IT General

Btrfs vs Ext4 vs Xfs Filesystem

📅 2026-02-09 | โดย อ.บอม กิตติทัศน์ เจริญพนาสิทธิ์ — SiamCafe.net Since 1997

Btrfs vs Ext4 vs Xfs Filesystem คืออะไร / ทำไมถึงสำคัญ

น้องๆ เคยสงสัยไหมว่าเวลาเรา format harddisk หรือ SSD เนี่ย มันมีให้เลือกหลายแบบ Ext4, Xfs, Btrfs คืออะไร ทำไมต้องเลือก แล้วแต่ละอันมันต่างกันยังไง? สมัยผมทำร้านเน็ต SiamCafe เนี่ย เรื่อง filesystem นี่สำคัญมาก เพราะมันมีผลต่อความเร็ว ความเสถียร และความปลอดภัยของข้อมูล

Filesystem คือระบบจัดระเบียบข้อมูลบน storage device ของเรา เปรียบเสมือนสารบัญของห้องสมุด ถ้าสารบัญดี เราก็หาหนังสือ (ไฟล์) เจอง่ายและเร็ว ถ้าสารบัญไม่ดี หาอะไรก็ยาก แถมห้องสมุดอาจจะเละเทะไปหมด

ทำไมมันถึงสำคัญ? เพราะมันมีผลต่อทุกอย่าง ตั้งแต่ความเร็วในการเปิดปิดโปรแกรม การ copy ไฟล์ ไปจนถึงการสำรองข้อมูล และถ้า filesystem พัง ข้อมูลทั้งหมดก็อาจจะหายไปเลย

พื้นฐานที่ต้องรู้

Journaling

Journaling คือการที่ filesystem บันทึกการเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นก่อนที่จะทำการเปลี่ยนแปลงจริงๆ เปรียบเหมือนการเขียน draft ก่อนที่จะ publish บทความจริง ถ้าไฟดับ หรือระบบ crash ระหว่างที่กำลังเขียนข้อมูล filesystem ก็จะสามารถกู้ข้อมูลกลับมาได้ เพราะมี journal บันทึกไว้

Copy-on-Write (CoW)

CoW คือการที่เวลาจะแก้ไขข้อมูล filesystem จะทำการ copy ข้อมูลเดิมก่อน แล้วค่อยแก้ไขบน copy นั้น ทำให้ข้อมูลเดิมไม่ถูกแก้ไขโดยตรง Btrfs ใช้ CoW เป็นหลัก ซึ่งมีข้อดีคือสามารถสร้าง snapshot ได้ง่าย และถ้าการแก้ไขผิดพลาด ก็สามารถย้อนกลับไปใช้ข้อมูลเดิมได้

Checksum

Checksum คือค่าที่ใช้ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล filesystem จะคำนวณ checksum ของแต่ละ block ของข้อมูล แล้วเก็บไว้ ถ้าข้อมูลเสียหาย ค่า checksum จะเปลี่ยนไป ทำให้ filesystem รู้ว่าข้อมูลนั้นเสีย และสามารถพยายามกู้คืนได้

วิธีใช้งาน / เริ่มต้นยังไง

เอาล่ะ มาดูวิธีใช้งาน filesystem แต่ละแบบกันบ้าง สมัยผมทำร้านเน็ต Ext4 นี่เป็นตัวเลือกแรกๆ เลย เพราะมันเสถียรและใช้งานง่าย

ขั้นตอนปฏิบัติจริง

Ext4

Ext4 เป็น default filesystem ของ Linux หลายๆ distribution การ format เป็น Ext4 ทำได้ง่ายๆ ด้วยคำสั่ง mkfs.ext4

sudo mkfs.ext4 /dev/sda1

หลังจาก format แล้ว ก็ mount filesystem เพื่อใช้งาน

sudo mount /dev/sda1 /mnt

Xfs

Xfs เหมาะกับงานที่ต้องการประสิทธิภาพสูงๆ เช่น database server การ format เป็น Xfs ก็คล้ายๆ กับ Ext4 แต่ใช้คำสั่ง mkfs.xfs

sudo mkfs.xfs /dev/sda1

Mount ก็เหมือนกัน

sudo mount /dev/sda1 /mnt

Btrfs

Btrfs เป็น filesystem ที่ทันสมัยกว่า มีคุณสมบัติเด่นๆ เช่น snapshot, subvolume และ compression การ format เป็น Btrfs ใช้คำสั่ง mkfs.btrfs

sudo mkfs.btrfs /dev/sda1

Mount Btrfs จะมี option ให้เล่นเยอะหน่อย เช่น subvolume

sudo mount -o subvol=root /dev/sda1 /mnt

🎬 วิดีโอแนะนำ

ดูวิดีโอเพิ่มเติมเกี่ยวกับBtrfs vs Ext4 vs Xfs Filesystem:

