Network

Network Access Control Nac Guide

📅 2026-02-09 | โดย อ.บอม กิตติทัศน์ เจริญพนาสิทธิ์ — SiamCafe.net Since 1997

Network Access Control (NAC) Guide คืออะไร / ทำไมถึงสำคัญ

น้องๆ เคยสงสัยไหมว่า ทำไมเวลาเราเข้าร้านกาแฟบางร้าน ถึงต่อ Wi-Fi ได้เลย แต่บางที่ต้องกรอกเบอร์โทร หรือบางทีต้องใส่รหัสผ่านที่ได้จากพนักงาน? นั่นแหละครับ คือ NAC อย่างง่ายๆ

Network Access Control หรือ NAC เปรียบเสมือน "ยาม" ที่คอยเฝ้าประตูเครือข่ายของเรา ใครจะเข้าออกต้องผ่านการตรวจสอบก่อน NAC ช่วยให้เราควบคุมได้ว่า ใคร, อุปกรณ์อะไร, และทำไม ถึงจะสามารถเข้าถึงเครือข่ายของเราได้

สมัยผมทำร้านเน็ต (SiamCafe) เมื่อ 20 กว่าปีที่แล้ว เรื่อง NAC นี่แทบไม่มีใครพูดถึงกันเลย ใครๆ ก็ต่อเน็ตได้ง่ายๆ แต่สมัยนี้มันเปลี่ยนไปเยอะครับ ความปลอดภัยสำคัญขึ้นมาก เพราะภัยคุกคามทางไซเบอร์มันเยอะและซับซ้อนกว่าเดิมเยอะ

NAC ช่วยป้องกันการเข้าถึงเครือข่ายโดยผู้ที่ไม่ได้รับอนุญาต ลดความเสี่ยงจากไวรัส มัลแวร์ และการโจมตีต่างๆ แถมยังช่วยให้เราปฏิบัติตามข้อกำหนดทางกฎหมายได้อีกด้วย เช่น พ.ร.บ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) ของไทย

พื้นฐานที่ต้องรู้

Authentication (การพิสูจน์ตัวตน)

อันดับแรกเลยคือ การพิสูจน์ตัวตน NAC ต้องรู้ก่อนว่าใครกำลังพยายามเข้าเครือข่าย วิธีการพิสูจน์ตัวตนมีหลายแบบ เช่น

• Username/Password: แบบที่เราคุ้นเคยกันดี
• MAC Address: เลขประจำตัวของอุปกรณ์แต่ละเครื่อง
• Certificates: ไฟล์ดิจิทัลที่ยืนยันตัวตน
• Multi-Factor Authentication (MFA): การใช้หลายวิธีร่วมกัน เช่น รหัสผ่าน + OTP (One-Time Password)

สมัยผมทำร้านเน็ตแรกๆ ผมใช้ MAC Address Filtering ง่ายๆ ใครจ่ายเงินแล้ว ผมก็ใส่ MAC Address เครื่องเค้าลงใน Router เค้าก็ใช้เน็ตได้ แต่ข้อเสียคือ ถ้าเค้าเปลี่ยนเครื่อง ผมก็ต้องมาแก้ค่าใหม่อีก

Authorization (การให้สิทธิ์)

พอรู้แล้วว่าใครเป็นใคร ขั้นตอนต่อไปคือการให้สิทธิ์ NAC จะกำหนดว่า ผู้ใช้แต่ละคน หรืออุปกรณ์แต่ละเครื่อง สามารถเข้าถึงอะไรได้บ้างในเครือข่าย

เช่น พนักงานขาย อาจจะเข้าถึงข้อมูลลูกค้าได้ แต่เข้าถึงข้อมูลบัญชีไม่ได้ หรือเครื่องคอมพิวเตอร์ที่ใช้ในห้องแล็บ อาจจะเข้าถึงอินเทอร์เน็ตได้ แต่เข้าถึงเซิร์ฟเวอร์ภายในไม่ได้

Policy Enforcement (การบังคับใช้นโยบาย)

NAC ต้องสามารถบังคับใช้นโยบายที่เรากำหนดไว้ได้ ถ้าใครไม่ทำตามกฎ ก็จะถูกบล็อก หรือถูกจำกัดสิทธิ์

เช่น ถ้าเครื่องคอมพิวเตอร์เครื่องไหนไม่มีโปรแกรม Anti-Virus ติดตั้งอยู่ NAC ก็จะบล็อกไม่ให้เข้าถึงเครือข่าย จนกว่าจะติดตั้ง Anti-Virus เรียบร้อย

วิธีใช้งาน / เริ่มต้นยังไง

การเริ่มต้นใช้งาน NAC อาจจะดูยุ่งยาก แต่ถ้าเราค่อยๆ ทำความเข้าใจทีละขั้นตอน มันก็ไม่ได้ยากอย่างที่คิดครับ

สิ่งแรกที่ต้องทำคือ การวางแผน เราต้องกำหนดก่อนว่า เราต้องการจะควบคุมอะไรบ้าง ใครบ้างที่เราต้องการจะให้เข้าถึงเครือข่ายได้ และใครบ้างที่เราไม่ต้องการให้เข้าถึง

