Hardware
ปิด Windows Telemetry ลดการส่งข้อมูล
ปิด Windows Telemetry: ลดการส่งข้อมูลส่วนตัว (แบบพี่สอนน้อง)
น้องๆ หลายคนอาจจะเคยได้ยินคำว่า "Windows Telemetry" แล้วสงสัยว่ามันคืออะไร แล้วทำไมเราต้องไปปิดมันด้วย? เอาแบบง่ายๆ เลยนะ Telemetry ก็คือระบบที่ Windows แอบเก็บข้อมูลการใช้งานของเรา ส่งกลับไปให้ Microsoft เพื่อเอาไปปรับปรุง Windows ให้มันดีขึ้น (ในทางทฤษฎีนะ) แต่ปัญหาคือ ข้อมูลที่ส่งไป มันเยอะไง! บางทีก็มีข้อมูลส่วนตัวที่เราไม่อยากให้ใครรู้ด้วย
สมัยผมทำร้านเน็ต (SiamCafe.net ตั้งแต่ปี 1997 นู่น) เรื่องความเป็นส่วนตัวนี่สำคัญมาก เพราะลูกค้าหลายคนเค้าซีเรียสเรื่องนี้ เราก็ต้องหาทางปิดไอ้พวก Telemetry นี่แหละ เพื่อความสบายใจของลูกค้า
ทำไมต้องปิด Windows Telemetry?
เหตุผลหลักๆ ที่เราควรปิด Telemetry มีอยู่ 3 ข้อ:
- ความเป็นส่วนตัว: อย่างที่บอกไป Windows มันเก็บข้อมูลเยอะมาก ตั้งแต่โปรแกรมที่เราใช้ เว็บไซต์ที่เราเข้า ไปจนถึงข้อมูลฮาร์ดแวร์ต่างๆ แม้ว่า Microsoft จะบอกว่าเค้าไม่เก็บข้อมูลส่วนตัว แต่ใครจะรู้จริงไหมล่ะ?
- ประสิทธิภาพ: การส่งข้อมูล Telemetry มันใช้ทรัพยากรเครื่องนะ ทั้ง CPU, RAM, และ Bandwidth โดยเฉพาะเครื่องสเปคไม่สูง หรือเน็ตบ้านความเร็วไม่แรง นี่เห็นผลชัดเลย
- แบนด์วิธ: ข้อนี้สำคัญสำหรับคนที่ใช้เน็ตแบบจำกัดปริมาณ (เช่น เน็ตมือถือ) เพราะ Telemetry มันกินแบนด์วิธโดยที่เราไม่รู้ตัว บางทีเล่นเกมอยู่ดีๆ เน็ตก็กระตุก เพราะ Windows มันแอบส่งข้อมูลอยู่เบื้องหลัง
Windows Telemetry เก็บข้อมูลอะไรบ้าง?