เปรียบเทียบกับทางเลือกอื่น

ทีนี้มาดูข้อดีข้อเสียของแต่ละ filesystem กัน สมัยก่อน Ext4 นี่กินขาด แต่ตอนนี้ Btrfs ก็เริ่มน่าสนใจมากขึ้นเรื่อยๆ

Filesystem	ข้อดี	ข้อเสีย	เหมาะกับ
Ext4	เสถียร, ใช้งานง่าย, รองรับได้กว้าง	คุณสมบัติไม่ทันสมัยเท่า Btrfs	Desktop, Server ทั่วไป
Xfs	ประสิทธิภาพสูง, เหมาะกับไฟล์ขนาดใหญ่	กู้ข้อมูลยากกว่า Ext4	Database Server, Media Server
Btrfs	Snapshot, Subvolume, Compression, Checksum	ยังไม่เสถียรเท่า Ext4 ในบางสถานการณ์	Desktop, Server ที่ต้องการคุณสมบัติขั้นสูง

สรุปคือ Ext4 เป็นตัวเลือกที่ปลอดภัยและใช้งานได้ดี Xfs เหมาะกับงานที่ต้องการประสิทธิภาพสูง ส่วน Btrfs เหมาะกับคนที่อยากลองใช้เทคโนโลยีใหม่ๆ และต้องการคุณสมบัติขั้นสูง

น้องๆ ลองเลือกใช้ให้เหมาะกับงานของตัวเองนะครับ ถ้าอยากรู้เรื่อง IT อื่นๆ อีก มาอ่านได้ที่ SiamCafe Blog นะครับ

สมัยผมทำร้านเน็ต ผมเคยเจอเคสที่ harddisk พัง แล้วกู้ข้อมูลไม่ได้ เพราะไม่ได้ใช้ filesystem ที่มี journaling สำคัญมากๆ นะครับเรื่องนี้

การเลือก filesystem ที่เหมาะสมก็เหมือนกับการเลือกอาวุธให้ถูกประเภทนั่นแหละครับ ถ้าจะไปรบกับกองทัพ ก็ต้องใช้ปืนใหญ่ ไม่ใช่แค่มีดพก

และอย่าลืมสำรองข้อมูลสม่ำเสมอนะครับ ไม่ว่า filesystem จะดีแค่ไหน ก็ไม่มีอะไรรับประกันได้ 100% ว่าข้อมูลจะไม่หาย

หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์กับน้องๆ นะครับ ถ้ามีคำถามอะไร ถามมาได้เลยครับ ผมยินดีตอบ

สุดท้ายนี้ ขอฝาก SiamCafe Blog ไว้อีกที่นะครับ มีบทความ IT ดีๆ อีกเยอะเลย

Best Practices / เคล็ดลับจากประสบการณ์

เอาล่ะน้องๆ หลังจากที่เราคุยกันเรื่อง Filesystem มาพอสมควร ทีนี้มาดู Best Practices หรือเคล็ดลับที่พี่ใช้จริงจากประสบการณ์โชกโชนในวงการ IT กันบ้างดีกว่า สมัยพี่ทำร้านเน็ตนี่แหละ คือสนามทดลองชั้นดีเลยล่ะ

จำไว้ว่าไม่มี Filesystem ไหน "ดีที่สุด" ในทุกสถานการณ์ มันขึ้นอยู่กับ Use Case และความต้องการของเราล้วนๆ ต้องเลือกให้เหมาะกับงานนะ

เทคนิคที่ 1: Btrfs สำหรับ Home Server/NAS

ถ้าเรามี Home Server หรือ NAS ที่อยากได้ความยืดหยุ่นในการจัดการ Storage และความสามารถในการทำ Snapshot พี่แนะนำ Btrfs เลย เพราะมันช่วยให้เรา Backup ข้อมูลได้ง่ายมาก สมมติเราทำ Snapshot ไว้ก่อนอัปเดตระบบ แล้วอัปเดตมีปัญหา ก็ Rollback กลับมาได้เลย ไม่ต้องลงใหม่ทั้งหมด

# สร้าง Snapshot
sudo btrfs subvolume snapshot /path/to/subvolume /path/to/snapshot

# Rollback Snapshot
sudo btrfs subvolume snapshot /path/to/snapshot /path/to/subvolume.rollback
sudo mv /path/to/subvolume /path/to/subvolume.backup
sudo mv /path/to/subvolume.rollback /path/to/subvolume

