IT General

Nas Build Guide 2026

📅 2026-02-09 | โดย อ.บอม กิตติทัศน์ เจริญพนาสิทธิ์ — SiamCafe.net Since 1997

Nas Build Guide 2026 คืออะไร / ทำไมถึงสำคัญ

น้องๆ หลายคนอาจจะสงสัย NAS คืออะไร? สมัยผมทำร้านเน็ตเมื่อ 20 กว่าปีที่แล้ว เรายังไม่มีอะไรแบบนี้เลย ทุกอย่างเก็บไว้ใน Server หลักเครื่องเดียว พังทีก็ร้องไห้กันระงม

NAS (Network Attached Storage) ง่ายๆ มันก็คือคอมพิวเตอร์ที่เอาไว้เก็บข้อมูลโดยเฉพาะ เชื่อมต่อกับ Network ของเรา ทำให้เราเข้าถึงไฟล์ต่างๆ ได้จากทุกที่ ไม่ว่าจะคอมพิวเตอร์ โทรศัพท์ หรือ Smart TV ในบ้าน

ทำไมถึงสำคัญ? ลองนึกภาพว่ารูปถ่ายครอบครัว หนังโปรด เอกสารสำคัญ ทุกอย่างกระจัดกระจายอยู่ในหลายอุปกรณ์ ถ้า NAS พังอย่างน้อยก็ยังมี Backup (ถ้าทำนะ) ไม่ต้องมานั่งงมหารูปตอนเด็กๆ ของลูก

พื้นฐานที่ต้องรู้

ก่อนจะเริ่มสร้าง NAS เราต้องเข้าใจพื้นฐานกันก่อนนิดหน่อย ไม่ต้องกลัวนะ ไม่ยากอย่างที่คิด

RAID คืออะไร?

RAID (Redundant Array of Independent Disks) เป็นเทคโนโลยีที่เอา HDD หลายลูกมาทำงานร่วมกัน เพื่อเพิ่มความเร็วในการอ่านเขียน หรือเพิ่มความปลอดภัยของข้อมูล สมัยก่อน HDD แพงมากๆ RAID เลยสำคัญ แต่สมัยนี้ SSD ถูกลงเยอะแล้ว RAID ก็ยังสำคัญอยู่ดีถ้าต้องการความปลอดภัยของข้อมูล

RAID มีหลายแบบ ที่นิยมใช้กันก็ RAID 0, RAID 1, RAID 5, RAID 10 แต่ละแบบก็มีข้อดีข้อเสียต่างกันไป ถ้าเน้นความเร็วก็ RAID 0 ถ้าเน้นความปลอดภัยก็ RAID 1 RAID 5 ก็เป็นตัวเลือกที่ดีสำหรับ NAS เพราะให้ทั้งความเร็วและความปลอดภัยในระดับหนึ่ง

RAID 0: เร็ว แรง แต่ถ้า HDD ลูกใดลูกหนึ่งพัง ข้อมูลหายหมด RAID 1: สำรองข้อมูลแบบ Mirroring ปลอดภัย แต่พื้นที่เก็บข้อมูลจะลดลงครึ่งหนึ่ง RAID 5: กระจายข้อมูลและ Parity Bit ไปใน HDD หลายลูก ต้องการ HDD อย่างน้อย 3 ลูก ถ้าลูกหนึ่งพังก็ยังกู้ข้อมูลได้ RAID 10: ผสม RAID 1 และ RAID 0 เข้าด้วยกัน ต้องการ HDD อย่างน้อย 4 ลูก เร็วและปลอดภัย แต่แพง

Software ที่ใช้ทำ NAS

มีหลายตัวให้เลือกใช้ ทั้งแบบเสียเงินและฟรี ผมแนะนำตัวที่ฟรีและ Open Source อย่าง TrueNAS ครับ ใช้งานง่าย มี Feature ครบ

TrueNAS มีสอง Version หลักๆ คือ TrueNAS CORE (ฟรี) และ TrueNAS SCALE (ฟรีเหมือนกันแต่ based on Linux) ลองเลือกใช้ดูตามความถนัด ถ้าไม่เคยใช้ Linux มาก่อน TrueNAS CORE อาจจะง่ายกว่า

วิธีใช้งาน / เริ่มต้นยังไง

เริ่มต้นสร้าง NAS ไม่ยากอย่างที่คิด แต่ต้องเตรียมตัวให้พร้อมก่อนนะ เหมือนสมัยผมเปิดร้านเน็ต ต้องเตรียมคอมพิวเตอร์ สาย LAN Switch ให้พร้อม