ลองดูตารางนี้ จะเห็นภาพชัดเจนขึ้น:
| ประเภทข้อมูล | รายละเอียด | ความเสี่ยงด้านความเป็นส่วนตัว |
|---|---|---|
| ข้อมูลฮาร์ดแวร์ | CPU, RAM, การ์ดจอ, ฮาร์ดดิสก์ | น้อย |
| ข้อมูลซอฟต์แวร์ | โปรแกรมที่ติดตั้ง, เวอร์ชั่นของโปรแกรม, การใช้งานโปรแกรม | ปานกลาง |
| ข้อมูลการใช้งาน | เว็บไซต์ที่เข้าชม, ไฟล์ที่เปิด, การตั้งค่าต่างๆ | สูง |
| ข้อมูลการพิมพ์ | ข้อความที่พิมพ์ (บางกรณี) | สูงมาก! |
เห็นไหมล่ะ ว่ามันเก็บเยอะจริงๆ! ไอ้ข้อมูลฮาร์ดแวร์นี่พอว่า แต่ข้อมูลการใช้งานนี่สิ น่ากลัว
วิธีปิด Windows Telemetry (Step-by-Step)
มีหลายวิธีในการปิด Telemetry นะน้องๆ แต่ผมจะสอนวิธีที่ง่ายที่สุด และได้ผลดีที่สุด:
1. ปิดผ่าน Settings (แบบเบื้องต้น)
- ไปที่ Settings (กดปุ่ม Windows + I)
- เลือก Privacy
- เลือก Diagnostics & feedback
- ตรง Diagnostics data ให้เลือก Basic (ถ้าเลือกได้) หรือ Required
- ปิด Tailored experiences
- ลบ Diagnostic data โดยคลิก Delete
วิธีนี้เป็นการปิดแบบเบื้องต้น Windows มันก็ยังส่งข้อมูลอยู่บ้าง แต่ก็น้อยลงเยอะ
2. ปิดผ่าน Group Policy Editor (สำหรับ Windows Pro)
วิธีนี้จะ Advance ขึ้นมาหน่อย แต่ได้ผลชะงัดกว่า (ใช้ได้เฉพาะ Windows Pro นะ)
- กดปุ่ม Windows + R พิมพ์ gpedit.msc แล้วกด Enter
- ไปที่ Computer Configuration -> Administrative Templates -> Windows Components -> Data Collection and Preview Builds
- ดับเบิลคลิกที่ Allow Telemetry
- เลือก Disabled แล้วคลิก Apply และ OK
วิธีนี้เป็นการปิด Telemetry แบบถาวร Windows จะไม่ส่งข้อมูลอะไรกลับไปเลย
3. ปิดผ่าน Registry Editor (สำหรับ Windows Home)
สำหรับน้องๆ ที่ใช้ Windows Home จะไม่มี Group Policy Editor ให้ใช้ แต่เราสามารถแก้ไข Registry ได้ (ต้องระวังมากๆ นะ แก้ผิดเครื่องพังได้)
- กดปุ่ม Windows + R พิมพ์ regedit แล้วกด Enter
- ไปที่ HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Policies\Microsoft\Windows\DataCollection
- ถ้าไม่มี Key ชื่อ DataCollection ให้สร้างใหม่ โดยคลิกขวาที่ Windows เลือก New -> Key แล้วตั้งชื่อว่า DataCollection
- คลิกขวาที่ DataCollection เลือก New -> DWORD (32-bit) Value แล้วตั้งชื่อว่า AllowTelemetry
- ดับเบิลคลิกที่ AllowTelemetry แล้วใส่ Value data เป็น 0 (ศูนย์)
- รีสตาร์ทเครื่อง
คำเตือน: การแก้ไข Registry มีความเสี่ยง ควร Backup Registry ก่อนทำเสมอ ถ้าไม่มั่นใจ อย่าทำเอง ให้ปรึกษาผู้รู้
Code snippet สำหรับสร้าง Registry Key แบบอัตโนมัติ (Save เป็นไฟล์ .reg แล้วดับเบิลคลิก)
Windows Registry Editor Version 5.00
[HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Policies\Microsoft\Windows\DataCollection]
"AllowTelemetry"=dword:00000000
หลังจากแก้ไข Registry แล้ว ให้รีสตาร์ทเครื่องด้วยนะ
สมัยผมทำร้านเน็ต ผมจะทำ Script อัตโนมัติให้ลูกค้าเลย ใครมาใช้เครื่องก็ปิด Telemetry ให้หมด สบายใจทั้งคนใช้ ทั้งคนดูแลร้าน
อย่าลืมแวะไปอ่านบทความอื่นๆ ใน SiamCafe Blog นะ มีเรื่อง IT สนุกๆ อีกเยอะเลย
ผลกระทบหลังปิด Windows Telemetry
หลังจากที่เราปิด Telemetry ไปแล้ว จะเกิดอะไรขึ้นบ้าง?
