Hardware

เช็คสุขภาพแบต Notebook

📅 2026-02-09 | โดย อ.บอม กิตติทัศน์ เจริญพนาสิทธิ์ — SiamCafe.net Since 1997

เช็คสุขภาพแบต Notebook: ทำไมต้องทำ และทำยังไง?

แบตเตอรี่ Notebook เนี่ย เหมือนหัวใจของมันเลยนะ ถ้าหัวใจไม่ดี อย่างอื่นก็รวนหมด สมัยผมทำร้านเน็ตคาเฟ่เมื่อก่อน เรื่องแบตนี่ปวดหัวสุดๆ เด็กๆ เล่นเกมส์กันทั้งวันทั้งคืน แบตเสื่อมเร็วมาก ต้องคอยดูแลกันตลอด

ทำไมต้องเช็ค? ง่ายๆ เลยคือ แบตเสื่อม Notebook ก็จะใช้งานได้สั้นลง ต้องเสียบปลั๊กตลอดเวลา สุดท้ายก็ต้องเปลี่ยนแบต ซึ่งก็มีค่าใช้จ่ายอีก แล้วถ้าแบตบวมนี่อันตรายนะ อาจจะทำให้เครื่องเสียหาย หรือร้ายแรงกว่านั้นก็คือระเบิดได้เลย

ทำไมแบต Notebook ถึงเสื่อม?

หลายปัจจัยเลยครับพี่น้อง ใช้งานหนักเกินไป ชาร์จบ่อยเกินไป ทิ้งไว้ในที่ร้อนเกินไป พวกนี้คือตัวการทำให้แบตเสื่อมไวทั้งนั้น แบต Lithium-ion ที่ใช้กันทั่วไปใน Notebook เนี่ย มันมี Cycle Life ของมันอยู่ ชาร์จไป Discharge ไปเรื่อยๆ มันก็หมดอายุขัย

สมัยก่อนผมเคยเจอเคสลูกค้าเอา Notebook ไปตากแดดไว้ในรถ แบตบวมเป่งเลย ต้องรีบเปลี่ยนให้ด่วนๆ ไม่งั้นอันตรายมาก

วิธีเช็คสุขภาพแบต Notebook แบบง่ายๆ

ไม่ต้องกลัวว่ายากนะ มีหลายวิธีให้เลือก ทั้งแบบใช้ Software และแบบไม่ต้องใช้ อะไรที่มันง่าย เราก็เอาอันนั้นแหละ

เช็คผ่าน Windows Command Prompt (CMD)

อันนี้เป็นวิธีที่ผมใช้บ่อยสุด เพราะมันง่ายและไม่ต้องลงโปรแกรมอะไรเพิ่ม

1. เปิด Command Prompt ในฐานะ Administrator (คลิกขวาที่ Start Menu เลือก Command Prompt (Admin) หรือ Windows PowerShell (Admin))
2. พิมพ์คำสั่งนี้แล้วกด Enter: powercfg /batteryreport
3. Windows จะสร้างไฟล์ HTML ชื่อ battery_report.html เก็บไว้ใน Folder ที่ระบุ (ส่วนใหญ่จะอยู่ใน C:\Users\[ชื่อ User])
4. เปิดไฟล์ battery_report.html ด้วย Web Browser
5. ดูค่า Design Capacity (ความจุแบตเตอรี่ที่ออกแบบมา) และ Full Charge Capacity (ความจุแบตเตอรี่ที่ชาร์จได้เต็มที่ในปัจจุบัน)
6. เปรียบเทียบค่าทั้งสอง ถ้า Full Charge Capacity น้อยกว่า Design Capacity มาก แสดงว่าแบตเสื่อมไปเยอะแล้ว

ตัวอย่าง Code (ใน CMD):

powercfg /batteryreport

ในรายงาน HTML ที่ได้ จะมีข้อมูลอื่นๆ อีกเยอะแยะ เช่น ประวัติการใช้งานแบตเตอรี่, Cycle Count, และอื่นๆ ลองเข้าไปอ่านดูได้เลย

เช็คผ่าน Software Third-Party

ถ้าไม่ถนัด Command Prompt ก็มีโปรแกรมให้เลือกใช้เยอะแยะเลยครับ เช่น BatteryInfoView, BatteryMon, หรือ CoconutBattery (สำหรับ MacOS)