ขั้นตอนปฏิบัติจริง

เลือกโซลูชัน NAC ที่เหมาะสม

NAC มีหลายแบบ ทั้งแบบที่เป็นฮาร์ดแวร์ (อุปกรณ์เฉพาะ) และแบบที่เป็นซอฟต์แวร์ (ติดตั้งบนเซิร์ฟเวอร์) เราต้องเลือกโซลูชันที่เหมาะสมกับขนาดและความต้องการขององค์กรของเรา

ถ้าเป็นองค์กรขนาดเล็ก อาจจะใช้ NAC แบบซอฟต์แวร์ที่ติดตั้งบนเซิร์ฟเวอร์ที่มีอยู่แล้วก็ได้ แต่ถ้าเป็นองค์กรขนาดใหญ่ อาจจะต้องใช้ NAC แบบฮาร์ดแวร์ที่มีประสิทธิภาพสูงกว่า

กำหนดนโยบายการเข้าถึง

หลังจากเลือกโซลูชัน NAC ได้แล้ว ขั้นตอนต่อไปคือการกำหนดนโยบายการเข้าถึง เราต้องกำหนดว่า ใคร, อุปกรณ์อะไร, และทำไม ถึงจะสามารถเข้าถึงเครือข่ายของเราได้

ตัวอย่างนโยบาย:

• พนักงานทุกคนต้องใช้ Username/Password ในการเข้าถึงเครือข่าย
• เครื่องคอมพิวเตอร์ทุกเครื่องต้องมีโปรแกรม Anti-Virus ติดตั้งอยู่
• อุปกรณ์ที่ไม่รู้จัก (เช่น อุปกรณ์ของแขก) จะต้องเข้าถึงเครือข่าย Guest เท่านั้น

# ตัวอย่างการกำหนดนโยบายใน Cisco ISE (Identity Services Engine)
# อนุญาตให้เฉพาะอุปกรณ์ที่ตรงตามเงื่อนไขต่อไปนี้เข้าถึงเครือข่าย
# 1. มีโปรแกรม Anti-Virus ติดตั้งอยู่
# 2. มีระบบปฏิบัติการที่ได้รับการอัปเดตล่าสุด

if (endpoint.Antivirus.Status == "Enabled" && endpoint.OS.PatchLevel == "Latest") {
  permit_access();
} else {
  deny_access();
}

น้องๆ สามารถอ่านบทความอื่นๆ ที่น่าสนใจได้ที่ SiamCafe Blog นะครับ

เปรียบเทียบกับทางเลือกอื่น

NAC ไม่ใช่ทางเลือกเดียวในการรักษาความปลอดภัยเครือข่าย ยังมีทางเลือกอื่นๆ อีก เช่น Firewall และ VPN

Firewall เป็นเหมือนกำแพงที่กั้นระหว่างเครือข่ายของเรากับโลกภายนอก ช่วยป้องกันการโจมตีจากภายนอก

VPN (Virtual Private Network) สร้างช่องทางที่ปลอดภัยในการเชื่อมต่อกับเครือข่ายของเราจากระยะไกล

คุณสมบัติ	NAC	Firewall	VPN
ควบคุมการเข้าถึง	ละเอียด (User/Device)	กว้าง (Network)	จำกัด (Tunnel)
ป้องกันภัยคุกคาม	ภายใน	ภายนอก	ระหว่างทาง
ความซับซ้อน	สูง	ปานกลาง	ต่ำ
เหมาะสำหรับ	องค์กรขนาดใหญ่	ทุกขนาด	Remote Access

NAC, Firewall และ VPN ทำงานร่วมกันได้ เพื่อสร้างระบบรักษาความปลอดภัยที่แข็งแกร่ง อ่านเพิ่มเติมได้ที่ SiamCafe Blog

Best Practices / เคล็ดลับจากประสบการณ์

เอาล่ะน้องๆ มาถึงส่วนที่พี่จะแชร์ประสบการณ์ตรงจากสนามจริง สมัยผมทำร้านเน็ต SiamCafe เนี่ย เจอปัญหาจุกจิกเยอะมากเรื่อง Network Access Control (NAC) นี่แหละ เพราะคนสมัยก่อน (รวมถึงตัวผมเองตอนนั้น) ยังไม่ค่อยเข้าใจคอนเซ็ปต์เท่าไหร่

NAC ไม่ใช่แค่ "กันคนนอก" แต่มันคือ "จัดระเบียบ" คนในด้วย! คิดซะว่า NAC คือยามหน้าประตูบ้านที่ฉลาด มันต้องรู้ว่าใครเป็นใคร มีสิทธิ์เข้าห้องไหนได้บ้าง

