IT General
Data Loss Prevention Dlp Guide
Data Loss Prevention (DLP) Guide คืออะไร / ทำไมถึงสำคัญ
น้องๆ เคยทำข้อมูลบริษัทหลุดไปบ้างไหม? สมัยผมทำร้านเน็ตฯ ก็เคยนะ ลูกค้าเซฟพาสเวิร์ดไว้ในเครื่อง แล้วคนอื่นมาเห็น... นั่นแหละคือ Data Loss แบบง่ายๆ เลย! DLP หรือ Data Loss Prevention เนี่ย มันคือระบบที่ช่วยป้องกันไม่ให้ข้อมูลสำคัญขององค์กรเรา รั่วไหลออกไปข้างนอก ไม่ว่าจะตั้งใจหรือไม่ตั้งใจก็ตาม
คิดง่ายๆ เหมือนมีบอดี้การ์ดคอยเฝ้าประตูบ้านเราตลอดเวลา ใครจะเอาอะไรออกไป ต้องผ่านการตรวจสอบก่อน ถ้าไม่ได้รับอนุญาต ก็ออกไปไม่ได้! สำคัญมากๆ นะ เพราะถ้าข้อมูลรั่วไหล บริษัทอาจโดนฟ้อง เสียชื่อเสียง หรือแม้แต่ล้มละลายได้เลยนะน้อง!
พื้นฐานที่ต้องรู้
1. Data Classification (การจัดประเภทข้อมูล)
อย่างแรกเลย เราต้องรู้ก่อนว่า ข้อมูลอะไรบ้างที่สำคัญมากๆ ต้องปกป้องเป็นพิเศษ ข้อมูลลูกค้า ข้อมูลทางการเงิน สูตรลับของบริษัท... พวกนี้ต้องติดป้าย "ห้ามรั่วไหล" ไว้เลย
สมัยก่อนตอนทำ SiamCafe ผมจะแยกเครื่องคิดเงินออกจากเครื่องเล่นเกมส์เลย เพราะข้อมูลการเงินสำคัญกว่าข้อมูลเกมส์เยอะ
2. Data Loss Channels (ช่องทางการรั่วไหลของข้อมูล)
ข้อมูลมันรั่วไหลไปได้หลายทางนะน้อง! อีเมล, USB Drive, Cloud Storage, Social Media... ต้องสำรวจให้หมดว่า ช่องทางไหนที่เสี่ยงที่สุด แล้วหาทางปิด หรือควบคุมมันซะ!
สมัยนี้พนักงานชอบส่งไฟล์งานผ่าน Line กลุ่มกัน... อันตรายนะน้อง! ต้องมี Policy ชัดเจนเรื่องนี้
3. DLP Policies (นโยบาย DLP)
พอกำหนดประเภทข้อมูล และช่องทางรั่วไหลได้แล้ว ก็ต้องสร้างนโยบาย DLP ขึ้นมา เช่น ห้ามส่งข้อมูลลูกค้าผ่านอีเมลส่วนตัว, ห้ามใช้ USB Drive ที่ไม่ได้สแกนไวรัส, ห้ามอัพโหลดข้อมูลบริษัทขึ้น Cloud Storage ที่ไม่ได้รับอนุญาต
นโยบายต้องชัดเจน เข้าใจง่าย และบังคับใช้จริงจังนะน้อง ไม่ใช่เขียนไว้สวยๆ แล้วไม่มีใครทำตาม
วิธีใช้งาน / เริ่มต้นยังไง
เริ่มจากเล็กๆ ก่อนก็ได้น้อง ไม่ต้องลงทุนระบบ DLP ราคาแพงๆ ตั้งแต่แรก ลองใช้ Feature ที่มีอยู่ในโปรแกรมที่เราใช้อยู่แล้วก่อนก็ได้ เช่น Microsoft Office 365 ก็มี DLP ในตัว หรือ Google Workspace ก็มี Data Loss Prevention ครับ
สิ่งสำคัญคือ ต้อง Train พนักงานให้เข้าใจ และปฏิบัติตามนโยบาย DLP อย่างเคร่งครัด!
ขั้นตอนปฏิบัติจริง
1. Data Discovery
หาให้เจอก่อนว่า ข้อมูลสำคัญของเรามันอยู่ที่ไหนบ้าง ใน Server, ในคอมพิวเตอร์ของพนักงาน, ใน Cloud Storage... ใช้ Tool ช่วย Scan หาได้เลย มีหลายตัวให้เลือกใช้ ทั้ง Open Source และ Commercial
# ตัวอย่างการใช้ grep ใน Linux เพื่อหาไฟล์ที่มีคำว่า "password"
grep -r "password" /path/to/your/data
สมัยผมทำร้านเน็ตฯ ก็ต้องไล่เช็คเครื่องลูกข่ายทีละเครื่องเลย ว่ามีใครเซฟพาสเวิร์ดอะไรไว้บ้าง เหนื่อยเอาเรื่องนะ!
