ซ้ำกัน
• ตรวจสอบ DNS server: DNS server ที่ไม่ถูกต้องอาจทำให้ไม่สามารถ resolve domain name ได้ ตรวจสอบให้แน่ใจว่า DNS server ถูกตั้งค่าอย่างถูกต้อง
• ตรวจสอบ firewall: firewall ที่ config ไม่ถูกต้องอาจ block traffic ที่ต้องการ ตรวจสอบให้แน่ใจว่า firewall อนุญาตให้ traffic ที่ต้องการผ่านได้
• ใช้ tools ในการ troubleshooting: มี tools มากมายที่ช่วยในการ troubleshooting network เช่น ping, traceroute, tcpdump, Wireshark เรียนรู้วิธีการใช้งาน tools เหล่านี้จะช่วยให้เราสามารถ diagnose ปัญหาได้อย่างรวดเร็ว

การ troubleshooting network เป็นทักษะที่ต้องใช้ประสบการณ์และการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง อย่าท้อแท้ถ้าเจอปัญหาที่ยาก ลองค้นหาข้อมูลใน internet หรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ

ตัวอย่างจากประสบการณ์ 20 ปี

จากประสบการณ์ 20 ปีในการทำงานด้าน IT ผมได้เจอปัญหาและสถานการณ์ต่างๆ มากมายที่เกี่ยวข้องกับ network protocols ผมจะยกตัวอย่างสถานการณ์จริงที่เคยเจอมาเล่าให้ฟัง เพื่อเป็นแนวทางในการแก้ไขปัญหาที่อาจเกิดขึ้น

สถานการณ์ที่ 1: ลูกค้าแจ้งว่า website ของบริษัทเข้าไม่ได้ ผมตรวจสอบเบื้องต้นพบว่า DNS server มีปัญหา ไม่สามารถ resolve domain name ของ website ได้ ผมจึงทำการแก้ไข DNS record ให้ถูกต้อง และ restart DNS service หลังจากนั้น website ก็กลับมาใช้งานได้ตามปกติ

สถานการณ์ที่ 2: ผู้ใช้งานแจ้งว่า internet ช้า ผมตรวจสอบพบว่ามี traffic จำนวนมากที่มาจากเครื่องของผู้ใช้งานคนดังกล่าว ผมจึงใช้ Wireshark ดักจับ packet และพบว่าเครื่องของผู้ใช้งานติด malware ที่กำลังส่ง spam email จำนวนมาก ผมจึงทำการ scan virus และกำจัด malware ออกจากเครื่องของผู้ใช้งาน หลังจากนั้น internet ก็กลับมาใช้งานได้ตามปกติ

สถานการณ์ที่ 3: Server ไม่สามารถเชื่อมต่อกับ database server ได้ ผมตรวจสอบพบว่า firewall block port ที่ใช้ในการเชื่อมต่อ database ผมจึงทำการแก้ไข firewall rule เพื่ออนุญาตให้ traffic ผ่าน port ดังกล่าว หลังจากนั้น server ก็สามารถเชื่อมต่อกับ database server ได้

สถานการณ์ที่ 4: Network congestion ในช่วงเวลา peak ผมจึงทำการ implement QoS เพื่อจัดลำดับความสำคัญของ traffic โดยให้ความสำคัญกับ traffic ของ application ที่สำคัญกว่า หลังจากนั้น network congestion ก็ลดลงและ application ที่สำคัญก็ทำงานได้ดีขึ้น

สถานการณ์เหล่านี้เป็นเพียงตัวอย่างเล็กๆ น้อยๆ ที่ผมเคยเจอมา การแก้ไขปัญหา network ต้องใช้ความรู้ความเข้าใจใน network protocols และ tools ต่างๆ รวมถึงประสบการณ์ในการแก้ไขปัญหาที่หลากหลาย

