Network
น้องๆ หลายคนอาจจะเคยได้ยินชื่อ MikroTik แต่ยังงงๆ ว่ามันคืออะไร ทำไมร้านเน็ตสมัยผมถึงฮิตใช้กันจัง? ง่ายๆ เลย MikroTik มันคือระบบปฏิบัติการ (OS) ที่ชื่อ RouterOS ทำงานบนอุปกรณ์ Router นั่นแหละ แต่พิเศษตรงที่มันยืดหยุ่น ปรับแต่งได้เยอะมากกก
สมัยก่อน Router ดีๆ ราคาสูงลิ่ว แถมฟีเจอร์ก็จำกัด MikroTik เลยเข้ามาตอบโจทย์ เพราะเราสามารถเอาคอมพิวเตอร์เก่าๆ มาลง RouterOS กลายเป็น Router ขั้นเทพได้เลย ประหยัดงบ แถมยังปรับแต่งได้ตามใจชอบ ไม่ว่าจะเป็นการจัดการ Bandwidth, Firewall, VPN หรือ Load Balancing ทำได้หมด
สำหรับมือใหม่ อาจจะมองว่า Router ที่แถมมากับอินเทอร์เน็ตก็ใช้งานได้แล้วนี่นา... ใช่ครับ มันใช้ได้ แต่ถ้าต้องการอะไรที่มากกว่านั้น MikroTik จะช่วยให้ชีวิตง่ายขึ้นเยอะ
ยกตัวอย่างสมัยผมทำร้านเน็ต ผมใช้ MikroTik ควบคุม Bandwidth ของแต่ละเครื่อง เพื่อให้ทุกคนใช้งานอินเทอร์เน็ตได้อย่างยุติธรรม ไม่มีการแย่ง Bandwidth กัน ทำให้ลูกค้าแฮปปี้มากๆ
การติดตั้ง MikroTik มีหลายวิธี แต่วิธีที่ง่ายที่สุดสำหรับมือใหม่คือการใช้ Netinstall ครับ
หลังจากรีบูต Router แล้ว เราสามารถเข้าสู่ระบบ MikroTik ได้ผ่านโปรแกรม Winbox ครับ
เมื่อเข้าสู่ระบบ Winbox ได้แล้ว เราก็จะเจอกับหน้าต่าง Config ของ MikroTik ครับ
หลังจากติดตั้ง MikroTik เสร็จแล้ว สิ่งแรกที่ควรทำคือการ Config พื้นฐาน เพื่อให้ Router สามารถเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตได้ และป้องกันการถูก Hack
เราต้องตั้งค่า IP Address ให้กับ Interface ที่เชื่อมต่อกับอินเทอร์เน็ต และ Interface ที่เชื่อมต่อกับเครือข่ายภายใน
/ip address
add address=192.168.1.2/24 interface=ether1 comment="WAN"
add address=192.168.88.1/24 interface=ether2 comment="LAN"
ใน Code นี้ เรากำหนด IP Address 192.168.1.2/24 ให้กับ Interface ether1 (WAN) และ IP Address 192.168.88.1/24 ให้กับ Interface ether2 (LAN)
Gateway คือ IP Address ของ Router ที่ให้บริการอินเทอร์เน็ต เราต้องตั้งค่า Gateway เพื่อให้ Router รู้ว่าจะส่งข้อมูลไปที่ไหน
/ip route
add dst-address=0.0.0.0/0 gateway=192.168.1.1
ใน Code นี้ เรากำหนด Gateway เป็น 192.168.1.1 ซึ่งเป็น IP Address ของ Router ที่ให้บริการอินเทอร์เน็ต
DNS (Domain Name System) คือระบบที่แปลงชื่อเว็บไซต์ (เช่น google.com) เป็น IP Address เราต้องตั้งค่า DNS เพื่อให้ Router สามารถเข้าถึงเว็บไซต์ได้
/ip dns
set servers=8.8.8.8,8.8.4.4
ใน Code นี้ เรากำหนด DNS Server เป็น 8.8.8.8 และ 8.8.4.4 ซึ่งเป็น DNS Server ของ Google
| คุณสมบัติ | MikroTik | Router ทั่วไป |
|---|---|---|
| ความยืดหยุ่น | สูงมาก ปรับแต่งได้ละเอียด | จำกัด ปรับแต่งได้น้อย |
| ฟีเจอร์ | ครบครัน ตั้งแต่พื้นฐานถึงขั้นสูง | พื้นฐาน |
