Network
WiFi ช้าเฉพาะบางอุปกรณ์แก้ยังไง
WiFi ช้าเฉพาะบางอุปกรณ์: ปัญหาโลกแตกที่แก้ได้ (ถ้าเข้าใจ)
เคยไหม? มือถือเครื่องใหม่เอี่ยมอืดเป็นเรือเกลือ แต่ Notebook ตัวเก่งดันปร๋อ หรือ iPad เล่นเน็ตได้ลื่น แต่ Smart TV ดู YouTube กระตุกซะงั้น อาการ "WiFi ช้าเฉพาะบางอุปกรณ์" นี่แหละ ปวดหัวสุดๆ แต่ไม่ต้องห่วง สมัยผมทำร้านเน็ตเจอปัญหาพวกนี้จนชิน เดี๋ยวผมจะมาเล่าให้ฟังแบบ step-by-step ว่ามันเกิดจากอะไร และแก้ยังไงให้ตรงจุด
ทำไมมันสำคัญ? ก็เพราะว่า WiFi มันเป็นเส้นเลือดใหญ่ของบ้านเราไปแล้วนี่นา! ไม่ว่าจะทำงาน เรียนออนไลน์ ดูหนัง ฟังเพลง ทุกอย่างมันต้องพึ่งเน็ตหมด ถ้าอุปกรณ์บางตัวมันดันมีปัญหา ก็เหมือนมีเส้นเลือดตีบในร่างกายเรานี่แหละ
ทำไม WiFi ถึงช้าเฉพาะบางอุปกรณ์?
สาเหตุหลักๆ มันมีอยู่ไม่กี่อย่างหรอกครับ ส่วนใหญ่มาจาก:
- มาตรฐาน WiFi ที่รองรับไม่เหมือนกัน: อุปกรณ์เก่าๆ อาจจะรองรับแค่ WiFi 4 (802.11n) ในขณะที่ Router เราปล่อย WiFi 6 (802.11ax) ออกมาเต็มเหนี่ยว ทำให้อุปกรณ์เก่าๆ วิ่งได้ไม่เต็มสปีด
- คลื่นความถี่ที่ใช้ไม่เหมือนกัน: Router ส่วนใหญ่ปล่อยทั้งคลื่น 2.4GHz และ 5GHz คลื่น 2.4GHz ไปได้ไกล แต่ความเร็วต่ำ ส่วน 5GHz เร็วแรง แต่ระยะทางสั้น อุปกรณ์บางตัวอาจจะจับแต่ 2.4GHz ก็เลยช้า
- Driver WiFi มีปัญหา: อันนี้เจอบ่อย พวก Driver WiFi ที่ไม่ได้อัพเดท หรือมี Bug ทำให้รับสัญญาณได้ไม่ดีเท่าที่ควร
- Hardware ของอุปกรณ์มีปัญหา: อันนี้ซวยหน่อย อาจจะเป็นที่ Chip WiFi ในอุปกรณ์มันเริ่มเสื่อม หรือมีปัญหาทางกายภาพ
- การตั้งค่าของ Router: บางทีเราไปตั้งค่าอะไรแปลกๆ ไว้ใน Router โดยไม่รู้ตัว เช่น จำกัด Bandwidth ของอุปกรณ์บางตัว
- สัญญาณรบกวน: สัญญาณ WiFi มัน sensitive มาก โดนคลื่นจากไมโครเวฟ หรือ Bluetooth รบกวนก็ทำให้ช้าได้
ตรวจสอบและแก้ไขปัญหาเบื้องต้น
ก่อนจะไปถึงขั้น Advance ลองทำตามขั้นตอนเหล่านี้ดูก่อนนะครับ รับรองว่าหลายเคสหายเป็นปลิดทิ้ง
1. Restart ทุกอย่าง!
อันนี้เป็นไม้ตายสุดคลาสสิค Restart Router, Modem และอุปกรณ์ที่มีปัญหาซะ! หลายครั้งที่ปัญหาเกิดจาก Cache หรือ Processes ที่มันค้างอยู่เฉยๆ การ Restart จะช่วยเคลียร์ทุกอย่างให้กลับมาเป็นปกติ
2. ตรวจสอบมาตรฐาน WiFi ที่อุปกรณ์รองรับ
ลองดูสเปคของอุปกรณ์แต่ละตัวว่ารองรับ WiFi อะไรบ้าง ถ้าอุปกรณ์เก่าๆ รองรับแค่ 802.11n ก็อย่าไปคาดหวังว่าจะได้ความเร็วระดับ 802.11ac หรือ ax SiamCafe Blog มีบทความเรื่องมาตรฐาน WiFi ละเอียดๆ ลองไปอ่านดูได้
3. บังคับให้อุปกรณ์ใช้คลื่น 5GHz (ถ้าทำได้)
เข้าไปใน Setting WiFi ของอุปกรณ์ แล้วลองมองหา Option ที่ให้เลือกคลื่นความถี่ ถ้ามีให้เลือก 5GHz ก็เลือกซะ! แต่ถ้าไม่มี ก็แสดงว่าอุปกรณ์นั้นอาจจะไม่รองรับ 5GHz
4. อัพเดท Driver WiFi
อันนี้สำคัญมาก โดยเฉพาะ Notebook หรือ Desktop ที่ใช้ Windows เข้าไปที่ Device Manager แล้วหา Network Adapters จากนั้นคลิกขวาที่ WiFi Adapter แล้วเลือก Update Driver
# ตัวอย่าง Code PowerShell สำหรับ Update Driver (Admin rights required)
Get-NetAdapter | Where-Object {$_.InterfaceDescription -like "*Wireless*"} | Update-NetAdapter -Confirm:$false
5. ตรวจสอบการตั้งค่า QoS (Quality of Service) ใน Router