ขั้นตอนปฏิบัติจริง

เลือก Hardware

Hardware หลักๆ ที่ต้องมีก็คือ

• CPU: ไม่ต้องแรงมากก็ได้ แต่ถ้าจะใช้ทำอย่างอื่นด้วย เช่น Plex Media Server ก็ควรเลือก CPU ที่แรงหน่อย
• RAM: ขั้นต่ำ 8GB แต่ถ้าจะใช้ ZFS (File System ที่ TrueNAS แนะนำ) ควรมี 16GB ขึ้นไป
• HDD/SSD: เลือกขนาดตามต้องการ อย่าลืมคำนวณ RAID ด้วยนะ
• Motherboard: เลือกที่มี SATA Port เยอะๆ
• Power Supply: เลือกวัตต์ให้พอดีกับ Hardware ที่ใช้
• Case: เลือกที่ระบายความร้อนได้ดี

CPU: ผมแนะนำ Intel Celeron หรือ Pentium ก็พอ RAM: DDR4 Bus 3200 ขึ้นไป HDD/SSD: WD Red หรือ Seagate IronWolf ก็เป็นตัวเลือกที่ดี Motherboard: ASRock หรือ ASUS ก็ได้

ติดตั้ง TrueNAS

หลังจากประกอบ Hardware เสร็จแล้ว ก็ถึงเวลาติดตั้ง TrueNAS

1. Download TrueNAS ISO จาก เว็บไซต์ TrueNAS
2. ใช้ Rufus หรือโปรแกรมอื่นๆ สร้าง Bootable USB
3. Boot จาก USB แล้วติดตั้ง TrueNAS ตามขั้นตอน
4. ตั้งค่า Network และสร้าง Storage Pool

Code Snippet (ตัวอย่างการสร้าง Storage Pool ผ่าน CLI):

zpool create mypool raidz2 /dev/sda /dev/sdb /dev/sdc /dev/sdd

คำสั่งนี้จะสร้าง Storage Pool ชื่อ "mypool" โดยใช้ RAIDZ2 (คล้าย RAID 6) จาก HDD sda, sdb, sdc, และ sdd

เปรียบเทียบกับทางเลือกอื่น

NAS ไม่ใช่ทางเลือกเดียวในการเก็บข้อมูล ยังมี Cloud Storage และ External HDD ด้วย มาดูกันว่าแต่ละแบบมีข้อดีข้อเสียยังไง

ทางเลือก	ข้อดี	ข้อเสีย
NAS	ควบคุมข้อมูลได้เอง, ไม่ต้องเสียค่าบริการรายเดือน, ปรับแต่งได้หลากหลาย	ต้องดูแลรักษาเอง, ใช้พลังงาน, ต้องมีความรู้ทาง IT บ้าง
Cloud Storage (Google Drive, Dropbox)	ใช้งานง่าย, เข้าถึงได้จากทุกที่, ไม่ต้องดูแลรักษา	ต้องเสียค่าบริการรายเดือน, ความเป็นส่วนตัวอาจไม่สูง, ต้องพึ่งพา Internet
External HDD	ราคาถูก, พกพาง่าย	ไม่สะดวกในการ Share ข้อมูล, เสี่ยงต่อการสูญหาย, ต้องเสียบสาย

สรุปแล้ว NAS เหมาะสำหรับคนที่ต้องการควบคุมข้อมูลเอง และต้องการ Share ข้อมูลภายในบ้านหรือสำนักงาน Cloud Storage เหมาะสำหรับคนที่ต้องการความสะดวกสบาย และ External HDD เหมาะสำหรับคนที่ต้องการเก็บข้อมูลแบบพกพา

หวังว่า บทความนี้ จะเป็นประโยชน์สำหรับน้องๆ ที่กำลังสนใจสร้าง NAS นะครับ ถ้ามีคำถามอะไรเพิ่มเติม ถามมาได้เลยครับ

อย่าลืมแวะไปดู SiamCafe Blog ด้วยนะครับ มีบทความ IT ดีๆ อีกเยอะเลย

Best Practices / เคล็ดลับจากประสบการณ์

เอาล่ะน้องๆ หลังจากที่เราคุยกันเรื่องสเปค NAS ไปแล้ว คราวนี้มาดูเคล็ดลับที่พี่เจอมากับตัว สมัยทำร้านเน็ต SiamCafe กันบ้างดีกว่า รับรองว่าเอาไปใช้ได้จริงแน่นอน

จำไว้เลยว่า "กันไว้ดีกว่าแก้" สำคัญสุดๆ เรื่องข้อมูลนี่พลาดไม่ได้เลยนะ

เทคนิคที่ 1: RAID ไม่ใช่ Backup!