โปรแกรมพวกนี้จะแสดงข้อมูลแบตเตอรี่แบบละเอียดกว่า CMD แถมยังมีกราฟให้ดูด้วยว่าแบตเสื่อมลงไปมากแค่ไหน

ข้อเสียคือต้องดาวน์โหลดและติดตั้งโปรแกรมเพิ่ม แต่ถ้าอยากได้ข้อมูลแบบละเอียดก็คุ้มค่า

เช็คผ่าน BIOS/UEFI

Notebook บางรุ่นจะมีข้อมูลแบตเตอรี่แสดงอยู่ใน BIOS/UEFI ด้วย วิธีเข้าไปดู BIOS/UEFI ก็คือ กดปุ่ม Del, F2, F10, หรือ F12 ตอนเปิดเครื่อง (แล้วแต่ยี่ห้อ Notebook)

ใน BIOS/UEFI ให้มองหาเมนูที่เกี่ยวกับ Power หรือ Battery แล้วดูค่า Battery Health หรือ Battery Capacity

วิธีนี้อาจจะไม่ได้ละเอียดเท่าวิธีอื่น แต่ก็เป็นวิธีที่ง่ายและไม่ต้องใช้โปรแกรมอะไรเลย

ตารางเปรียบเทียบวิธีเช็คสุขภาพแบต Notebook

วิธี	ข้อดี	ข้อเสีย	เหมาะสำหรับ
CMD	ไม่ต้องลงโปรแกรม, ฟรี, ง่าย	ข้อมูลไม่ละเอียดเท่า Software Third-Party	ผู้ใช้ทั่วไปที่ต้องการเช็คแบบเบื้องต้น
Software Third-Party	ข้อมูลละเอียด, มีกราฟ, ใช้งานง่าย	ต้องดาวน์โหลดและติดตั้งโปรแกรม	ผู้ใช้ที่ต้องการข้อมูลแบบละเอียด
BIOS/UEFI	ไม่ต้องใช้โปรแกรม, ง่าย	ข้อมูลน้อย, ไม่ละเอียด	ผู้ใช้ที่ต้องการเช็คแบบรวดเร็ว

ดูแลแบต Notebook ยังไงให้ใช้ได้นานๆ

เมื่อเช็คสุขภาพแบตแล้ว สิ่งสำคัญคือการดูแลรักษาให้แบตใช้งานได้นานที่สุด สมัยผมทำร้านเน็ต จะคอยบอกเด็กๆ เสมอว่า "อย่าเล่นเกมส์จนแบตหมดเกลี้ยง แล้วค่อยชาร์จ" เพราะมันจะทำให้แบตเสื่อมเร็ว

เคล็ดลับดูแลแบต Notebook

• อย่าปล่อยให้แบตหมดเกลี้ยงบ่อยๆ: พยายามชาร์จแบตเมื่อเหลือประมาณ 20-30%
• หลีกเลี่ยงการใช้งานในที่ร้อน: ความร้อนเป็นศัตรูตัวร้ายของแบตเตอรี่
• อัพเดท Driver และ Firmware: บางครั้งการอัพเดท Driver และ Firmware จะช่วยปรับปรุงการจัดการพลังงานของ Notebook ได้
• ถอดแบตออก (ถ้าทำได้): ถ้าใช้งาน Notebook เสียบปลั๊กตลอดเวลา ลองถอดแบตออก แล้วเก็บไว้ในที่แห้งและเย็น (แต่ต้องระวังเรื่องไฟดับนะ)
• ปรับการตั้งค่า Power Option: เลือก Power Plan ที่เน้นประหยัดพลังงาน

ถ้าทำตามเคล็ดลับเหล่านี้ แบต Notebook ของคุณก็จะใช้งานได้นานขึ้นอย่างแน่นอน ลองเอาไปทำตามกันดูนะ

สำหรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับ Hardware และ IT สามารถเข้าไปอ่านได้ที่ SiamCafe Blog นะครับ มีบทความดีๆ อีกเยอะเลย

หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์กับทุกคนนะครับ ถ้ามีคำถามอะไรเพิ่มเติม ถามมาได้เลย ยินดีตอบเสมอ SiamCafe Blog ยินดีต้อนรับเสมอ