แต่ Btrfs กิน Resource มากกว่า Filesystem อื่นๆ นะ ต้องดู Spec เครื่องเราด้วย

เทคนิคที่ 2: Ext4 สำหรับ Desktop/Laptop

สำหรับ Desktop หรือ Laptop ทั่วไป พี่ว่า Ext4 นี่แหละ Workhorse ตัวจริง เสถียร แรง และกิน Resource น้อย สมัยก่อนร้านเน็ตพี่ใช้ Ext4 เป็นหลักเลย เพราะมัน Simple และเชื่อถือได้

แต่ข้อเสียคือมันไม่มี Feature ล้ำๆ แบบ Btrfs นะ เช่น Snapshot หรือ Compression แต่สำหรับ User ทั่วไป พี่ว่ามันเพียงพอแล้ว

เทคนิคที่ 3: Xfs สำหรับ Database Server/Big Data

ถ้าเราทำ Database Server หรือ Big Data ที่ต้องการ Performance สูงๆ พี่แนะนำ Xfs เลย เพราะมันออกแบบมาเพื่อรองรับการเขียน/อ่านข้อมูลขนาดใหญ่จำนวนมาก

Xfs เก่งเรื่องการจัดการ File ขนาดใหญ่ และมีการทำ Logging ที่ดี ทำให้ Recovery ข้อมูลได้ง่าย แต่ข้อเสียคือการ Resize Partition ค่อนข้างยุ่งยาก ต้อง Unmount ก่อนถึงจะทำได้

เทคนิคที่ 4: RAID คือเพื่อนแท้

ไม่ว่าจะใช้ Filesystem อะไร การทำ RAID (Redundant Array of Independent Disks) ก็สำคัญมาก โดยเฉพาะกับ Server ที่ต้องการ Uptime สูงๆ RAID ช่วยให้เราทนต่อ Hard Drive เสียหายได้ โดยไม่ต้องปิด Server

RAID มีหลาย Level แต่ที่นิยมใช้กันคือ RAID 1 (Mirroring) และ RAID 5/6 (Parity) เลือกให้เหมาะกับความต้องการและงบประมาณของเรานะ

FAQ คำถามที่พบบ่อย

Btrfs กับ ZFS อันไหนดีกว่ากัน?

เป็นคำถามยอดฮิตเลย! ทั้ง Btrfs และ ZFS เป็น Copy-on-Write Filesystem ที่มี Feature ล้ำๆ เหมือนกัน แต่ ZFS มีชื่อเสียงในเรื่อง Data Integrity ที่ดีกว่า ในขณะที่ Btrfs มี Native Support ใน Linux Kernel มากกว่า เลือกอันไหนขึ้นอยู่กับความชอบและ Use Case เลย

Filesystem มีผลต่อความเร็วของเกมไหม?

มีผลแน่นอน! Filesystem ที่ดีจะช่วยให้เกมโหลดเร็วขึ้น และลดอาการ Stuttering ได้ แต่ปัจจัยอื่นๆ ก็สำคัญเหมือนกัน เช่น CPU, GPU, RAM, และ SSD/HDD

ควร Defragment HDD ไหม?

ถ้าใช้ HDD อยู่ การ Defragment เป็นระยะๆ จะช่วยให้ HDD ทำงานได้เร็วขึ้น เพราะมันจะจัดเรียง File ให้อยู่ติดกัน แต่ถ้าใช้ SSD ไม่ต้อง Defragment นะ เพราะมันไม่มีผล แถมยังทำให้ SSD เสื่อมเร็วขึ้นด้วย

สรุป

Filesystem เป็นเรื่องที่ซับซ้อน แต่ก็สำคัญมากในการจัดการข้อมูลของเรา ไม่มี Filesystem ไหน "ดีที่สุด" ในทุกสถานการณ์ ต้องเลือกให้เหมาะกับ Use Case และความต้องการของเรา

หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์กับน้องๆ นะ ถ้ามีคำถามอะไรเพิ่มเติม ถามมาได้เลย พี่พร้อมตอบเสมอ

iCafeForex สนใจลงทุน Forex คลิกเลย SiamCafe Blog อ่านบทความอื่นๆ เพิ่มเติม

Filesystem	Pros	Cons	เหมาะสำหรับ
Ext4	เสถียร, แรง, กิน Resource น้อย	ไม่มี Feature ล้ำๆ	Desktop, Laptop, Server ทั่วไป
Btrfs	Snapshot, Compression, Subvolume	กิน Resource มากกว่า	Home Server, NAS
Xfs	Performance สูง, รองรับ File ขนาดใหญ่	Resize Partition ยุ่งยาก	Database Server, Big Data