หลายคนเข้าใจผิดว่าทำ RAID แล้วไม่ต้อง Backup ข้อมูลอีก พี่บอกเลยว่า "ผิด!" RAID ช่วยให้เครื่องยังทำงานได้ถ้าฮาร์ดดิสก์เสีย แต่ไม่ได้ป้องกันข้อมูลหายจากไวรัส ไฟไหม้ หรือโดนแฮก

สมัยก่อนร้านพี่เคยโดนไวรัสเรียกค่าไถ่ เล่นเอาลูกค้าโวยวายกันทั้งร้าน ดีที่ Backup ไว้ ไม่งั้นซวยแน่ๆ

เทคนิคที่ 2: 3-2-1 Backup Rule

อันนี้เป็นกฎทองของการ Backup เลยน้อง 3-2-1 หมายถึง:

• มีข้อมูล 3 copies
• เก็บข้อมูลไว้ใน 2 media ที่ต่างกัน (เช่น ฮาร์ดดิสก์ และ เทป)
• เก็บข้อมูล 1 copy ไว้ที่ location อื่น (เช่น Cloud หรือสำนักงานอื่น)

สมัยนี้ Cloud Storage ถูกลงเยอะ Backup ขึ้น Cloud ไว้บ้างก็ดีนะ

เทคนิคที่ 3: Monitor ทุกอย่าง

NAS สมัยใหม่มีระบบ Monitor ให้เราเยอะแยะ ใช้ให้เป็นประโยชน์ ดู CPU Usage, Memory Usage, Disk I/O, Network Traffic ถ้าเจออะไรผิดปกติจะได้รีบแก้ไข

พี่เคยเจอเคสฮาร์ดดิสก์ใกล้พัง แต่ระบบ Monitor แจ้งเตือนก่อน เลยเปลี่ยนทันก่อนข้อมูลหาย โล่งอกไป

เทคนิคที่ 4: Update Firmware สม่ำเสมอ

การ Update Firmware ของ NAS เป็นเรื่องสำคัญมาก เพราะมักจะมีการแก้ไขช่องโหว่ด้านความปลอดภัย และปรับปรุงประสิทธิภาพการทำงาน อย่าขี้เกียจ Update นะน้อง

เปรียบเหมือนอัพเดท Windows นั่นแหละ ใครไม่อัพเดทก็เสี่ยงโดน Hack

FAQ คำถามที่พบบ่อย

ทำไม NAS ของผมถึงช้า?

NAS ช้าได้จากหลายสาเหตุ ลองเช็คดู CPU Usage, Memory Usage, Disk I/O, Network Traffic ถ้าอันไหนสูงผิดปกติ แสดงว่ามีปัญหาตรงนั้น อาจจะต้อง Upgrade Hardware หรือปรับแต่ง Software

ควรเลือก HDD แบบไหนสำหรับ NAS?

สำหรับ NAS ควรเลือก HDD ที่ออกแบบมาสำหรับ NAS โดยเฉพาะ เพราะ HDD เหล่านี้ถูกออกแบบมาให้ทำงานต่อเนื่อง 24/7 และทนทานกว่า HDD ทั่วไป iCafeForexแนะนำ WD Red, Seagate IronWolf, Toshiba N300

จำเป็นต้องใช้ UPS กับ NAS ไหม?

จำเป็นอย่างยิ่ง! UPS (Uninterruptible Power Supply) ช่วยป้องกัน NAS จากไฟตก ไฟกระชาก และไฟดับ ช่วยให้ NAS ทำงานได้อย่างต่อเนื่อง และป้องกันข้อมูลเสียหาย

ควรตั้งค่า Permissions อย่างไร?

ตั้งค่า Permissions ให้รัดกุมที่สุด ให้สิทธิ์เฉพาะคนที่จำเป็นต้องเข้าถึงข้อมูลนั้นๆ เท่านั้น ป้องกันการเข้าถึงข้อมูลโดยไม่ได้รับอนุญาต

สรุป

NAS คือ Server ส่วนตัวที่ช่วยให้เราเก็บข้อมูลได้อย่างปลอดภัยและสะดวกสบาย แต่การใช้งาน NAS ให้มีประสิทธิภาพและปลอดภัย จำเป็นต้องมีความรู้และความเข้าใจในการตั้งค่าและการดูแลรักษา

หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์กับน้องๆ นะ ถ้ามีคำถามอะไรเพิ่มเติม ถามมาได้เลย พี่จะพยายามตอบให้

อย่าลืมแวะไปอ่านบทความอื่นๆ ใน SiamCafe Blog ด้วยนะ มีเรื่อง IT น่าสนใจเยอะแยะ