Hardware
โปรแกรมจำเป็นหลังลง Windows
โปรแกรมจำเป็นหลังลง Windows: ลงเสร็จ ต้องมีอะไรบ้าง!
ลง Windows ใหม่ทีไร เป็นต้องปวดหัวทุกที! สมัยผมทำร้านเน็ต SiamCafe เนี่ย ลง Windows วันละหลายเครื่อง เจอปัญหาซ้ำๆ เดิมๆ ลูกค้าบ่น "พี่! เล่นเกมไม่ได้" "พี่! ดูหนังไม่ได้" ก็เพราะเรายังลงโปรแกรมจำเป็นไม่ครบยังไงล่ะครับ
บทความนี้ ผมจะมาแชร์ประสบการณ์ 28+ ปี ในวงการ IT บอกเลยว่าโปรแกรมพวกนี้ "ต้องมี" ติดเครื่องไว้ ไม่งั้นชีวิตลำบากแน่นอน
ทำไมต้องลงโปรแกรมเพิ่ม?
Windows ที่ลงใหม่ๆ มันเหมือนบ้านเปล่าๆ ครับ มีแค่โครงสร้าง แต่ไม่มีเฟอร์นิเจอร์ ไม่มีเครื่องใช้ไฟฟ้า โปรแกรมต่างๆ ก็เหมือนเฟอร์นิเจอร์และเครื่องใช้ไฟฟ้า ที่ทำให้เราใช้งานคอมพิวเตอร์ได้สะดวกสบายและเต็มประสิทธิภาพมากขึ้น
- Driver: ทำให้ hardware ต่างๆ ทำงานร่วมกับ Windows ได้อย่างถูกต้อง
- Codec: ทำให้ดูหนัง ฟังเพลงได้หลากหลาย format
- โปรแกรม Utilities: ช่วยจัดการไฟล์ บีบอัดไฟล์ ฯลฯ
- โปรแกรมป้องกันไวรัส: ปกป้องข้อมูลสำคัญของเรา
Driver: หัวใจสำคัญที่มองข้ามไม่ได้
Driver คือโปรแกรมที่ทำหน้าที่เป็นตัวกลางระหว่าง Hardware กับ Windows ถ้าไม่มี Driver หรือ Driver ไม่ถูกต้อง Hardware ก็จะทำงานไม่เต็มที่ หรืออาจจะไม่ทำงานเลย
Driver สำคัญ มีอะไรบ้าง?
- Graphics Driver: สำหรับการ์ดจอ ทำให้แสดงผลภาพได้สวยงาม เล่นเกมได้ลื่นไหล
- Network Driver: สำหรับ LAN Card หรือ Wi-Fi Adapter ทำให้เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตได้
- Audio Driver: สำหรับ Sound Card ทำให้มีเสียง
- Chipset Driver: สำหรับ Mainboard ควบคุมการทำงานของอุปกรณ์ต่างๆ บนบอร์ด
วิธีลง Driver
- จากแผ่น Driver ที่แถมมา: สมัยก่อนตอนซื้อคอมใหม่ๆ จะมีแผ่น Driver แถมมาให้ แต่สมัยนี้ไม่ค่อยมีแล้ว
- จากเว็บไซต์ผู้ผลิต: วิธีนี้ชัวร์ที่สุด เข้าไปที่เว็บไซต์ของผู้ผลิตอุปกรณ์ แล้วดาวน์โหลด Driver รุ่นล่าสุดมาลง เช่น NVIDIA, AMD, Intel, ASUS, Gigabyte, MSI ฯลฯ
- Windows Update: Windows สามารถดาวน์โหลดและติดตั้ง Driver บางตัวให้เราได้อัตโนมัติ
- โปรแกรม Driver Updater: เช่น Driver Booster, Driver Easy โปรแกรมเหล่านี้จะช่วยสแกนและอัพเดท Driver ให้เราโดยอัตโนมัติ (แต่ต้องระวังของแถม!)
ข้อควรระวัง: เลือก Driver ให้ตรงกับรุ่นของ Hardware และ Windows ของเรา ถ้าลง Driver ผิด อาจจะทำให้เครื่องมีปัญหาได้
// ตัวอย่างการตรวจสอบรุ่นของ Windows ใน Command Prompt
systeminfo | findstr /c:"OS Name" /c:"OS Version"
Codec: เปิดโลกแห่งความบันเทิง
Codec คือชุดคำสั่งที่ใช้ในการเข้ารหัสและถอดรหัสไฟล์วิดีโอและเสียง Windows ที่ลงใหม่ๆ จะรองรับ Codec พื้นฐานแค่บางตัวเท่านั้น ทำให้เราอาจจะเปิดไฟล์บางประเภทไม่ได้
ทำไมต้องลง Codec เพิ่ม?