- ความเป็นส่วนตัวดีขึ้น: แน่นอนว่าข้อมูลส่วนตัวของเราจะปลอดภัยมากขึ้น
- ประสิทธิภาพเครื่องดีขึ้น: โดยเฉพาะเครื่องสเปคต่ำ จะเห็นผลชัดเจนว่าเครื่องเร็วขึ้น
- แบนด์วิธเหลือมากขึ้น: เล่นเกม ดูหนัง ฟังเพลง ได้ลื่นไหล ไม่ต้องกลัวเน็ตกระตุก
- Windows Update อาจมีปัญหา: อันนี้ต้องบอกก่อนว่า การปิด Telemetry อาจทำให้ Windows Update ทำงานได้ไม่สมบูรณ์ แต่ก็ไม่ได้เป็นทุกเครื่องนะ
ถ้าเจอปัญหา Windows Update หลังปิด Telemetry ก็ลองเปิด Telemetry กลับไปก่อน แล้วค่อย Update เสร็จแล้วค่อยปิดใหม่ก็ได้
Telemetry ระดับต่างๆ ต่างกันอย่างไร?
Microsoft กำหนดระดับ Telemetry ไว้หลายระดับ แต่ละระดับก็เก็บข้อมูลแตกต่างกัน:
- Security: (Windows 10 Enterprise เท่านั้น) เก็บข้อมูลน้อยที่สุด เน้นความปลอดภัยของระบบ
- Basic: เก็บข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์
- Enhanced: เก็บข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการใช้งานโปรแกรมและเว็บไซต์
- Full: เก็บข้อมูลทั้งหมด รวมถึงข้อมูลการพิมพ์ (ถ้าเปิดใช้งาน)
โดยปกติ Windows จะตั้งค่า Telemetry ไว้ที่ Enhanced หรือ Full ซึ่งเป็นระดับที่เก็บข้อมูลเยอะที่สุด ดังนั้นเราควรปรับลดลงมาเป็น Basic หรือปิดไปเลย ถ้าไม่อยากให้ Microsoft รู้เรื่องของเรามากเกินไป
อย่าลืมเข้าไปดูเรื่องราวเก่าๆ สมัยร้านเน็ตผมได้ที่ SiamCafe Blog นะครับ
FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Windows Telemetry
มีคำถามที่น้องๆ ถามกันมาเยอะเกี่ยวกับ Telemetry ผมรวบรวมมาตอบให้ตรงนี้เลย:
-
Q: ปิด Telemetry แล้ว Windows จะพังไหม?
A: ไม่พังครับ ปิด Telemetry ไม่ได้ทำให้ Windows เสียหาย แต่ Windows Update อาจมีปัญหาบ้าง
-
Q: ต้องปิด Telemetry ทุกครั้งที่ลง Windows ใหม่ไหม?
A: ใช่ครับ Windows จะเปิด Telemetry เป็นค่าเริ่มต้นทุกครั้งที่เราลงใหม่ ดังนั้นเราต้องปิดเองทุกครั้ง
-
Q: มีโปรแกรมช่วยปิด Telemetry ไหม?