3-4 เทคนิคที่ใช้ได้จริง

1. Segmentation is Key

สมัยก่อน ผมเหมาว่าทุกเครื่องในร้านคือ "เครื่องลูก" หมด แต่จริงๆ แล้วมันมีหลายกลุ่มไง เครื่องคิดเงิน เครื่องเซิร์ฟเวอร์ เครื่องลูกค้า แต่ละกลุ่มควรมีสิทธิ์เข้าถึง network ต่างกัน

ลองนึกภาพนะ ถ้าเครื่องลูกค้าติดไวรัส แล้วมันเข้าถึงเครื่องคิดเงินได้ล่ะ? งานเข้าเลย! ดังนั้น แบ่ง VLAN (Virtual LAN) ซะ! แยก network เป็นส่วนๆ ใครอยู่ส่วนไหน ก็เข้าได้แค่ส่วนนั้น

2. Authentication is Your Friend

อย่าไว้ใจ IP address! สมัยก่อนผมใช้ IP binding อย่างเดียวเลย (ผูก IP กับ MAC address) แต่โดน spoofing ง่ายมาก! ใครแอบเปลี่ยน MAC address ก็เนียนเข้ามาได้แล้ว

ใช้ Authentication เถอะครับ RADIUS server นี่แหละตัวช่วยดี สมัยนี้มีให้ใช้ฟรีเยอะแยะ ตั้ง username/password ให้แต่ละเครื่อง (หรือ user) ไปเลย ปลอดภัยกว่าเยอะ

3. Patch Management is a Must

เรื่อง Patch นี่สำคัญสุดๆ เลย น้องๆรู้ไหม สมัยก่อน Windows แต่ละเวอร์ชันช่องโหว่เยอะมาก ผมต้องคอย update patch เองทุกเครื่อง เหนื่อยสุดๆ

ปัจจุบันมี tools ช่วยทำ patch management อัตโนมัติเยอะแยะ เลือกใช้ซะ! อัปเดต OS, antivirus, software ต่างๆ ให้เป็นปัจจุบันเสมอ เพราะช่องโหว่เก่าๆ นี่แหละตัวดีที่แฮกเกอร์ชอบใช้

4. Logging and Monitoring are Essential

Logging คือการบันทึกทุกการกระทำใน network ใครเข้าเว็บอะไร ใช้ bandwidth เท่าไหร่ เกิด error อะไรบ้าง ต้องบันทึกไว้หมด

Monitoring คือการเฝ้าดู network แบบ real-time ถ้ามีอะไรผิดปกติ จะได้รู้ตัวทันที สมัยก่อนผมใช้โปรแกรม monitor network แบบง่ายๆ พอช่วยได้บ้าง แต่สมัยนี้มี tools ที่ฉลาดกว่าเยอะ เลือกใช้ให้เหมาะกับงบประมาณ

iCafeForex

FAQ คำถามที่พบบ่อย

NAC จำเป็นสำหรับร้านเน็ตเล็กๆ ไหม?

จำเป็น! ไม่ว่าจะร้านเล็กหรือใหญ่ ความปลอดภัยของข้อมูลลูกค้าและข้อมูลส่วนตัวของเราสำคัญหมด อย่าคิดว่าร้านเล็กๆ จะไม่โดนแฮกนะ แฮกเกอร์ไม่เลือกหรอกน้อง!

NAC ราคาแพงไหม?

สมัยก่อนแพง แต่สมัยนี้มี open-source NAC ให้ใช้ฟรีเยอะแยะ พวก FreeRADIUS, PacketFence ลองศึกษาดูครับ หรือถ้ามีงบหน่อย ก็ซื้อพวก appliance สำเร็จรูปมาใช้เลย ง่ายกว่าเยอะ

NAC ซับซ้อนไหม?

ซับซ้อนครับ! ต้องมีความรู้เรื่อง network พอสมควร แต่ไม่ต้องกลัว! เรียนรู้ไปเรื่อยๆ ครับ เริ่มจากพื้นฐานก่อน แล้วค่อยๆ เจาะลึกลงไป

ถ้าไม่มีความรู้เรื่อง NAC เลย จะเริ่มต้นยังไง?

เริ่มต้นจากการศึกษาครับ! อ่านบทความ, ดูวิดีโอ, เข้าร่วมอบรม, ถามผู้รู้ ถามพี่นี่แหละ! แล้วลองทำตาม tutorial ง่ายๆ ดูก่อน ทำไปทีละขั้นๆ แล้วจะค่อยๆ เข้าใจเอง

SiamCafe Blog

สรุป

Network Access Control (NAC) คือหัวใจสำคัญของการรักษาความปลอดภัยของ network โดยเฉพาะร้านเน็ตที่เราต้องดูแลเครื่องจำนวนมาก และต้องป้องกันภัยคุกคามจากภายนอกและภายใน

NAC ไม่ใช่แค่ software หรือ hardware แต่มันคือ "กระบวนการ" ที่ต้องทำอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่การวางแผน, การติดตั้ง, การตั้งค่า, การ monitor, และการปรับปรุง

อย่ามองข้ามเรื่อง NAC นะครับ! ลงทุนกับมันหน่อย แล้วชีวิตจะง่ายขึ้นเยอะ! เชื่อพี่!