| ราคา | คุ้มค่า เมื่อเทียบกับฟีเจอร์ | หลากหลาย |
| ความเสถียร | สูง | ปานกลาง |
| ความซับซ้อน | สูง ต้องเรียนรู้ | ต่ำ ใช้งานง่าย |
ดูวิดีโอเพิ่มเติมเกี่ยวกับMikroTik เบื้องต้นสำหรับมือใหม:
สมัยผมทำร้านเน็ตนี่โดนแฮกกันกระจาย หนึ่งในสาเหตุหลักๆ คือรหัสผ่านง่ายเกินไป "admin" "1234" นี่เจอบ่อยมาก เปลี่ยนเถอะครับ ใช้ password manager ช่วยสร้างรหัสที่เดายากๆ ไปเลย
/system password
set old-password=admin new-password=รหัสที่ยากกว่าadminเยอะๆ
MikroTik มันสารพัดประโยชน์ก็จริง แต่เราไม่ได้ใช้ทุกอย่าง ปิด services ที่ไม่ได้ใช้ซะ เช่น พวก API, Telnet พวกนี้ถ้าเปิดไว้เฉยๆ ก็เป็นช่องโหว่ให้คนเข้ามาเจาะได้
/ip service disable telnet
/ip service disable api
RouterOS นี่เค้าอัพเดทเรื่อยๆ เพื่อแก้ bug และเพิ่ม features ใหม่ๆ อย่าปล่อยให้ค้าง version เก่าไว้นาน อัพเดทซะ! จะอัพเดทผ่าน GUI ก็ได้ หรือจะใช้ command line ก็ได้
/system package update check-for-updates
/system package update install
สำคัญมาก! เคยไหมทำ Router พังแล้วต้องมานั่ง config ใหม่ตั้งแต่ต้น? Backup config ไว้สิครับ! จะได้ restore กลับมาได้ง่ายๆ
/system backup save name=backup_ร้านเน็ต_วันที่
แล้วก็ดาวน์โหลดไฟล์ backup เก็บไว้ในเครื่องเราด้วยนะ กันไว้ดีกว่าแก้
อันนี้ตอบยากมาก ต้องดูหลายปัจจัย แต่เบื้องต้นลองเช็ค bandwidth usage ดูว่ามีใครโหลดอะไรหนักๆ อยู่รึเปล่า แล้วก็ดูพวก firewall rules ด้วยว่ามัน restrict อะไรไว้รึเปล่า iCafeForex อาจจะไม่เกี่ยว แต่ internet cafe เกี่ยวแน่นอน
มีหลายวิธีครับ วิธีง่ายสุดคือใช้ Layer7 protocol detection แต่ก็อาจจะไม่แม่นยำ 100% ถ้าอยากให้ชัวร์ต้องใช้พวก DPI (Deep Packet Inspection) แต่ก็อาจจะกิน resource Router มากหน่อย
/ip firewall layer7-protocol
add name=bittorrent regexp="^.+(get|post).*(announce|torrent).*"
/ip firewall filter
add chain=forward layer7-protocol=bittorrent action=drop
MikroTik มี feature Hotspot มาให้พร้อมเลยครับ ลองศึกษาดูใน documentation ของ MikroTik ได้เลย หรือจะลองหา tutorial ใน YouTube ดูก็ได้ มีเยอะแยะ
ถ้า Router ค้าง หรือลืม password ก็ต้อง reset ครับ วิธีการคือ กดปุ่ม Reset ค้างไว้ตอนเปิดเครื่อง จนกว่าไฟ User จะกระพริบ แล้วปล่อยปุ่ม Reset Router จะกลับไปเป็นค่าโรงงาน
MikroTik มันเป็น Router ที่ powerful มากครับ ทำอะไรได้เยอะแยะ แต่ก็ต้องศึกษาและทำความเข้าใจมันพอสมควร หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์สำหรับมือใหม่นะครับ ลองเอาไปปรับใช้กับร้านเน็ตของตัวเองดู SiamCafe Blog มีบทความเก่าๆ อีกเยอะ ลองเข้าไปอ่านดูได้
จำไว้ว่าความรู้คือพลัง! ยิ่งรู้เยอะ ยิ่ง config เก่ง ร้านเน็ตก็จะยิ่งรุ่งเรือง!