A: มีครับ มีโปรแกรมหลายตัวที่ช่วยปิด Telemetry ได้อัตโนมัติ แต่ต้องระวังเรื่องความปลอดภัยของโปรแกรมด้วย เลือกใช้โปรแกรมที่น่าเชื่อถือ
หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์กับน้องๆ นะครับ ถ้ามีคำถามอะไรเพิ่มเติม ถามมาได้เลย ผมจะพยายามตอบให้เท่าที่ตอบได้
🎬 วิดีโอแนะนำ
ดูวิดีโอเพิ่มเติมเกี่ยวกับปิด Windows Telemetry ลดการส่ง:
Best Practices ปิด Telemetry แบบมือโปร
1. Group Policy Editor (GPEdit.msc) สำหรับ Windows Pro
สมัยผมทำร้านเน็ต GPEdit นี่พระเอกเลย! ถ้าใช้ Windows รุ่น Pro หรือ Enterprise เปิด GPEdit.msc แล้วเข้าไปที่
Computer Configuration > Administrative Templates > Windows Components > Data Collection and Preview Builds
จากนั้นมองหา Allow Telemetry แล้วเปลี่ยนเป็น Disabled แค่นี้ Windows ก็จะเลิกส่งข้อมูลแบบละเอียดไปให้ Microsoft แล้ว
2. Registry Editor (Regedit) สำหรับ Windows Home
สำหรับ Windows Home ที่ไม่มี GPEdit ก็ไม่ต้องน้อยใจ ใช้ Regedit ก็ได้ แต่ต้องระวังหน่อยนะ! เข้าไปที่
HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Policies\Microsoft\Windows\DataCollection
ถ้าไม่มี DataCollection ให้สร้างขึ้นมา จากนั้นสร้าง DWORD (32-bit) Value ชื่อ AllowTelemetry แล้วตั้งค่าเป็น 0
Windows Registry Editor Version 5.00
[HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Policies\Microsoft\Windows\DataCollection]
"AllowTelemetry"=dword:00000000
อันนี้แถมให้ ถ้าขี้เกียจพิมพ์เอง เอา code snippet ข้างบนไปใส่ในไฟล์ .reg แล้ว double click รันได้เลย
3. ปิด Connected User Experiences and Telemetry Service
เจอบ่อยมาก พวก service แอบรันอยู่เบื้องหลัง กด Windows Key + R แล้วพิมพ์ services.msc หา Connected User Experiences and Telemetry เปลี่ยน Startup type เป็น Disabled แล้ว Stop service ด้วย
FAQ คำถามที่พบบ่อย
Telemetry ส่งข้อมูลอะไรบ้าง?
ส่วนใหญ่เป็นข้อมูลการใช้งาน, ข้อมูล hardware, crash report, และข้อมูลการตั้งค่าต่างๆ พวกนี้เอาไปพัฒนา Windows ให้ดีขึ้น แต่บางคนก็มองว่าละเมิด privacy
ปิด Telemetry แล้ว Windows จะมีปัญหาไหม?
โดยทั่วไปไม่น่ามีปัญหาอะไรนะ แต่บางฟีเจอร์ที่ต้องใช้ข้อมูล Telemetry อาจจะทำงานได้ไม่เต็มที่ เช่น พวก personalized ads หรือ Cortana บางอย่าง
ทำไมต้องปิด Telemetry?
เรื่อง privacy ล้วนๆ เลย! หลายคนไม่สบายใจที่ข้อมูลส่วนตัวถูกส่งไปให้ Microsoft โดยไม่รู้ตัว อีกอย่างคือช่วยลดการใช้ bandwidth โดยเฉพาะร้านเน็ตสมัยก่อน bandwidth นี่สำคัญมาก!
ปิด Telemetry แล้วยังโดนเก็บข้อมูลอยู่ไหม?
บอกตรงๆ ว่าอาจจะยังมีอยู่บ้าง Microsoft ก็พยายามเก็บข้อมูลเท่าที่จำเป็นจริงๆ แต่การปิด Telemetry ก็ช่วยลดปริมาณข้อมูลที่ส่งไปได้เยอะ ลองดู iCafeForex ประกอบการตัดสินใจได้นะ
สรุป
การปิด Windows Telemetry เป็นเรื่องของความชอบส่วนบุคคล ถ้าใครกังวลเรื่อง privacy หรืออยากประหยัด bandwidth ก็ลองทำตามวิธีที่แนะนำไปได้เลย แต่ถ้าไม่ซีเรียสอะไรก็ปล่อยไว้ก็ได้ ไม่ได้มีผลกับการใช้งาน Windows มากนัก
อย่าลืมแวะไปอ่านบทความอื่นๆ ใน SiamCafe Blog กันด้วยนะ มีเรื่อง IT สนุกๆ อีกเยอะ!