2. Policy Enforcement
พอกำหนดนโยบาย DLP ได้แล้ว ก็ต้องเอาไปใส่ในระบบ DLP ของเรา ให้มันทำงานอัตโนมัติ เช่น ถ้ามีคนพยายามส่งข้อมูลลูกค้าผ่านอีเมลส่วนตัว ระบบก็จะ Block ทันที
หรือถ้ามีคนพยายาม Copy ข้อมูลจาก Server ไปใส่ USB Drive ที่ไม่ได้สแกนไวรัส ระบบก็จะแจ้งเตือน Admin ทันที
เข้าไปอ่านบทความอื่นๆ ที่น่าสนใจได้ที่ SiamCafe Blog นะน้อง!
3. Monitoring and Reporting
ระบบ DLP ที่ดี ต้องมีระบบ Monitoring และ Reporting ที่ดีด้วย เราต้องสามารถดูได้ว่า มีใครพยายามทำอะไรที่ไม่ถูกต้องบ้าง มีข้อมูลรั่วไหลไปแล้วเท่าไหร่ ช่องทางไหนที่รั่วไหลบ่อยที่สุด
ข้อมูลเหล่านี้จะช่วยให้เราปรับปรุงนโยบาย DLP ของเราให้ดีขึ้นได้เรื่อยๆ
เปรียบเทียบกับทางเลือกอื่น
DLP ไม่ใช่ยาวิเศษที่แก้ได้ทุกปัญหานะน้อง! มันเป็นแค่ส่วนหนึ่งของระบบ Security ทั้งหมด เราต้องใช้มันควบคู่ไปกับ Security Tools อื่นๆ ด้วย เช่น Firewall, Antivirus, Intrusion Detection System (IDS) และอย่าลืมเรื่อง Awareness Training ของพนักงานด้วย!
DLP อาจจะดูยุ่งยาก แต่ถ้าเทียบกับความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นจากการรั่วไหลของข้อมูลแล้ว มันคุ้มค่าที่จะลงทุนนะน้อง!
| คุณสมบัติ | Data Loss Prevention (DLP) | Firewall | Antivirus |
|---|---|---|---|
| วัตถุประสงค์หลัก | ป้องกันข้อมูลรั่วไหล | ป้องกันการเข้าถึงเครือข่ายโดยไม่ได้รับอนุญาต | ป้องกันไวรัสและมัลแวร์ |
| การทำงาน | ตรวจสอบเนื้อหาของข้อมูลที่ส่งออก | ตรวจสอบ Traffic ที่เข้าออกเครือข่าย | ตรวจสอบไฟล์และโปรแกรม |
| การป้องกัน | ข้อมูลที่อยู่ในระหว่างการใช้งาน, ข้อมูลที่พักอยู่ (at rest), ข้อมูลที่กำลังส่ง (in transit) | การเข้าถึงเครือข่ายที่ไม่ได้รับอนุญาต | ไวรัส, มัลแวร์, สปายแวร์ |
| ข้อจำกัด | อาจต้องใช้ทรัพยากรมาก, อาจเกิด False Positive | ไม่สามารถป้องกันการโจมตีจากภายในเครือข่าย | ไม่สามารถป้องกันการโจมตีแบบ Zero-Day ได้ทั้งหมด |
อ่านบทความอื่นๆ ที่ SiamCafe Blog แล้วมาคุยกันได้นะ!
Best Practices / เคล็ดลับจากประสบการณ์
เฮ้ น้องๆ! มาถึงตรงนี้แล้ว คงพอเห็นภาพรวม DLP กันแล้วเนอะ สมัยผมทำร้านเน็ต SiamCafe นี่ ข้อมูลลูกค้าสำคัญสุดๆ หายไปทีนี่ซวยเลย ผมเลยอยากแชร์ best practices ที่สั่งสมมา 20 กว่าปี ให้เอาไปปรับใช้กันนะ
DLP เนี่ย มันไม่ใช่แค่ software นะ มันคือ process ทั้งหมด ตั้งแต่กำหนดนโยบาย, implement เครื่องมือ, train พนักงาน ไปจนถึง monitor และปรับปรุงระบบอยู่เสมอ
3-4 เทคนิคที่ใช้ได้จริง
1. Data Classification: จัดระเบียบข้อมูลซะก่อน
น้องลองคิดภาพห้องเก็บของรกๆ สิ หาอะไรก็ไม่เจอ DLP ก็เหมือนกัน ถ้าข้อมูลเราไม่จัดหมวดหมู่ เราจะรู้ได้ไงว่าอะไรสำคัญ อะไรไม่สำคัญ
ผมแนะนำให้เริ่มจากกำหนด classification scheme ง่ายๆ ก่อน เช่น Public, Internal, Confidential, Restricted แล้วติด tag ให้ข้อมูลแต่ละชิ้น ตามความเหมาะสม สมัยก่อนผมใช้วิธีง่ายๆ คือตั้งชื่อ folder ให้ชัดเจน และกำหนดสิทธิ์การเข้าถึง folder แต่ละระดับ