QoS เป็น Feature ที่ช่วยจัดลำดับความสำคัญของ Traffic ใน Network บางทีเราอาจจะตั้งค่า QoS ไว้โดยไม่รู้ตัว ทำให้ Bandwidth ถูกจัดสรรให้กับอุปกรณ์บางตัวมากกว่าตัวอื่น ลองเข้าไปดูใน Setting Router แล้วเช็คดูว่ามีการเปิด QoS ไว้หรือเปล่า ถ้าเปิดอยู่ ลองปิดแล้วทดสอบดู
6. เปลี่ยน Channel WiFi
บางที Channel WiFi ที่เราใช้อยู่อาจจะมีคนใช้เยอะ ทำให้เกิดการแย่งสัญญาณ ลองใช้ App อย่าง WiFi Analyzer (มีทั้งบน Android และ iOS) เพื่อหา Channel ที่คนใช้น้อยที่สุด แล้วเข้าไปเปลี่ยน Channel ใน Setting Router
Advanced Troubleshooting: เจาะลึกปัญหา
ถ้าทำตามขั้นตอนข้างบนแล้วยังไม่หาย อาจจะต้องลงลึกไปอีกหน่อย
1. Factory Reset Router
อันนี้เป็นไม้ตายสุดท้าย ถ้าทำทุกอย่างแล้วยังไม่หาย ลอง Factory Reset Router ดูครับ มันจะคืนค่าทุกอย่างกลับไปเป็น Default อาจจะช่วยแก้ปัญหาที่เกิดจากการตั้งค่าผิดพลาดได้ แต่ก่อน Reset อย่าลืมจด Username และ Password ที่ใช้ Login Router ไว้ด้วยนะครับ
2. ตรวจสอบ Hardware ของอุปกรณ์
ถ้าอุปกรณ์ตัวไหน WiFi ช้าผิดปกติ ลองเอาไป Test กับ WiFi ที่อื่นดูครับ ถ้ายังช้าเหมือนเดิม ก็เป็นไปได้ว่า Hardware ของอุปกรณ์นั้นมีปัญหา อาจจะต้องส่งซ่อม หรือซื้อใหม่
3. ติดตั้ง Firmware Custom Router
อันนี้สำหรับคนที่พอมีความรู้ทางด้าน Network หน่อย การติดตั้ง Firmware Custom Router อย่าง DD-WRT หรือ OpenWRT จะช่วยให้เราปรับแต่ง Router ได้ละเอียดมากขึ้น และอาจจะช่วยแก้ปัญหา WiFi ที่เกิดจาก Firmware เดิมๆ ได้ แต่ต้องระวังนะครับ ถ้าทำผิดพลาด Router อาจจะ Brick ได้
ตารางเปรียบเทียบมาตรฐาน WiFi
| มาตรฐาน | ชื่อเรียก | ความเร็วสูงสุด (Mbps) | คลื่นความถี่ | ปีที่เปิดตัว |
|---|---|---|---|---|
| 802.11b | WiFi 1 | 11 | 2.4 GHz | 1999 |
| 802.11a | WiFi 2 | 54 | 5 GHz | 1999 |
| 802.11g | WiFi 3 | 54 | 2.4 GHz | 2003 |
| 802.11n | WiFi 4 | 600 | 2.4 GHz / 5 GHz | 2009 |
| 802.11ac | WiFi 5 | 3466 | 5 GHz | 2013 |
| 802.11ax | WiFi 6 | 9608 | 2.4 GHz / 5 GHz | 2019 |
หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์นะครับ ถ้าใครมีปัญหา WiFi อะไรอีก ก็ลองมาปรึกษาใน SiamCafe Blog ได้เลย ผมและเพื่อนๆ ยินดีให้คำแนะนำเสมอ
Best Practices / เคล็ดลับจากประสบการณ์
สมัยผมทำร้านเน็ตนี่เจอปัญหา WiFi ช้าบ่อยมาก เด็กๆ บ่นอุบเลย บางทีก็เป็นที่เครื่องเดียวซะงั้น ลองทำตามเคล็ดลับเหล่านี้ดูนะ ผมว่าเวิร์ค!อัพเดท Firmware Router
อันนี้เบสิคสุดๆ แต่คนมองข้ามเยอะมาก Router เนี่ยมันก็เหมือนคอมพิวเตอร์ มี OS ของมัน พอใช้ไปนานๆ มันก็มี Bug มีช่องโหว่ หรือประสิทธิภาพมันตกลง การอัพเดท Firmware ก็เหมือนเราลง Windows ใหม่ให้มันนั่นแหละ เข้าไปดูในหน้า Admin ของ Router แล้วหาปุ่ม Update Firmware ซะเลือกช่องสัญญาณ (Channel) ที่ไม่ชนกับชาวบ้าน
Router WiFi มันปล่อยสัญญาณออกมาหลายช่อง (Channel) ถ้าช่องที่เราใช้อยู่มันมีคนใช้เยอะ สัญญาณมันก็จะตีกัน ทำให้ช้า ลองใช้โปรแกรม WiFi Analyzer ในมือถือสแกนดูว่าช่องไหนคนใช้น้อยสุด แล้วก็เข้าไปตั้งค่า Router ให้ใช้ช่องนั้นซะ
// ตัวอย่างการเปลี่ยน Channel ใน Router (อาจจะต่างกันไปตามยี่ห้อ)
// เข้าหน้า Admin -> Wireless -> Channel -> เลือก Channel ที่ต้องการ