เครื่องมือแนะนำ

ในการทำงานกับ Network Protocols จริงๆ ไม่ว่าจะเป็นการวิเคราะห์ปัญหา การทดสอบ หรือแม้แต่การพัฒนา เราจำเป็นต้องมีเครื่องมือดีๆ ติดตัวไว้ครับ ซึ่งเครื่องมือเหล่านี้จะช่วยให้เราเห็นภาพรวมของเครือข่าย เข้าใจการทำงานของโปรโตคอลต่างๆ ได้อย่างลึกซึ้ง และแก้ไขปัญหาได้อย่างตรงจุดมากขึ้น ลองมาดูกันว่ามีเครื่องมืออะไรบ้างที่ผมอยากแนะนำให้เพื่อนๆ ลองใช้กันดูนะ

Wireshark

Wireshark คือโปรแกรมวิเคราะห์แพ็กเก็ต (packet analyzer) ที่ได้รับความนิยมอย่างมากในวงการ network ใครที่ทำงานสาย network ไม่รู้จัก Wireshark นี่ถือว่าพลาดมากเลยนะ! มันเป็นเครื่องมือ Open Source ที่ฟรีและทรงพลัง ช่วยให้เราสามารถดักจับ (capture) และวิเคราะห์ข้อมูลที่วิ่งผ่านเครือข่ายได้แบบละเอียดสุดๆ ตั้งแต่ header ของแต่ละ layer ไปจนถึง payload เลยทีเดียว

ผมเคยใช้ Wireshark วิเคราะห์ปัญหา network performance ที่บริษัทเก่า ตอนนั้น user บ่นว่าเข้าเว็บช้ามาก พอใช้ Wireshark ดักจับแพ็กเก็ตดู ก็พบว่ามีแพ็กเก็ต TCP Retransmission เยอะมาก แสดงว่ามีปัญหาเรื่อง packet loss ใน network พอไล่ตาม IP address ไป ก็เจอว่า router ตัวนึงมีปัญหา ทำให้ packet loss เยอะ พอเปลี่ยน router เท่านั้นแหละ ปัญหาก็จบเลย! ใครที่อยากลองใช้ Wireshark สามารถดาวน์โหลดได้จาก wireshark.org เลยครับ

# ตัวอย่างการใช้ Wireshark filter เพื่อดักจับเฉพาะ HTTP traffic
http

# ตัวอย่างการใช้ Wireshark filter เพื่อดักจับเฉพาะ traffic ที่มาจาก IP address 192.168.1.100
ip.src == 192.168.1.100

tcpdump

tcpdump เป็น command-line packet analyzer ที่มีมานานมากๆ แล้วครับ มักจะมาพร้อมกับระบบปฏิบัติการ Linux หรือ Unix-like ต่างๆ ข้อดีของ tcpdump คือมันทำงานได้บน command line ทำให้เราสามารถใช้มันบน server ที่ไม่มี GUI ได้สะดวกมากๆ และมันยังสามารถใช้ร่วมกับ script ต่างๆ เพื่อทำการวิเคราะห์ network traffic แบบอัตโนมัติได้อีกด้วย

สมัยก่อนตอนที่ผมยังเป็น junior engineer ผมเคยใช้ tcpdump ดักจับข้อมูลที่วิ่งผ่าน firewall เพื่อตรวจสอบว่า traffic ที่เรา allow ผ่าน firewall นั้น ถูกต้องตามที่เราตั้งใจไว้หรือไม่ ซึ่งมันช่วยให้เรามั่นใจได้ว่า policy ของ firewall เราทำงานได้อย่างถูกต้องจริงๆ ใครที่ชอบ command line ต้องลองใช้ tcpdump ดูครับ

# ตัวอย่างการใช้ tcpdump ดักจับ packet บน interface eth0 และบันทึกข้อมูลลงในไฟล์ capture.pcap
tcpdump -i eth0 -w capture.pcap