เพื่อให้เราสามารถดูหนัง ฟังเพลงได้หลากหลาย format เช่น MKV, MP4, FLV, AVI, MP3, FLAC ฯลฯ
Codec ที่แนะนำ
- K-Lite Codec Pack: เป็น Codec Pack ที่ได้รับความนิยมมากที่สุด รองรับ Codec หลากหลาย format
- Combined Community Codec Pack (CCCP): เป็น Codec Pack ที่เน้นการรองรับไฟล์วิดีโอคุณภาพสูง
ข้อควรระวัง: อย่าลง Codec Pack หลายตัวพร้อมกัน เพราะอาจจะทำให้เกิด conflict และทำให้เครื่องมีปัญหาได้ เลือก Codec Pack ที่เราต้องการ แล้วลงแค่ตัวเดียวก็พอ
โปรแกรม Utilities: ผู้ช่วยจัดการไฟล์
โปรแกรม Utilities คือโปรแกรมที่ช่วยอำนวยความสะดวกในการใช้งานคอมพิวเตอร์ เช่น โปรแกรมจัดการไฟล์ โปรแกรมบีบอัดไฟล์ โปรแกรมดูรูปภาพ ฯลฯ
โปรแกรม Utilities ที่แนะนำ
- 7-Zip: โปรแกรมบีบอัดไฟล์ฟรี ที่รองรับ format หลากหลาย เช่น ZIP, RAR, 7Z
- Notepad++: โปรแกรม Text Editor ที่มีฟังก์ชั่นหลากหลาย เหมาะสำหรับเขียน Code หรือแก้ไขไฟล์ต่างๆ
- IrfanView: โปรแกรมดูรูปภาพขนาดเล็ก ที่รองรับ format หลากหลาย และมีฟังก์ชั่นแก้ไขรูปภาพพื้นฐาน
- Everything: โปรแกรมค้นหาไฟล์ที่รวดเร็วและมีประสิทธิภาพ
ข้อควรระวัง: เลือกโปรแกรม Utilities ที่เราต้องการใช้งานจริงๆ เพราะบางโปรแกรมอาจจะมี bloatware หรือโปรแกรมแถมที่ไม่จำเป็น
อ่านบทความอื่นๆ เพิ่มเติมได้ที่ SiamCafe Blog
ตารางเปรียบเทียบโปรแกรมที่แนะนำ
| โปรแกรม | ประเภท | หน้าที่ | ข้อดี | ข้อเสีย |
|---|---|---|---|---|
| K-Lite Codec Pack | Codec Pack | รองรับ Codec หลากหลาย format | ใช้งานง่าย ฟรี | อาจมี bloatware |
| 7-Zip | โปรแกรมบีบอัดไฟล์ | บีบอัดไฟล์หลากหลาย format | ฟรี ใช้งานง่าย | Interface ไม่สวยงาม |
| Notepad++ | Text Editor | แก้ไขไฟล์ Text และ Code | ฟรี มีฟังก์ชั่นหลากหลาย | ต้องใช้เวลาเรียนรู้ |
| Driver Booster | Driver Updater | อัพเดท Driver อัตโนมัติ | สะดวก รวดเร็ว | ต้องระวังของแถม (adware) |
หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์สำหรับเพื่อนๆ นะครับ ถ้ามีคำถามหรือข้อสงสัยอะไร ถามมาได้เลยครับ ยินดีตอบเสมอ
อย่าลืมแวะไปอ่านบทความอื่นๆ ที่ SiamCafe Blog นะครับ มีเรื่อง IT ที่น่าสนใจอีกเยอะเลย!