2. Endpoint DLP: คุมเครื่องลูกข่ายให้อยู่หมัด
ร้านเน็ตผมเมื่อก่อนเนี่ย ลูกค้าชอบโหลดนู่นนี่นั่นลงเครื่อง บางทีก็ไวรัส บางทีก็ไฟล์ละเมิดลิขสิทธิ์ Endpoint DLP จะช่วยป้องกันการรั่วไหลของข้อมูลจากเครื่องลูกข่ายได้ ไม่ว่าจะ copy ไฟล์ลง USB, print เอกสาร, หรือส่ง email
สมัยนี้มี Endpoint DLP software ดีๆ เยอะแยะ ลองหาดูที่มัน support การ block USB drive, data encryption, และ application control พวกนี้ช่วยได้เยอะ
3. Network DLP: สอดส่อง traffic ที่ไหลผ่าน
Network DLP จะช่วย monitor traffic ที่วิ่งผ่าน network ของเรา ไม่ว่าจะเข้าหรือออก ถ้าเจอข้อมูลที่เข้าข่าย policy ที่เราตั้งไว้ มันจะ alert หรือ block ทันที
ผมเคยเจอเคสที่พนักงานแอบส่งข้อมูลลูกค้าออกไปทาง email โชคดีที่ Network DLP จับได้ก่อน ไม่งั้นเรื่องใหญ่เลย iCafeForex ก็ใช้ Network DLP เพื่อป้องกันข้อมูล sensitive ของลูกค้าเหมือนกัน
4. User Training: สร้าง Culture แห่งการรักษาความปลอดภัย
DLP จะสำเร็จไม่ได้เลย ถ้าพนักงานไม่เข้าใจและให้ความร่วมมือ ต้อง train ให้เขารู้ว่าข้อมูลอะไรสำคัญ ทำไมต้องรักษาความปลอดภัย และต้องทำยังไงถ้าเจอเหตุการณ์ผิดปกติ
ผมแนะนำให้จัดอบรม DLP เป็นประจำ และสร้าง culture ที่ทุกคนตระหนักถึงความสำคัญของการรักษาความปลอดภัยข้อมูล
FAQ คำถามที่พบบ่อย
DLP แพงไหม? คุ้มค่ากับการลงทุนหรือเปล่า?
DLP มีหลายราคา ตั้งแต่ open source ฟรีๆ ไปจนถึง enterprise-grade ราคาแพงหูฉี่ ขึ้นอยู่กับขนาดและความซับซ้อนขององค์กรเรา
ส่วนเรื่องความคุ้มค่า ผมว่าคุ้มนะ ถ้าเรามองในระยะยาว การรั่วไหลของข้อมูลครั้งเดียวนี่ อาจทำให้บริษัทเจ๊งได้เลย DLP ช่วยป้องกันตรงนั้นได้
DLP ซับซ้อนไหม? ต้องมี IT เก่งๆ ถึงจะทำได้หรือเปล่า?
DLP ก็มีรายละเอียดเยอะอยู่ แต่สมัยนี้มี software ที่ใช้งานง่ายขึ้นเยอะ ถ้าเรามี IT ที่พอมีความรู้พื้นฐาน ก็สามารถ implement DLP ได้
แต่ถ้าองค์กรใหญ่ๆ มีความซับซ้อนสูง ผมแนะนำให้ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญดีกว่า จะได้ออกแบบระบบ DLP ที่เหมาะสมกับความต้องการของเรา
DLP จำเป็นสำหรับธุรกิจขนาดเล็กไหม?
หลายคนคิดว่า DLP เหมาะกับองค์กรใหญ่ๆ เท่านั้น แต่ผมว่าธุรกิจขนาดเล็กก็จำเป็นนะ ยิ่งสมัยนี้ข้อมูลลูกค้าสำคัญมากๆ ถ้าข้อมูลรั่วไหล reputation เสียหาย ลูกค้าหนีหมด
DLP สำหรับธุรกิจขนาดเล็ก อาจจะไม่ต้องซับซ้อนมาก แค่ implement basic controls เช่น data classification, endpoint protection, และ user training ก็พอ
สรุป
DLP เป็นเรื่องสำคัญที่ทุกองค์กรต้องให้ความสำคัญ ไม่ว่าจะเป็นองค์กรเล็กหรือใหญ่ การป้องกันข้อมูลรั่วไหล ช่วยลดความเสี่ยงทางธุรกิจ และสร้างความน่าเชื่อถือให้กับลูกค้า
หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์กับน้องๆ นะ ลองเอาไปปรับใช้กับองค์กรของตัวเองดู ถ้ามีคำถามอะไรเพิ่มเติม ถามมาได้เลย ยินดีให้คำปรึกษาเสมอ SiamCafe Blog มีบทความ IT ดีๆ อีกเยอะเลย ลองเข้าไปอ่านดูนะ