# ตัวอย่างการใช้ tcpdump ดักจับเฉพาะ traffic ที่ port 80
tcpdump port 80

Nmap

Nmap (Network Mapper) เป็นเครื่องมือ scan port ที่ได้รับความนิยมอย่างมากในวงการ security ครับ มันช่วยให้เราสามารถค้นหา host ที่อยู่ใน network, ตรวจสอบ port ที่เปิดอยู่บนแต่ละ host, และระบุ service ที่กำลังทำงานอยู่บนแต่ละ port ได้ นอกจากนี้ Nmap ยังสามารถใช้ในการตรวจหาช่องโหว่ (vulnerability) บางอย่างได้อีกด้วย

ผมเคยใช้ Nmap scan network ของลูกค้า เพื่อตรวจสอบหา server ที่ไม่ได้ update patch security ซึ่งมันช่วยให้เราค้นพบ server ที่มีความเสี่ยง และแจ้งให้ลูกค้าทำการ update patch ได้ทันท่วงที ใครที่ทำงานด้าน security หรือ network administrator ควรมี Nmap ติดตัวไว้นะครับ

# ตัวอย่างการใช้ Nmap scan หา port ที่เปิดอยู่บน host 192.168.1.100
nmap 192.168.1.100

# ตัวอย่างการใช้ Nmap scan หา OS ที่ host 192.168.1.100 ใช้
nmap -O 192.168.1.100

Case Study ประสบการณ์จริง

ผมอยากแชร์ประสบการณ์จริงที่ผมเคยเจอมาเกี่ยวกับการใช้ Network Protocols ในการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นใน production environment นะครับ เรื่องนี้เกิดขึ้นเมื่อประมาณ 3 ปีที่แล้ว ตอนนั้นผมทำงานเป็น Site Reliability Engineer (SRE) ให้กับบริษัท e-commerce แห่งหนึ่ง บริษัทเรามีระบบ microservices จำนวนมากที่สื่อสารกันผ่าน HTTP/2 และ gRPC

วันหนึ่ง user เริ่ม complain ว่าหน้า website โหลดช้ามาก และบางครั้งก็ error ไปเลย ทีม monitoring ของเราก็เริ่ม alert ว่า latency ของ API บางตัวสูงผิดปกติ ผมและทีม SRE ก็เริ่มทำการ investigation ทันที โดยเริ่มจากการตรวจสอบ resource utilization ของแต่ละ service พบว่า CPU และ memory usage ปกติ ไม่ได้มี service ไหนที่ overload

หลังจากนั้นเราก็เริ่มทำการตรวจสอบ network traffic โดยใช้ Wireshark ดักจับข้อมูลที่วิ่งระหว่าง service ต่างๆ เราพบว่ามี packet TCP Retransmission จำนวนมาก แสดงว่ามีปัญหาเรื่อง packet loss จริงๆ พอเราซูมเข้าไปดูรายละเอียดของ packet ก็พบว่า packet loss ส่วนใหญ่อยู่ระหว่าง service A กับ service B ซึ่งเป็น service ที่สำคัญมากในการ render หน้า website

เราจึงตัดสินใจเข้าไปตรวจสอบ network configuration ของ service A และ service B พบว่า MTU (Maximum Transmission Unit) ของ network interface ไม่ตรงกัน Service A ตั้ง MTU ไว้ที่ 1500 bytes แต่ service B ตั้งไว้ที่ 9000 bytes ทำให้เกิด fragmentation ของ packet และส่งผลให้ packet loss เยอะมาก เราจึงทำการปรับ MTU ของ service B ให้เป็น 1500 bytes เท่ากับ service A หลังจากนั้น packet loss ก็ลดลงอย่างเห็นได้ชัด และ latency ของ API ก็กลับมาเป็นปกติ

จากเหตุการณ์นี้ทำให้ผมได้เรียนรู้ว่า การเข้าใจ Network Protocols และการมีเครื่องมือที่ดีในการวิเคราะห์ network traffic เป็นสิ่งสำคัญมากในการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นใน production environment และการตรวจสอบ network configuration ให้ถูกต้องก็เป็นสิ่งที่มองข้ามไม่ได้เลยครับ

FAQ คำถามที่พบบ่อย

แน่นอนว่าเรื่อง Network Protocols นี่มันกว้างและลึกมากๆ หลายคนอาจจะมีคำถามคาใจอยู่บ้าง ผมเลยรวบรวมคำถามที่พบบ่อยมาตอบให้เพื่อนๆ ได้คลายสงสัยกันครับ

TCP กับ UDP ต่างกันอย่างไร?