Best Practices / เคล็ดลับจากประสบการณ์
อย่าประมาทเรื่อง Driver
สมัยผมทำร้านเน็ตเนี่ย เรื่อง Driver นี่ตัวดีเลย บางทีลง Windows เสร็จ นึกว่าจบแล้ว ปรากฏว่าการ์ดจอมันไม่สุด เสียงไม่ออก หรือ Network Adapter เอ๋อๆ ซะงั้น
ทางที่ดี โหลด Driver จากเว็บผู้ผลิตมาเก็บไว้เลย หรือถ้าขี้เกียจ อย่างน้อยก็ใช้พวกโปรแกรม Update Driver อัตโนมัติช่วยscan ก็ได้ แต่ต้องระวังพวกแถมนะ เดี๋ยวได้โปรแกรมแปลกๆ มาอีก
Backup Image Windows ไว้บ้าง
อันนี้สำคัญมาก! ทำเสร็จทุกอย่าง ลงโปรแกรม ลง Driver อะไรเรียบร้อยแล้ว ให้ทำ Image Windows เก็บไว้เลย เวลามีปัญหาอะไร ไม่ต้องมานั่งลงใหม่ทั้งหมด เสียเวลา
ผมเคยเจอเคส ลูกค้าทำไวรัสลงเครื่อง ลง Windows ใหม่วนไป 3 รอบในวันเดียว เพราะไม่รู้จักโปรแกรมสแกนไวรัส สุดท้ายต้องใช้ Image ที่ Backup ไว้ ถึงรอด
Software ลิขสิทธิ์ สำคัญกว่าที่คิด
ถึงจะเป็นร้านเน็ตเล็กๆ ก็เถอะ เรื่อง Software ลิขสิทธิ์นี่มองข้ามไม่ได้เลยนะ สมัยก่อนอาจจะหยวนๆ กันได้ แต่เดี๋ยวนี้เค้าจับจริงปรับจริง
พวกโปรแกรมพื้นฐานอย่าง Windows, Office เนี่ย ซื้อ License ให้ถูกต้องไปเลย สบายใจกว่าเยอะ หรือถ้าสู้ราคาไม่ไหว ลองดูพวก Open Source Software ที่ใช้งานฟรีก็ได้ มีให้เลือกเยอะแยะ
iCafeForex ก็มีบริการเรื่องนี้ ลองเข้าไปดูได้นะ
หมั่นตรวจเช็ค Updates
ทั้ง Windows เอง ทั้งโปรแกรมต่างๆ ที่เราลงไว้ ต้องคอย Update อยู่เสมอ อย่าปล่อยทิ้งไว้นาน เพราะพวก Updates เนี่ย นอกจากจะช่วยแก้ Bug แล้ว ยังช่วยอุดช่องโหว่ด้านความปลอดภัยด้วย
สมัยก่อนผมเคยโดน Hack เครื่องในร้าน เพราะไม่ได้ Update Windows นี่แหละ เข็ดไปเลย
FAQ คำถามที่พบบ่อย
ทำไมลง Windows เสร็จแล้ว เน็ตถึงใช้ไม่ได้?
ส่วนใหญ่เกิดจาก Driver ของ Network Adapter ยังไม่ได้ลง ต้องไปหา Driver มาลงก่อน หรือถ้ามี Driver อยู่แล้ว ลอง Uninstall แล้ว Install ใหม่อีกรอบ
ทำไมลงโปรแกรมแล้ว Error ตลอด?
ลองเช็คดูก่อนว่าโปรแกรมนั้น Compatible กับ Windows ที่เราลงรึเปล่า บางทีโปรแกรมเก่าๆ อาจจะไม่ Support Windows รุ่นใหม่ๆ แล้ว นอกจากนี้ ให้ดูเรื่องสเปคเครื่องด้วยว่าไหวรึเปล่า
โปรแกรมอะไรที่จำเป็นต้องมีติดเครื่อง?
หลักๆ เลยก็ Browser, โปรแกรม Antivirus, โปรแกรมบีบอัดไฟล์ (พวก WinRAR, 7-Zip), โปรแกรมดูหนังฟังเพลง แล้วก็พวก Utilities ต่างๆ อย่าง CCleaner เอาไว้ล้างไฟล์ขยะ
ทำไมเครื่องช้าลงหลังจากลงโปรแกรมเยอะๆ?
โปรแกรมบางตัวมันจะกิน Resource เครื่องเยอะ โดยเฉพาะพวกโปรแกรมที่รันอยู่เบื้องหลัง (Background Services) ลองเช็คดูว่ามีโปรแกรมอะไรที่ไม่ได้ใช้ แล้ว Uninstall ออกไปบ้าง
มีวิธีทำให้ Windows เร็วขึ้นไหม?
มีหลายวิธีเลย ตั้งแต่ Defragment Hard Disk, ปิดโปรแกรม Startup ที่ไม่จำเป็น, ล้างไฟล์ขยะ, ไปจนถึง Upgrade Hardware อย่างเพิ่ม RAM หรือเปลี่ยนไปใช้ SSD
สรุป
การลง Windows ใหม่ ไม่ใช่แค่การ Format แล้วลงๆ ไปให้จบๆ นะ มันมีรายละเอียดเยอะแยะที่เราต้องใส่ใจ ตั้งแต่การเตรียมตัวก่อนลง การเลือก Software ที่เหมาะสม ไปจนถึงการดูแลรักษาหลังลงเสร็จ
หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์กับทุกคนที่กำลังจะลง Windows ใหม่นะครับ ถ้ามีคำถามอะไรเพิ่มเติม ถามมาได้เลย ยินดีตอบเสมอ
อย่าลืมแวะไปอ่านบทความอื่นๆ ที่ SiamCafe Blog นะครับ มีเรื่อง IT น่าสนใจอีกเยอะเลย