Best Practices / เคล็ดลับจากประสบการณ์

ชาร์จไฟให้ถูกวิธี

สมัยผมทำร้านเน็ตฯ เจอลูกค้าเสียบปลั๊กชาร์จแบตทิ้งไว้ตลอดเวลาเลยก็มี คือแบตมันก็เต็มแล้วไง แต่ก็ยังเสียบอยู่ คิดว่ามันจะดีเหรอ? บอกเลยว่าไม่ดี! ความร้อนสะสมเป็นตัวการทำให้แบตเสื่อมเร็วมาก ถอดปลั๊กบ้างอะไรบ้าง หรือถ้าใช้ไฟบ้านเป็นหลัก ถอดแบตออกเลยก็ได้ (ถ้าทำได้นะ) แล้วเก็บแบตไว้ในที่แห้งและเย็น

อัพเดท Driver และ BIOS

หลายคนมองข้ามเรื่องนี้ไป แต่การอัพเดท Driver และ BIOS เป็นประจำ ช่วยให้ระบบจัดการพลังงานของ Notebook ทำงานได้ดีขึ้นนะ บางทีผู้ผลิตเค้าแก้ Bug หรือปรับปรุงประสิทธิภาพการจัดการแบตมาให้แล้ว เราไม่อัพเดทก็พลาดของดีไปไง

ดูแลเรื่องความร้อน

ความร้อนนี่แหละตัวร้ายตัวจริง! พยายามวาง Notebook บนพื้นผิวที่ระบายอากาศได้ดี อย่าเอาไปวางบนเตียง บนผ้าห่ม หรืออะไรที่มันอับๆ ระบายความร้อนไม่ได้ ถ้าใช้ทำงานหนักๆ เป็นประจำ หา Cooling Pad มาช่วยก็ดีนะ ช่วยยืดอายุแบตได้เยอะเลย

ปรับการตั้งค่า Power Option

Windows มันมี Power Option ให้เราปรับแต่งได้เยอะแยะ ลองเข้าไปดูหน่อยว่าตั้งค่าไว้แบบไหน ถ้าไม่ได้เน้น Performance มาก ปรับเป็น Balanced หรือ Power Saver ก็ช่วยประหยัดแบตได้เยอะแล้ว แถมยังช่วยลดความร้อนอีกด้วย

iCafeForex

FAQ คำถามที่พบบ่อย

แบต Notebook เสื่อม เปลี่ยนเองได้ไหม?

เปลี่ยนเองได้ แต่ต้องระวัง! ขั้นตอนอาจจะยุ่งยากนิดหน่อย แล้วแต่รุ่นของ Notebook ด้วย ถ้าไม่ชำนาญจริงๆ แนะนำให้ไปให้ร้านเค้าเปลี่ยนให้ดีกว่านะ เสียเงินหน่อย แต่สบายใจกว่าเยอะ

แบต Notebook บวม อันตรายไหม?

อันตรายมาก! แบตบวมคือสัญญาณว่าแบตเสื่อมสภาพอย่างหนัก ห้ามใช้ต่อเด็ดขาด! รีบเอาไปให้ช่างผู้ชำนาญตรวจสอบและเปลี่ยนแบตด่วนๆ เลยนะ ไม่งั้นอาจจะเกิดไฟไหม้ได้

ชาร์จแบต Notebook กี่เปอร์เซ็นต์ถึงจะดี?

อันนี้แล้วแต่คนนะ แต่จากประสบการณ์ของผม ชาร์จให้ถึง 80% ก็พอแล้ว ไม่ต้องรอให้เต็ม 100% หรอก แล้วก็พยายามอย่าปล่อยให้แบตหมดเกลี้ยงบ่อยๆ มันจะทำให้แบตเสื่อมเร็ว

แบต Notebook เสื่อมเร็ว เคลมได้ไหม?

ถ้ายังอยู่ในระยะประกัน ก็ลองเช็คดูว่าเงื่อนไขการรับประกันครอบคลุมถึงแบตเสื่อมหรือเปล่า แต่ส่วนใหญ่เค้าจะไม่ค่อยเคลมให้นะ เพราะเค้ามองว่าเป็นการเสื่อมสภาพตามการใช้งาน แต่ก็ลองดู ไม่เสียหายอะไร

SiamCafe Blog

สรุป

ดูแลแบต Notebook ไม่ยากอย่างที่คิด แค่ใส่ใจรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ ปรับพฤติกรรมการใช้งานให้ถูกต้อง หมั่นดูแลรักษาความสะอาด และอัพเดท Driver เป็นประจำ แค่นี้ก็ช่วยยืดอายุแบต Notebook ของเราไปได้อีกนานแล้วครับ