TCP (Transmission Control Protocol) และ UDP (User Datagram Protocol) เป็น Transport Layer Protocols ที่ใช้ในการส่งข้อมูลผ่านเครือข่าย แต่มีความแตกต่างกันอย่างมาก TCP เป็น connection-oriented protocol ที่มีการสร้าง connection ก่อนส่งข้อมูล และมีการตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล ทำให้ข้อมูลที่ส่งไปถึงปลายทางครบถ้วนและเรียงตามลำดับเสมอ ส่วน UDP เป็น connectionless protocol ที่ส่งข้อมูลออกไปเลยโดยไม่มีการสร้าง connection และไม่มีการตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล ทำให้ UDP มีความเร็วในการส่งข้อมูลที่สูงกว่า TCP แต่ก็มีความน่าเชื่อถือน้อยกว่าด้วย ดังนั้น TCP มักจะถูกใช้สำหรับ application ที่ต้องการความน่าเชื่อถือสูง เช่น web browsing, email ส่วน UDP มักจะถูกใช้สำหรับ application ที่ต้องการความเร็วสูง เช่น video streaming, online gaming

Subnet Mask คืออะไร มีไว้ทำไม?

Subnet Mask เป็นตัวเลขที่ใช้แบ่งเครือข่าย IP ออกเป็น subnet เล็กๆ Subnet Mask จะบอกว่าส่วนไหนของ IP Address เป็น network address และส่วนไหนเป็น host address ลองคิดดูนะ ถ้าไม่มี subnet mask คอมพิวเตอร์จะไม่รู้ว่า IP address ไหนอยู่ใน network เดียวกัน และจะต้องส่งข้อมูลไปที่ router ทุกครั้ง ซึ่งจะทำให้ network ช้ามาก Subnet Mask ช่วยให้คอมพิวเตอร์สามารถตัดสินใจได้ว่าควรจะส่งข้อมูลไปยังคอมพิวเตอร์เครื่องอื่นโดยตรง หรือส่งไปยัง router เพื่อส่งต่อไปยัง network อื่น

Firewall ทำงานอย่างไร?

Firewall คือระบบรักษาความปลอดภัยที่ทำหน้าที่ควบคุม traffic ที่เข้าและออกจาก network โดย firewall จะทำการตรวจสอบ packet ที่วิ่งผ่าน และตัดสินใจว่าจะอนุญาต (allow) หรือปฏิเสธ (deny) packet นั้นๆ ตาม rule ที่กำหนดไว้ Firewall สามารถทำงานได้ในหลาย layer ของ OSI model เช่น Network Layer (ตรวจสอบ IP address), Transport Layer (ตรวจสอบ port number), Application Layer (ตรวจสอบ application protocol) Firewall มีหลายประเภท เช่น packet filtering firewall, stateful inspection firewall, proxy firewall ซึ่งแต่ละประเภทก็มีข้อดีข้อเสียแตกต่างกันไป

VPN คืออะไร ใช้ทำอะไร?

VPN (Virtual Private Network) คือเทคโนโลยีที่สร้าง connection ที่ปลอดภัย (encrypted) ผ่านเครือข่ายสาธารณะ เช่น อินเทอร์เน็ต VPN ช่วยให้เราสามารถเข้าถึง network ภายในองค์กรได้จากภายนอก หรือซ่อน IP address ของเราเพื่อความเป็นส่วนตัว VPN ทำงานโดยการสร้าง tunnel ที่ encrypted ระหว่างอุปกรณ์ของเรากับ VPN server ข้อมูลทั้งหมดที่ส่งผ่าน tunnel นี้จะถูกเข้ารหัส ทำให้คนอื่นไม่สามารถอ่านข้อมูลของเราได้ แม้ว่าจะดักจับ packet ได้ก็ตาม

DNS ทำงานอย่างไร?

