DaemonSet และ StatefulSet คืออะไร? K8s Workloads นอกจาก Deployment 2026

เมื่อพูดถึง Kubernetes Workloads คนส่วนใหญ่คิดถึง Deployment เท่านั้น แต่ Kubernetes มี Workload Controllers อีกหลายตัวที่ออกแบบมาสำหรับ Use Cases ที่ต่างกัน โดยเฉพาะ DaemonSet และ StatefulSet ที่เป็น Workloads สำคัญที่ทุก K8s Admin ต้องรู้

K8s Workload Types ทั้งหมด

DaemonSet — 1 Pod ต่อ 1 Node

DaemonSet คืออะไร?

DaemonSet คือ Workload Controller ที่รับประกันว่าจะมี Pod รันอยู่บน ทุก Node (หรือ Subset ของ Node) เมื่อมี Node ใหม่เข้ามาใน Cluster จะถูกสร้าง Pod ให้อัตโนมัติ เมื่อ Node ถูกลบออก Pod จะถูกลบด้วย

DaemonSet Use Cases

DaemonSet YAML ตัวอย่าง: Fluentd

apiVersion: apps/v1
kind: DaemonSet
metadata:
  name: fluentd
  namespace: logging
  labels:
    app: fluentd
spec:
  selector:
    matchLabels:
      app: fluentd
  template:
    metadata:
      labels:
        app: fluentd
    spec:
      containers:
      - name: fluentd
        image: fluent/fluentd-kubernetes-daemonset:v1.16
        resources:
          limits:
            memory: 200Mi
            cpu: 100m
          requests:
            memory: 100Mi
            cpu: 50m
        volumeMounts:
        - name: varlog
          mountPath: /var/log
        - name: containers
          mountPath: /var/lib/docker/containers
          readOnly: true
      volumes:
      - name: varlog
        hostPath:
          path: /var/log
      - name: containers
        hostPath:
          path: /var/lib/docker/containers

DaemonSet Update Strategy

spec:
  updateStrategy:
    type: RollingUpdate
    rollingUpdate:
      maxUnavailable: 1  # อัพเดททีละ 1 Node

Tolerations — รัน DaemonSet บน Control Plane

ปกติ K8s จะไม่ Schedule Pod บน Control Plane Node (Master) ถ้าต้องการให้ DaemonSet รันบน Master ด้วย ต้องเพิ่ม Tolerations:

spec:
  template:
    spec:
      tolerations:
      - key: node-role.kubernetes.io/control-plane
        operator: Exists
        effect: NoSchedule
      - key: node-role.kubernetes.io/master
        operator: Exists
        effect: NoSchedule

StatefulSet — Ordered, Persistent Identity

StatefulSet คืออะไร?

StatefulSet คือ Workload Controller สำหรับ Applications ที่ต้องการ:

• Stable Network Identity: แต่ละ Pod มีชื่อที่คงที่ (pod-0, pod-1, pod-2) ไม่ใช่ Random Hash เหมือน Deployment
• Persistent Storage: แต่ละ Pod มี PersistentVolume ของตัวเอง ไม่ใช้ร่วมกัน
• Ordered Deployment: สร้าง/ลบ Pod ตามลำดับ (0 → 1 → 2 ตอนสร้าง, 2 → 1 → 0 ตอนลบ)

StatefulSet Use Cases

StatefulSet YAML ตัวอย่าง: PostgreSQL

apiVersion: apps/v1
kind: StatefulSet
metadata:
  name: postgres
spec:
  serviceName: postgres-headless  # ต้องชี้ไป Headless Service
  replicas: 3
  selector:
    matchLabels:
      app: postgres
  template:
    metadata:
      labels:
        app: postgres
    spec:
      containers:
      - name: postgres
        image: postgres:16
        ports:
        - containerPort: 5432
        env:
        - name: POSTGRES_PASSWORD
          valueFrom:
            secretKeyRef:
              name: postgres-secret
              key: password
        volumeMounts:
        - name: postgres-data
          mountPath: /var/lib/postgresql/data
  volumeClaimTemplates:   # แต่ละ Pod ได้ PVC ของตัวเอง!
  - metadata:
      name: postgres-data
    spec:
      accessModes: ["ReadWriteOnce"]
      storageClassName: standard
      resources:
        requests:
          storage: 10Gi

Headless Service สำหรับ StatefulSet

apiVersion: v1
kind: Service
metadata:
  name: postgres-headless
spec:
  clusterIP: None  # Headless! ไม่มี ClusterIP
  selector:
    app: postgres
  ports:
  - port: 5432
    targetPort: 5432

# DNS Records ที่ได้:
# postgres-0.postgres-headless.default.svc.cluster.local
# postgres-1.postgres-headless.default.svc.cluster.local
# postgres-2.postgres-headless.default.svc.cluster.local

volumeClaimTemplates — PVC อัตโนมัติ

เมื่อ StatefulSet สร้าง Pod ใหม่ จะสร้าง PersistentVolumeClaim (PVC) ให้อัตโนมัติตาม Template:

• postgres-data-postgres-0 — PVC สำหรับ Pod 0
• postgres-data-postgres-1 — PVC สำหรับ Pod 1
• postgres-data-postgres-2 — PVC สำหรับ Pod 2

เมื่อ Pod ถูก Restart หรือ Reschedule ไป Node อื่น PVC ยังคงอยู่ ข้อมูลไม่หาย

Ordered Pod Management

# สร้างตามลำดับ:
# postgres-0 → Ready → postgres-1 → Ready → postgres-2
# ลบย้อนกลับ:
# postgres-2 → Terminated → postgres-1 → Terminated → postgres-0

# ถ้าต้องการ Parallel (ไม่รอลำดับ):
spec:
  podManagementPolicy: Parallel  # Default คือ OrderedReady

StatefulSet Scaling

# Scale Up (เพิ่ม Pod ตามลำดับ)
kubectl scale statefulset postgres --replicas=5

# Scale Down (ลบ Pod จากท้ายก่อน)
kubectl scale statefulset postgres --replicas=2
# ลบ postgres-4 → postgres-3 → postgres-2

# ⚠️ Scale Down ไม่ลบ PVC!
# ต้องลบ PVC ด้วยตนเองถ้าไม่ต้องการ
kubectl delete pvc postgres-data-postgres-4
kubectl delete pvc postgres-data-postgres-3
kubectl delete pvc postgres-data-postgres-2

StatefulSet vs Deployment สำหรับ Databases

Operators — ทางเลือกที่ดีกว่า StatefulSet สำหรับ DB

ในปี 2026 การรัน Database บน K8s ด้วย StatefulSet ตรง ๆ ยังคงยุ่งยาก ทางเลือกที่ดีกว่าคือใช้ Operators ที่ออกแบบมาเฉพาะสำหรับแต่ละ Database:

สรุป: เลือก Workload Type ไหนดี?

DaemonSet และ StatefulSet เป็น Workload Controllers ที่สำคัญมากใน K8s ที่ช่วยแก้ปัญหาที่ Deployment ทำไม่ได้ ทำความเข้าใจทั้งสองตัวจะช่วยให้ออกแบบ K8s Architecture ได้ดีขึ้น และรันงานได้หลากหลายมากขึ้น