DNS (Domain Name System) คือระบบที่ทำหน้าที่แปลง domain name (เช่น siamcafe.net) ให้เป็น IP address (เช่น 192.168.1.1) เวลาที่เราพิมพ์ domain name ใน browser browser จะทำการ query ไปยัง DNS server เพื่อหา IP address ของ domain นั้นๆ DNS server จะทำการค้นหา IP address ในฐานข้อมูลของตัวเอง ถ้าไม่พบก็จะ query ไปยัง DNS server อื่นๆ จนกว่าจะพบ IP address ที่ต้องการ หลังจากนั้น DNS server จะส่ง IP address กลับมาให้ browser browser ก็จะใช้ IP address นั้นในการเชื่อมต่อไปยัง web server DNS เป็นระบบที่ซับซ้อนและมีการทำงานแบบ hierarchical มี DNS server หลายระดับ เช่น root DNS server, top-level domain (TLD) DNS server, authoritative DNS server

เราจะป้องกันตัวเองจาก DDoS attack ได้อย่างไร?

DDoS (Distributed Denial of Service) attack คือการโจมตีที่ทำให้ server หรือ network ไม่สามารถให้บริการได้ โดยการส่ง traffic จำนวนมหาศาลไปยังเป้าหมาย จนทำให้ server หรือ network overload และไม่สามารถตอบสนองต่อ request ของ user จริงๆ ได้ การป้องกัน DDoS attack เป็นเรื่องที่ท้าทายมาก แต่ก็มีหลายวิธีที่เราสามารถทำได้ เช่น การใช้ CDN (Content Delivery Network) เพื่อกระจาย traffic ไปยัง server หลายๆ ตัว, การใช้ firewall เพื่อ block traffic ที่น่าสงสัย, การใช้ DDoS mitigation service จากผู้ให้บริการ cloud ต่างๆ, และการปรับปรุง infrastructure ของเราให้สามารถรองรับ traffic จำนวนมากได้

สรุป

Network Protocols เป็นพื้นฐานที่สำคัญอย่างยิ่งสำหรับทุกคนที่ทำงานด้าน IT ไม่ว่าคุณจะเป็น developer, system administrator, network engineer หรือ security specialist การเข้าใจ Network Protocols จะช่วยให้คุณสามารถออกแบบ, สร้าง, และดูแลรักษาระบบได้อย่างมีประสิทธิภาพ และแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำ

ตลอดบทความนี้ เราได้เรียนรู้เกี่ยวกับ OSI model, TCP/IP model, HTTP, DNS, และ protocols อื่นๆ ที่สำคัญ นอกจากนี้เรายังได้พูดถึงเครื่องมือที่ใช้ในการวิเคราะห์ network traffic และ case study ที่แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการเข้าใจ Network Protocols ในการแก้ไขปัญหาจริง

สำหรับคนที่อยากจะศึกษา Network Protocols ให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น ผมแนะนำให้ลองศึกษาจากหนังสือและ course online ต่างๆ ที่มีอยู่มากมาย นอกจากนี้ การลงมือปฏิบัติจริง เช่น การสร้าง lab environment เพื่อทดลอง config network, การใช้ Wireshark ดักจับ packet, และการลองเขียนโปรแกรมที่ใช้ Network Protocols ก็เป็นวิธีที่ดีในการเรียนรู้และเข้าใจ Network Protocols อย่างแท้จริง

สุดท้ายนี้ ผมอยากจะฝากไว้ว่า Network Protocols เป็นเรื่องที่เปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ มี protocols ใหม่ๆ เกิดขึ้นตลอดเวลา ดังนั้นเราจึงต้องเรียนรู้และปรับตัวอยู่เสมอ เพื่อให้เราสามารถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพในโลก IT ที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วครับ หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์สำหรับเพื่อนๆ ทุกคนนะครับ!